Cán bộ Hạt Kiểm lâm Quỳnh Nhai kiểm tra rừng sản xuất tại bản Nà Mạc, xã Mường Giôn

Một số địa bàn có nhiều vụ việc về phá rừng, vận chuyển lâm sản trái phép đã được xử lý. Hằng năm, tỷ lệ rừng được phủ xanh đều tăng, số vụ vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng giảm đáng kể... Tuy nhiên, vẫn còn một số địa bàn chưa xử lý dứt điểm được tình trạng xâm lấn đất rừng, phá rừng trái quy định, cần phải có giải pháp để giúp người dân sống được bằng nghề rừng mà không gây ảnh hưởng tới rừng...

Mặc dù công tác quản lý bảo vệ rừng trên địa bàn tỉnh đã có nhiều chuyển biến tích cực, nhưng tại một số huyện, nhất là công tác thực thi pháp luật tại một số cơ sở còn nhiều hạn chế. Trong đó, các đơn vị quản lý còn thụ động trong việc nắm bắt, ngăn chặn và xử lý các vụ việc vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng, nhất là việc quản lý các đối tượng thường xuyên vi phạm. Cùng với đó, công tác xử lý đối với các hành vi vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng tại một số nơi chưa kiên quyết, triệt để; công tác giám sát, kiểm tra và đôn đốc sau khi có quyết định xử phạt thực hiện không đầy đủ các quy định của pháp luật, tỷ lệ nộp phạt còn thấp. Đồng thời, việc điều tra xác minh, truy tìm đối tượng vi phạm chưa thực hiện triệt để, do đó, hiệu lực thi hành pháp luật cũng như hiệu quả pháp chế chưa cao. Hơn nữa, phạm vi quản lý của kiểm lâm địa bàn quá rộng, địa hình đồi núi, sông suối chia cắt phức tạp, khó khăn trong việc kiểm tra thường xuyên để phát hiện vi phạm và xử lý. Trong đó, có những khu vực để đến được phải mất 3-4 ngày đường đi bộ...

Trao đổi với ông Lương Ngọc Hoan, Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh, được biết: Một trong những nguyên nhân dẫn tới rừng vẫn bị phá đó là tình trạng thiếu thông tin về những những cộng đồng mà sinh kế phụ thuộc vào rừng, đó là các hộ nghèo sống gần rừng. Đây chính là một trong những vấn đề lớn đối với các nhà hoạch định chính sách lâm nghiệp và các cơ quan hỗ trợ phát triển chịu trách nhiệm đưa ra các chính sách hỗ trợ người nghèo. Do vậy, cần phải có số liệu rõ ràng về số lượng, cách thức người nghèo kiếm sống bằng rừng và thực trạng cuộc sống của họ. Bởi nếu không nguy cơ các nhà hoạch định bỏ qua lợi ích của họ khi thiết kế các chính sách pháp luật liên quan đến quản lý, bảo vệ và phát triển rừng là rất lớn. Chúng ta cần phải cung cấp những kỹ năng và kiến thức về quản lý, bảo vệ, làm giàu rừng tự nhiên do cộng đồng quản lý. Trong đó, cần phải có chính sách hỗ trợ người dân trong việc phát triển kinh tế dựa vào rừng thông qua hoạt động sinh kế như trồng trọt, chăn nuôi, nông lâm kết hợp.

Qua tìm hiểu được biết, cùng với các giải pháp mà tỉnh ta đã và đang triển khai hiệu quả, góp phần giảm đáng kể các vụ phá rừng, khai thác lâm sản trái phép tại những địa bàn trọng điểm trước đây thì cần phải quan tâm tới việc quy hoạch diện tích khu vực rừng quản lý, bảo vệ và rừng gần dân cư nhưng quản lý kém hiệu quả, góp phần ổn định sinh kế cho người dân. Ông Phạm Bá Vương, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm Quỳnh Nhai, cho biết: Cùng với các giải pháp đang triển khai thì cần tiếp tục quan tâm hỗ trợ cho vay vốn lãi suất thấp trong thời gian dài để xây dựng mô hình trồng rừng, chăn nuôi gia súc và trồng các loại cây ăn quả, cây công nghiệp đặc sản, đặc trưng của vùng. Nghiên cứu những loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế có thể kết hợp canh tác dưới tán rừng hoặc những loại cây ngắn ngày trồng xen trong giai đoạn vườn rừng chưa khép tán như các loại cây dược liệu... Đồng thời, quan tâm đào tạo và phát triển thêm một số nghề, đặt biệt là các nghề sử dụng được nguồn nguyên liệu sẵn có tại địa phương như mây, tre, đan lát, các nghề truyền thống kết hợp du lịch sinh thái như dệt thổ cẩm; nhân rộng mô hình nhận khoán quản lý, bảo vệ rừng; xem xét tăng phí để tăng thêm mức thu nhập cho người dân quản lý, bảo vệ rừng; đầu tư, quy hoạch và xây dựng hệ thống đường giao thông để thuận lợi cho việc vận chuyển lâm sản sau khai thác từ rừng trồng, giảm chi phí cho vận chuyển...

Công tác quản lý, bảo vệ rừng chỉ đạt hiệu quả khi có sự phối hợp tốt giữa các cấp, ngành, không chỉ riêng ngành kiểm lâm. Chính quyền địa phương cần tích cực tuyên truyền nâng cao nhận thức cho nhân dân về bảo vệ và phát triển rừng, tham gia giải quyết các vấn đề đất đai, sinh kế, an sinh xã hội, có biện pháp răn đe, giáo dục, phòng ngừa hành vi vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng; đào tạo và phát triển thêm một số nghề để người dân có thể chuyển đổi nghề khai thác rừng sang một số ngành nghề khác; có chính sách bảo vệ, giữ bí mật, khen thưởng tương xứng đối với những cá nhân mạnh dạn tố cáo các trường hợp vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng...