Tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống từng là vấn đề đáng lo ngại ở Lóng Phiêng. Bằng sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền, các ngành và sự chuyển biến trong nhận thức của người dân, những hủ tục này đang từng bước được đẩy lùi, góp phần thay đổi nhận thức, bảo vệ sức khỏe và nâng cao chất lượng dân số trong đồng bào dân tộc thiểu số.
Gần 34 năm công tác trong ngành y tế tại xã Lóng Phiêng, bác sĩ Lê Thành Giang, Giám đốc Trạm Y tế xã, đã chứng kiến nhiều câu chuyện về sức khỏe sinh sản của phụ nữ vùng cao. Điều khiến ông trăn trở là những trường hợp sản phụ còn ở độ tuổi rất trẻ khi mới 12-13 tuổi, là người dân tộc Mông, Xinh Mun, được gia đình đưa đến phòng khám ngoài giờ để kiểm tra thai kỳ. Ông Giang chia sẻ: Ở độ tuổi 12-13, cơ thể các em gái chưa phát triển hoàn thiện về thể chất và tâm sinh lý, việc mang thai, sinh con sớm tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe của cả mẹ và trẻ. Vì vậy, chúng tôi luôn tư vấn, khuyến cáo các gia đình đưa thai phụ đến cơ sở y tế để được theo dõi thai kỳ, hỗ trợ sinh đẻ an toàn, hạn chế tai biến sản khoa.
Góp phần nâng cao nhận thức về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, Trạm Y tế xã Lóng Phiêng đã lồng ghép nội dung tuyên truyền trong các hoạt động chăm sóc sức khỏe ban đầu, tư vấn sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên và kế hoạch hóa gia đình. Hằng tháng, Trạm tổ chức 2 buổi tuyên truyền trực tiếp tại các bản; đồng thời, duy trì tuyên truyền về công tác dân số qua hệ thống loa truyền thanh của bản với tần suất 5 lần/tuần. Nội dung tập trung vào những nguy cơ đối với sức khỏe khi mang thai, sinh con ở tuổi vị thành niên, hệ lụy của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, giúp người dân nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe sinh sản và quan tâm hơn đến tương lai của con em mình.
Gia đình chị Lìa Thị Sao, 39 tuổi, ở bản Chiềng Tương, có hai con trai đang học tại Trường Phổ thông Dân tộc nội trú Yên Châu. Trong đó, con trai lớn Phàng Bảo Thiên đang học lớp 12. Chị Sao luôn động viên các con tập trung học tập, trang bị kiến thức, nghề nghiệp để tự lập trước khi lập gia đình. Chị Sao chia sẻ: Vợ chồng tôi luôn động viên các con học hành đến nơi đến chốn, có công việc ổn định, suy nghĩ chín chắn rồi mới xây dựng gia đình. Lấy vợ sớm khi chưa có nghề nghiệp, chưa tự lo được cho bản thân thì cuộc sống sẽ rất vất vả.
Câu chuyện của gia đình chị Sao cho thấy sự thay đổi trong cách nhìn nhận của các bậc cha mẹ. Thay vì coi việc lập gia đình sớm là chuyện bình thường khi con đã lớn về thể chất, nhiều gia đình đã quan tâm hơn đến việc học hành, nghề nghiệp và khả năng tự lập của con. Đây cũng là yếu tố quan trọng để hạn chế tảo hôn từ gốc, bởi khi cha mẹ thay đổi nhận thức, các em có thêm điều kiện để lựa chọn con đường phát triển của mình. Từ đầu năm đến nay, toàn xã Lóng Phiêng ghi nhận 7 cặp tảo hôn, không có trường hợp hôn nhân cận huyết thống. Trong khi đó, năm 2023, toàn xã có 15 cặp tảo hôn và 2 trường hợp hôn nhân cận huyết thống. Những con số này cho thấy tình trạng tảo hôn đã giảm, hôn nhân cận huyết thống không còn được ghi nhận.
Ông Lừ Văn Chung, Chủ tịch UBND xã Lóng Phiêng, cho biết: Công tác phòng, chống tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống luôn được cấp ủy, chính quyền xã quan tâm chỉ đạo, xác định là nhiệm vụ cần thực hiện thường xuyên. Xã đã phối hợp với Đồn Biên phòng Chiềng Tương, huy động sự tham gia của các tổ chức đoàn thể, nhà trường, Trạm Y tế, trưởng bản và người có uy tín trong tuyên truyền, vận động nhân dân. Nội dung phòng, chống tảo hôn được lồng ghép trong các cuộc họp bản, sinh hoạt cộng đồng và hoạt động của các tổ chức chính trị - xã hội. Đối với những trường hợp có nguy cơ, địa phương phối hợp với gia đình để gặp gỡ, giải thích, vận động, không để các em kết hôn khi chưa đủ tuổi theo quy định.
Tuy nhiên, khó khăn hiện nay là việc nắm bắt, thống kê tình hình chưa thực sự đầy đủ. Một số trường hợp nam, nữ chưa đủ tuổi về chung sống với nhau nhưng không tổ chức cưới hỏi, không đăng ký kết hôn và cũng không khai báo với chính quyền địa phương. Khi sinh con, việc nuôi dưỡng có trường hợp do ông bà, cha mẹ hai bên đảm nhận nên cán bộ cơ sở khó tiếp cận, xác minh thông tin... Thời gian tới, xã tiếp tục chỉ đạo các bản tăng cường nắm địa bàn, phối hợp rà soát biến động dân cư, kịp thời phát hiện những trường hợp có nguy cơ; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân hiểu, tự giác chấp hành quy định của pháp luật.
Giảm tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống không thể chỉ trông chờ vào những đợt tuyên truyền tập trung hay việc xử lý khi vi phạm đã xảy ra. Điều cần thiết là sự thay đổi trong suy nghĩ của mỗi gia đình, sự quan tâm của cha mẹ đối với con cái và trách nhiệm của cộng đồng trong việc bảo vệ trẻ em.


Bạn còn 500/500 ký tự
Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!