Gia đình ông Lò Văn Xịnh ở bản Mạt, trước đây rất khó khăn, nhưng nhờ chăn nuôi đã có thu nhập ổn định, từ chỗ chỉ có vài con, đến nay, gia đình ông đã có trên 20 con trâu, bò. Ông Xịnh cho biết: Đàn trâu, bò của gia đình chủ yếu chăn thả trên bãi cỏ chung của bản. Bên cạnh đó, gia đình tôi còn đầu tư xây dựng chuồng nuôi nhốt từ 3-5 con trâu, bò và trồng hơn 1.000 m² cỏ voi để chủ động nguồn thức ăn cho gia súc. Hiện, mỗi con trâu, bò đến thời kỳ xuất chuồng bán được từ 40-50 triệu đồng.

Ông Lò Văn Nơi, Trưởng bản Mạt, xã Mường Lèo, cho biết: Bản có 106 hộ, nhà nuôi ít nhất có 5 con trở lên, nhiều thì đến 40-50 con trâu bò, cả bản hiện có gần 1.000 con trâu, bò. Các hộ nuôi chủ yếu thả trên bãi cỏ khoảng 70 ha của bản, có khoanh vùng bằng rào chắn. Ban quản lý bản cử người thường xuyên kiểm tra nếu phát hiện hư hỏng thì huy động người dân sửa chữa, không để trâu, bò thoát ra ngoài. Bên cạnh đó, bản thường xuyên phối hợp với thú y xã hướng dẫn người dân dựng các lán ở bãi chăn thả cho gia súc, định kỳ tiêm vắc-xin phòng bệnh, nên đàn gia súc phát triển tốt, ít bị bệnh và xuất chuồng nhanh hơn. Đồng thời, vận động bà con làm chuồng nuôi nhốt gia súc kết hợp với trồng cỏ, hiện mỗi hộ trong bản đều trồng từ 1.000 - 5.000 m² cỏ voi để làm thức ăn cho gia súc. Nhờ nuôi trâu, bò nhiều hộ gia đình đã có thu nhập ổn định và vươn lên thoát nghèo. Đến nay, cả bản chỉ còn 2 hộ nghèo và 12 hộ cận nghèo.

Phiêng bãi chăn thả trâu, bò tại bản Huổi Luông, xã Mường Lèo.

Tại các bản Huổi Phúc, Huổi Luông, Sam Quảng, Pá Khoang, Huổi Làn... đàn trâu, bò, ngựa thả trên các đồng cỏ đã được rào chắn cẩn thận. Ông Lò Văn Chủ, Chủ tịch UBND xã Mường Lèo, cho biết: Mường Lèo là xã có nhiều khu vực chăn thả tập trung, nhiều sườn đồi cỏ mọc tự nhiên, tạo thuận lợi cho việc phát triển chăn nuôi gia súc. Khai thác lợi thế trên, xã khuyến khích người dân hình thành các mô hình chăn nuôi theo hướng hàng hóa; tranh thủ các nguồn vốn từ các chương trình, dự án để hỗ trợ nông dân đầu tư phát triển chăn nuôi, gia tăng về số lượng, chất lượng, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo.

Để chăn nuôi phát triển bền vững, đem lại hiệu quả và trở thành thế mạnh của địa phương, xã đã tuyên truyền, vận động, tạo điều kiện cho người dân giảm dần chăn nuôi nhỏ lẻ chuyển sang chăn nuôi có kiểm soát, gia trại, trang trại. Thông qua tổ chức đoàn thể đứng ra ủy thác các ngân hàng cho các đoàn viên, hội viên tiếp cận với nguồn vốn vay của các tổ chức tín dụng đầu tư xây dựng chuồng trại, mở rộng quy mô chăn nuôi. Khuyến khích người chăn nuôi sử dụng các nguồn thức ăn từ phụ phẩm nông nghiệp sẵn có tại địa phương. Đồng thời, chuyển đổi hàng chục ha đất trồng khác kém hiệu quả kinh tế sang trồng cỏ làm thức ăn chăn nuôi gia súc.

Bên cạnh đó, xã còn chỉ đạo các tổ chức đoàn thể, phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện mở các lớp tập huấn kỹ thuật về cách chăm sóc, phòng chống đói, rét và tiêm phòng cho đàn vật nuôi. Hằng năm, trên 90% đàn gia súc, gia cầm của xã được tiêm phòng vắc xin; các chuồng trại chăn nuôi đều được phun khử trùng, tiêu độc nên hạn chế được dịch bệnh trên đàn gia súc. Hiện, toàn xã có hơn 2.000 con trâu, trên 2.100 con bò, 343 con ngựa.

Thúc đẩy chăn nuôi theo hướng liên kết, liên doanh và sản xuất theo chuỗi khép kín; khuyến khích thành lập các HTX, dịch vụ chăn nuôi là mục tiêu của xã Mường Lèo. Giải pháp chính là tiếp tục quy hoạch vùng chăn nuôi để khai thác thế mạnh, tiềm năng phát triển chăn nuôi đại gia súc theo hướng hàng hóa ở các bản: Bản Mạt, Huổi Phúc, Sang Quảng, Huổi Luông, Nà Chòm... kết hợp trồng cỏ, nuôi nhốt, nuôi trâu vỗ béo ở bản Mạt; duy trì và phát triển mô hình nuôi ngựa sinh sản ở bản Sam Quảng. Đây là một trong những khâu đột phá mà Đảng bộ xã lựa chọn thực hiện trong nhiệm kỳ này, phấn đấu đàn gia súc của xã đạt hơn 8.000 con vào năm 2025.