Rừng được khoanh nuôi, bảo vệ tại bản Háng Đồng C, xã Háng Đồng (Bắc Yên).

Sau chặng đường dài từ thành phố Sơn La, khi lưng đã mỏi nhừ, tay tê cứng bởi cung đường đèo dốc quanh co, chúng tôi đã có mặt tại trung tâm xã Háng Đồng. Những ngày cuối tháng 11, Háng Đồng đón chúng tôi bằng cái lạnh đặc trưng của vùng cao. Nằm ẩn khuất giữa lưng chừng núi, trong làn sương trắng bạc dày đặc tại bản Háng Đồng A, Trạm Kiểm lâm Háng Đồng hiện ra trước mắt...

Anh Cầm Thế Dâm, cán bộ phụ trách Trạm Kiểm lâm Háng Đồng, cho biết: Trạm có 4 anh em, 2 đồng chí  đang đi tuần rừng gần 4 ngày nay rồi, 1 đồng chí vừa xuống huyện lúc sáng vừa để chuyển công văn, vừa tham dự lớp tập huấn luôn. Theo lịch trình thì chiều mai là 2 đồng chí tuần rừng có mặt ở trạm. Ở đây mỗi lần đi tuần rừng phải mất từ 5 ngày đến 1 tuần. Tuy nhiên, đó là đi theo từng tuyến thôi, chứ để kiểm tra hết các tuyến thì phải mất vài tháng trời. Do lực lượng mỏng, được giao quản lý trên 6.500ha rừng đặc dụng, nên anh em trong trạm gần như ngày nào cũng phải đi kiểm tra tuyến.

 Trạm Kiểm lâm xã Háng Đồng được thành lập năm 2003. Những ngày đó, đường vào xã chỉ có thể đi bộ, chưa thuận tiện được như bây giờ. Trạm được dựng lên bằng khung nhà cũ rộng chừng 30m2, nằm ở lưng chừng núi, thuộc bản Háng Đồng A. Trạm được giao quản lý phụ trách rừng thuộc 6 bản, trong đó có bản Làng Sáng cách trung tâm xã 1 ngày đường đi bộ - giáp ranh với xã Bản Mù, huyện Trạm Tấu (Yên Bái). Cũng bởi nằm ở độ cao từ 1.100m đến 2.000m, nên nơi đây rừng quanh năm ẩm ướt, thường xuyên có mưa, địa hình hiểm trở. Vào mùa đông, ở đây băng giá, sương mù dày đặc, có khi cả ngày không nhìn thấy mặt trời. Do vậy, điều kiện sinh hoạt của cán bộ kiểm lâm Trạm Háng Đồng gặp không ít khó khăn. Nhiệm vụ của trạm là phối hợp với các lực lượng chức năng duy trì công tác tuần tra, kiểm soát, kịp thời phát hiện và ngăn chặn các hành vi vi phạm Luật Bảo vệ và Phát triển rừng. Trong mỗi chuyến đi tuần rừng, nơi ăn nghỉ của các anh là lều lán di động, lương thực, thực phẩm chủ yếu là lương khô mang theo người. Vì vậy, sinh hoạt, đi lại trong rừng, các anh đều phải tự khắc phục dựa trên kinh nghiệm của đồng nghiệp hay từ người dân truyền lại. Anh Đinh Văn Quỳnh, cán bộ Trạm Kiểm lâm Háng Đồng, tâm sự: Hầu như ai mới lên Háng Đồng cũng đều bị ốm do chưa quen khí hậu. Tuy nhiên, lâu rồi cũng thành quen, việc thường xuyên ăn ngủ trong rừng là bình thường. Có những chuyến nằm trong rừng gần tháng trời, khi ra khỏi rừng lại thấy nhớ. Ngoài thực hiện đều đặn lịch tuần rừng thì chúng tôi còn tham gia các chương trình liên quan đến việc phải ăn ngủ trong rừng hàng tuần, thậm chí là hàng tháng, như: Tham gia đoàn kiểm kê rừng, kiểm tra thông tin liên quan tới rừng do người dân thông tin hay đoàn công tác tuyên truyền, vận động đồng bào vùng cao không tái trồng cây thuốc phiện, phá bỏ cây thuốc phiện vùng giáp ranh... Rừng nơi đây còn nhiều tài nguyên, lâm sản quý và cũng là nơi cư trú của nhiều động vật quý hiếm. Do vậy, nếu mình không làm tròn trách nhiệm, không bám rừng, không ăn ngủ trong rừng thì sao có thể giữ được rừng và vận động được người dân cùng mình tham gia giữ rừng...

Khi được hỏi về những khó khăn và cuộc sống riêng tư của cán bộ kiểm lâm nơi đây, các anh rất lạc quan và tự hào khoe: Chúng tôi đều có hậu phương vững vàng, nên rất yên tâm công tác. Do vậy, đã là kiểm lâm địa bàn thì ngoài “giỏi việc nước” còn phải “đảm việc nhà”. Từ việc trồng rau, nuôi lợn, nuôi gà, nấu cơm, sửa xe, bổ củi... anh em chúng tôi đều làm được hết. Những anh em được phân công lên Háng Đồng khác nhau về lứa tuổi, quê quán nhưng đều chung một suy nghĩ là quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ giữ màu xanh cho rừng... Nói là vậy, nhưng tôi hiểu được phần nào phía sau sự lạc quan đó, nỗi gian nan, vất vả luôn hiển hiện, đó là: Những chuyến tuần rừng hàng tuần trời chỉ cơm với rau rừng, cá khô; luôn phải đối mặt với bao nguy hiểm từ rừng và từ những kẻ phá rừng; những đêm mưa rừng với cái lạnh cắt da cắt thịt và nỗi nhớ nhà, người thân...

Trao đổi với đồng chí Vương Hồng Hải, Bí thư Đảng ủy xã Háng Đồng, được biết: Háng Đồng là địa bàn rộng, có giá trị lâm sản cao, nên việc một số đối tượng vào rừng khai thác gỗ, nhất là khu vực giáp ranh là không tránh khỏi, nhất là với một địa bàn đi lại khó khăn như Háng Đồng, thì công tác quản lý, bảo vệ rừng gặp không ít khó khăn. Tuy nhiên, nhiều năm gần đây, nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, phối hợp trong quản lý, bảo vệ rừng, việc phá rừng làm nương, cháy rừng do đốt nương hay khai thác gỗ trái phép đã giảm đáng kể, không còn bức xúc như trước đây nữa. Bà con tại các bản tích cực tham gia bảo vệ rừng và đã thấy được cái lợi của việc giữ rừng. Và kết quả đó, có sự đóng góp không nhỏ của lực lượng kiểm lâm thuộc Trạm Kiểm lâm Háng Đồng.