Người dân bản Bướt, xã Chiềng Yên (Vân Hồ) chăm sóc vườn quýt của gia đình.

Trong chuyến công tác trở lại Chiềng Yên lần này, chúng tôi đã được lãnh đạo xã và người dân chia sẻ về những cách làm mới trong phát triển kinh tế.

Xã Chiềng Yên có hơn 900 hộ dân, sinh sống ở 14 bản, tiểu khu. Toàn xã có trên 9.000 ha đất tự nhiên, trong đó 1.000 ha đất sản xuất nông nghiệp. Thu nhập của các hộ dân trong xã chủ yếu là trồng ngô, lúa ruộng và chăn nuôi gia súc, gia cầm, nhưng quy mô nhỏ lẻ, manh mún, sản xuất mang tính tự cung tự cấp, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Trao đổi với đồng chí Mùi Văn Nguyện, Phó Chủ tịch UBND xã Chiềng Yên, được biết, tỷ lệ hộ nghèo ở xã cao là do hầu hết đất sản xuất đã bạc màu; việc tiếp cận với khoa học kỹ thuật của người dân còn nhiều hạn chế. Một phần nữa là do giao thông khó khăn ảnh hưởng đến việc trao đổi hàng hóa nông sản. Qua các cuộc họp bàn của lãnh đạo xã và các tổ chức đoàn thể, cũng như với ban quản lý các bản, cùng với điều kiện thực tế của địa phương, xã đã xác định hướng đi, đó là: Duy trì và mở rộng diện tích trồng quýt; trồng mới cây cam Vinh thay thế cây trồng trên nương hiệu quả thấp; phát triển chăn nuôi gia súc theo hướng nhốt chuồng làm hàng hóa; đẩy mạnh việc xây dựng cơ sở hạ tầng để phát triển du lịch cộng đồng tại bản Nà Bai và bản Phụ Mẫu...

Tìm hiểu được biết thêm, năm 2012, Dự án cải tạo và phát triển cây quýt do Cục Trồng trọt - Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn triển khai thực hiện. Cây quýt ở Chiềng Yên đã trở thành một trong những cây trồng chủ lực của xã. Hiện nay, cả xã có gần 40 ha quýt, tập trung ở các bản: Piềng Chà, bản Bướt, Pà Puộc... sản lượng hằng năm trên 100 tấn, nhiều hộ dân đã có thu nhập gần 100 triệu đồng/năm từ trồng quýt, như hộ ông Lý Văn Xuân, bản Pà Puộc; ông Bàn Văn Trác, bản Piềng Chà... Chúng tôi đến thăm vườn quýt ông Hà Văn Bảy tại bản Bướt, ông chia sẻ: Trồng quýt không quá khó, nhưng loại cây này luôn đòi hỏi sự chăm sóc tỷ mỷ, đúng quy trình kỹ thuật, nhất là việc phun thuốc phòng sâu, bệnh trên quả. Trong quá trình phát triển cây quýt, tôi đã tham gia nhiều lớp tập huấn tổ chức tại xã và còn tự học hỏi thêm trên sách, báo, trên ti vi để áp dụng vào thực tế sản xuất. Sau hơn 10 năm phát triển kinh tế gia đình từ cây quýt, tôi nhận thấy hiệu quả từ trồng quýt đạt khá cao, hằng năm thu gần 100 triệu đồng, gia đình tôi đã thoát nghèo từ trồng quýt.

Cam cũng là một trong những cây trồng được xã lựa chọn để người dân thoát nghèo. Đây là cây trồng mới nên xã đã mời cán bộ khuyến nông huyện về hướng dẫn bà con quy trình trồng loại cây này, từ việc đào hố, chọn cây giống, bón phân và phun thuốc trừ sâu... Đến nay, toàn xã đã trồng được 5 ha cây cam Vinh, sau gần 2 năm cây cam đã và đang phát triển tốt trên đồng đất Chiềng Yên. Năm nay, xã tiếp tục vận động bà con trồng mới 7,5 ha cam với mong muốn cây trồng này sẽ giúp người dân cải thiện mức sống. Bên cạnh đó, xã còn khuyến khích bà con đưa các giống lúa lai vào sản xuất 2 vụ/năm; chỉ đạo ban quản lý các bản tuyên truyền, hướng dẫn người dân đẩy mạnh cải tạo diện tích ruộng hiện có và khai hoang ruộng mới. Trong sản xuất, thường xuyên theo dõi sâu bệnh hại để phòng trừ hiệu quả. Đồng thời, xây dựng kế hoạch thâm canh cây ngô với tổng diện tích gieo trồng là 260 ha/năm, với các loại giống mới, năng suất đạt 4,7 tấn/ha. Còn đối với cây sắn, trong năm nay trồng được 70 ha, với năng suất ước đạt 10 tấn/ha. Một số loại cây trồng khác như rau, đậu, chè... cũng tăng thêm thu nhập cho bà con.

Chăn nuôi cũng được quan tâm phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa, nhất là chăn nuôi gia súc gắn với xây dựng mô hình nuôi nhốt chuồng để thuận lợi cho việc chăm sóc, đảm bảo vệ sinh môi trường và phòng trừ dịch bệnh. Hiện, xã đã trồng được 3,5 ha cỏ voi và thực hiện ủ, ướp rơm rạ, nhằm chủ động nguồn thức ăn cho đàn gia súc. Toàn xã có gần 900 con trâu, bò; trên 1.500 con lợn trên 2 tháng tuổi; gần 400 con dê và trên 16.000 con gia cầm. Ngoài phục vụ sinh hoạt cho các gia đình, sản phẩm chăn nuôi bước đầu đã trở thành hàng hóa để tăng thêm thu nhập.

Chiềng Yên còn được định hướng là một trong những điểm du lịch cộng đồng của huyện Vân Hồ tại bản Phụ Mẫu, Nà Bai, tại hai bản này đang được đầu tư xây dựng để thu hút khách du lịch trong và ngoài tỉnh, với cảnh đẹp sẵn có như thác nước Tạt Nàng, suối cá tự nhiên tại bản Bướt và nhiều hang động đẹp tại các bản. Xã đã khuyến khích người dân hai bản Phụ Mẫu và Nà Bai tạo nhiều sản phẩm độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa các dân tộc để phục vụ khách du lịch, như: Các mặt hàng lưu niệm, dịch vụ ăn uống... Đồng thời, tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp đến đầu tư, xây dựng khu tắm suối nước nóng, góp phần đa dạng hóa các sản phẩm du lịch trên địa bàn.

Với những hướng đi đã được xác định và những kết quả đã đạt được bước đầu, tin rằng cùng với sự quyết tâm của cấp ủy, chính quyền xã và sự đồng lòng của người dân, Chiềng Yên sẽ sớm vươn mình, thoát nghèo.