Dưới cái nắng nóng oi bức đặc trưng của vùng lòng hồ những ngày giữa tháng 8, các y, bác sĩ Trạm Y tế xã Mường Sại tất bật hơn ngày thường. Từ ngày 12-15/8 là đợt cao điểm Trạm tổ chức khám sức khỏe miễn phí cho bà con trên địa bàn xã, tập trung ở 3 đối tượng chính là người có công với cách mạng, người khuyết tật, hộ nghèo. Tại trạm y tế xã, các bàn khám bố trí theo quy trình một chiều khoa học từ khâu tiếp đón, đo huyết áp đến khám chuyên khoa nội, ngoại, da liễu, mắt, tai - mũi - họng, nhi và sản phụ khoa.

Vừa bước ra khỏi điểm khám với kết quả trên tay, ông Quàng Văn Mệt, 74 tuổi ở bản Nặm Ét, phấn khởi nói: Nhà ở xa, đường đi lại khó khăn nên khi đau ốm nặng, tôi mới đi bệnh viện. Hôm nay, được các bác sĩ về tận xã khám tổng quát miễn phí, bà con mừng lắm. Bác sĩ còn dặn dò tỉ mỉ cách ăn uống để phòng bệnh, chúng tôi cảm ơn các bác sĩ nhiều lắm.

Trao đổi với chúng tôi, bác sĩ Lù Văn Thích, Giám đốc Trạm Y tế xã Mường Sại, cho biết: Địa hình sông nước chia cắt khiến việc vận động bà con đi khám gặp không ít trở ngại. Trạm đã tham mưu cho UBND xã lập danh sách cụ thể từng hộ, phối hợp với các đoàn thể đến từng bản tuyên truyền. Bệnh viện Đa khoa khu vực Quỳnh Nhai bố trí 2 bác sĩ hỗ trợ Trạm thực hiện khám lâm sàng, thành lập 2 tổ khám lưu động đến tận các bản vùng cao, thậm chí đến tận các lán nương để tiến hành khám. Đến hết ngày 15/8, chúng tôi đã hoàn thành khám sức khỏe cho toàn bộ 256 đối tượng của đợt 1, trong đó có 159 người khám tại trạm và khám lưu động 97 người.

Không chỉ riêng Mường Sại, tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau” trong chăm sóc sức khỏe đang trải rộng khắp các địa bàn của tỉnh Sơn La, hướng tới mục tiêu khám sức khỏe định kỳ cho hơn 1,3 triệu người dân. Để chương trình triển khai thống nhất, đạt hiệu quả, Sở Y tế đã chủ động tham mưu UBND tỉnh ban hành các văn bản chỉ đạo; tổ chức hội nghị triển khai, thành lập các đoàn kiểm tra, giám sát và thường xuyên cập nhật, tổng hợp kết quả, kịp thời tháo gỡ khó khăn cho các đơn vị. Phối hợp với UBND các xã, phường rà soát đối tượng, lập danh sách, bố trí địa điểm khám bệnh cho nhân dân. Các bệnh viện chủ động bố trí nhân lực, trang thiết bị và tổ chức khám theo đúng hướng dẫn chuyên môn. Bên cạnh khám tại cơ sở y tế, còn tổ chức các điểm khám lưu động, giúp người cao tuổi và các đối tượng yếu thế được tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng. Các trường hợp phát hiện bệnh đều được tư vấn, hướng dẫn theo dõi, quản lý hoặc chuyển tuyến điều trị theo quy định.

Tại khu vực đô thị, việc triển khai diễn ra bài bản gắn liền với việc chú trọng chuẩn hóa, cập nhật dữ liệu để lập hồ sơ sức khỏe điện tử cho người dân. Sau mỗi đợt khám, kết quả được số hóa, tích hợp vào cơ sở dữ liệu sức khỏe, phục vụ quản lý, theo dõi, giúp ngành Y tế đánh giá mô hình bệnh tật, xác định nhóm đối tượng và địa bàn có nguy cơ cao để triển khai các giải pháp can thiệp phù hợp. Ông Lò Văn Ngoan, thuộc đối tượng người có công tại phường Chiềng Cơi được khám sức khỏe miễn phí đợt 1, chia sẻ: Ở đô thị dù điều kiện y tế sẵn có, nhưng không phải ai cũng có thói quen đi kiểm tra sức khỏe định kỳ. Chương trình khám miễn phí này vô cùng thiết thực. Các y bác sĩ làm việc rất chuyên nghiệp, tận tình.

Tính đến ngày 15/8, toàn tỉnh có 39/75 xã đã triển khai khám đợt 1. Nhiều địa phương đạt tỷ lệ cao như xã Mường Sại đạt 100%; Mường Chiên đạt 95%; phường Thảo Nguyên 97%, xã Chiềng Khương 98%... Lũy kế toàn tỉnh đạt 63,69% chỉ tiêu. Cùng với hoạt động chuyên môn, công tác lập Hồ sơ sức khỏe điện tử được đẩy mạnh. Toàn tỉnh đã có trên 400.300 người cài đặt thành công Sổ sức khỏe điện tử trên VNeID (đạt 28,8%, tăng 7,04% so với cuối năm 2025), tỷ lệ dân số trưởng thành tiếp cận dịch vụ số trong y tế đạt trên 42,94%, tăng 10,56% so với cuối năm 2025. Có 20/20 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa kết nối liên thông với Cổng dữ liệu sức khỏe quốc gia; 95 trạm y tế và điểm y tế hoàn thành kết nối trên cổng liên thông thử nghiệm.

Tuy nhiên, việc triển khai khám sức khỏe toàn dân gặp phải những khó khăn nhất định như: Khối lượng công việc lớn trong khi các cơ sở y tế vẫn đảm nhiệm việc khám, chữa bệnh thường xuyên; nhân lực y tế cơ sở mỏng; địa hình chia cắt phức tạp khiến một số địa bàn vùng sâu, vùng cao tỷ lệ khám đạt thấp như xã Bắc Yên 3%, Lóng Sập 2%, Chiềng Hoa 5%...

Ông Trần Thanh Bình, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho hay: Hiện nay, các bệnh viện tuyến tỉnh và khu vực tiếp tục phối hợp với trạm y tế các xã, phường thực hiện khám sức khỏe cho nhân dân. Dự kiến, cơ bản hoàn thành đợt 1 trong tháng 8. Với các địa phương tỷ lệ khám đạt thấp, Sở tiếp tục có hướng dẫn, chỉ đạo tăng cường tuyên truyền đến người dân, tăng tần suất đi cơ sở của các tổ khám bệnh lưu động, cân đối, bố trí nhân lực phù hợp nhằm mục tiêu đạt tỷ lệ khám cao nhất có thể.

Kết quả khám sức khỏe cho toàn dân đợt 1 là cơ sở quan trọng để Sơn La tiếp tục triển khai đợt 2 từ tháng 9 đến tháng 12/2026. Đây là chương trình mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, hiện thực hóa mục tiêu toàn dân được khám sức khỏe định kỳ miễn phí, chuyển mạnh từ tư duy “chữa bệnh” sang “chủ động phòng bệnh” theo tinh thần Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân. Không chỉ giúp người dân phát hiện sớm bệnh tật, giảm gánh nặng chi phí điều trị, chương trình còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu sức khỏe toàn dân, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống.