Chúng tôi tới thăm bản Mòng, xã Tà Tộc, tại nhà văn hóa vừa được xây dựng kiên cố, khang trang từ nguồn vốn của Chương trình phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (Chương trình 1719), đúng dịp bà con tổ chức Ngày hội đại đoàn kết toàn dân tộc, với bầu không khí vui tươi phấn khởi. Tại đây, bản đã tổ chức biểu dương các gia đình văn hóa; chương trình văn nghệ, các trò chơi dân gian của đồng bào dân tộc Thái và tổ chức liên hoan gắn kết tình đoàn kết của nhân dân trong bản.

Bản Mòng có 153 hộ với 774 nhân khẩu, 100% là đồng bào Thái. Trước đây, nhà văn hóa của bản là nhà gỗ nhỏ, xuống cấp, mỗi lần sinh hoạt phải ngồi tràn ra sân nên hoạt động văn hóa, văn nghệ bị hạn chế. Đầu năm 2024, từ nguồn vốn Chương trình 1719, bản được đầu tư gần 1 tỷ đồng xây dựng nhà văn hóa mới rộng 125 m². Ông Lò Văn Tân, Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Mòng, phấn khởi nói: Từ khi có nhà văn hóa mới, bà con có nơi hội họp, sinh hoạt khang trang, đời sống tinh thần phong phú hơn. Vừa qua, bản còn trích 50 triệu đồng từ quỹ dịch vụ môi trường rừng để đổ bê tông sân, mua tăng âm, loa, quạt, bàn ghế phục vụ hội họp.

Đến bản Kéo Bó, nơi có 42 hộ với hơn 200 nhân khẩu, 100% là đồng bào Mông, dễ dàng nhận thấy sự đổi thay rõ nét. Đường nhựa đến tận trung tâm, nhà ở kiên cố mọc lên, trên các triền đồi bà con tất bật thu hoạch ngô vụ đông, trồng dâu tây vụ mới. Những năm qua, Ban quản lý bản tích cực tuyên truyền, hướng dẫn người dân áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, trồng 41 ha ngô, 5 ha dâu tây, chăn nuôi hơn 200 con trâu, bò. Các hộ nghèo, cận nghèo được hỗ trợ giống, kỹ thuật và đầu tư hạ tầng từ Chương trình 1719 và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới. Dự kiến hết năm 2025, bản có 8 hộ thoát nghèo, giảm số hộ nghèo trong bản còn 2 hộ.

Thăm gia đình ông Sồng A Pha, hộ cận nghèo ở bản Kéo Bó, được hỗ trợ nuôi bò sinh sản từ Chương trình 1719. Khi biết mình thuộc diện thụ hưởng, ông Pha tu sửa chuồng trại, trồng thêm cỏ làm thức ăn. Ông Pha phấn khởi chia sẻ: Tháng 4/2025, gia đình tôi được Nhà nước hỗ trợ hai con bò sinh sản, được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc. Tôi thực hiện đúng quy trình, đảm bảo vệ sinh chuồng trại. Hiện bò phát triển tốt, đầu tháng 10 vừa qua đã đẻ được một bê con. Cùng với đó, gia đình tích cực trồng ngô, lúa để quyết tâm thoát nghèo trong năm nay.

Xã Tà Hộc có 20 bản, gồm các dân tộc Thái, Mông, Khơ Mú, La Ha, Kinh cùng sinh sống. Giai đoạn 2021 - 2025, xã đã sử dụng hiệu quả nguồn vốn Chương trình 1719, tập trung hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo; đầu tư hạ tầng nước sinh hoạt; phát triển sản xuất nông nghiệp; nâng cấp trường học, nhà văn hóa, đường giao thông. Ông Ngô Minh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Tà Hộc, cho biết: Từ năm 2021 đến nay, thực hiện Chương trình 1719, xã được hỗ trợ gần 24 tỷ đồng đầu tư xây dựng các công trình: Đường nội bản Pù Tền, Pá Hốc, đường vào khu sản xuất bản Kéo Bó; công trình nước sinh hoạt bản Pá Nó; nhà văn hóa các bản: Hộc, Bơ, Mòn, Mường; cầu treo qua suối từ bản Hộc - khu Xóm Cháu, bản Mường, cầu qua suối Hạc - bản Pơn; hỗ trợ con giống tại bản Kéo Bó. Xã phát huy vai trò giám sát của MTTQ, các đoàn thể, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận, cùng tham gia giám sát, bảo vệ công trình. Nhờ đó, các dự án được triển khai thuận lợi, phát huy hiệu quả ngay sau khi hoàn thành.

Không trông chờ vào Nhà nước, nhân dân Tà Hộc đã năng động chuyển đổi cơ cấu cây trồng, đưa các giống cây có năng suất, hiệu quả kinh tế phát triển và nhân rộng tại các bản. Hiện nay, nhân dân trong xã thâm canh 73 ha lúa 2 vụ; hơn 1.700 ha ngô lai; 664 ha cây ăn quả, trong đó, gần 142 ha theo hướng hữu cơ; 458 ha mía; 57 ha cà phê; 57 ha dâu tây; 73 ha rau màu; tổng đàn gia súc, gia cầm trên 70.500 con. Năm 2025, thu nhập bình quân đầu người đạt gần 35 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 44,9% năm 2021 xuống còn 27,51% năm 2025 (bình quân mỗi năm giảm 3,49%).

Chương trình 1719 được triển khai tại Tà Hộc đã tạo động lực quan trọng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân. Đến nay trên địa bàn xã hiện có 4 trường từ mầm non đến THCS với 120 nhóm, lớp, hơn 5.000 học sinh; 3/4 trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I; 100% đường xã cứng hóa, gần 75% đường trục bản, liên bản bê tông hóa; 99,7% hộ dùng điện lưới quốc gia, 99% hộ được cấp nước sinh hoạt tập trung... Kết quả này, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số phát triển bền vững.