Tuyến đường Sốp Cộp - Púng Bánh - Sam Kha đang được rải nhựa.

Cả đời người gắn bó với mảnh đất này, ông Vàng Giống Thào, Chủ tịch Hội người cao tuổi xã chứng kiến bao đổi thay, từng bước đi của Sam Kha, nên khi đường nhựa về tới tận bản, ông và bà con vô vùng phấn khởi. Ông Thào kể với chúng tôi: Ngày trước về Sam Kha là cả hành trình vất vả, gian nan lắm. Đi từ xã ra huyện cũng mất nửa ngày, đấy là khi thời tiết đẹp, những ngày mưa chỉ còn có cách đi bộ mà thôi. Bà con trong bản làm ra củ sắn, hạt thóc, nuôi được con trâu, con bò muốn bán cũng khó. Bây giờ, đường nhựa đến tận nơi, mọi chuyện sẽ khác. 

Niềm vui của ông Thào và bà con cũng là điều dễ hiểu, bởi ai từng về Sam Kha cách đây ít lâu chắc không khỏi nản lòng với những gian nan của cung đường này. Dốc đá dựng đứng, con đường nhỏ lượn quanh sườn núi cheo leo, vực sâu hun hút. Khi những cơn mưa rừng ập đến, đất đá ùn ùn đổ ụp xuống bất cứ lúc nào. Đây  cũng chính là trở ngại trong phát triển kinh tế - xã hội ở Sam Kha; nông sản của bà con tiêu thụ rất khó khăn vì chẳng có thương lái nào liều lĩnh vào đây thu mua. Nhờ sự đầu tư của Nhà nước, cung đường từ trung tâm huyện đến Sam Kha đang được nâng cấp mở rộng, đặc biệt là đoạn từ ngã ba Huổi Hay (Púng Bánh) đến Sam Kha dài 17km đã được trải nhựa. Bên cạnh đó, thông qua các chương trình, dự án, cơ sở vật chất của xã từng bước được đầu tư xây dựng, hệ thống trường lớp được kiên cố hóa, trụ sở làm việc đầu tư xây dựng khang trang, 8/10 bản có đường ô tô đến tận nơi, 5/10 bản được sử dụng điện lưới quốc gia...

Tuy nhiên, Sam Kha vẫn là một trong những xã vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn của huyện Sốp Cộp, ở đây có hai dân tộc Mông và Thái cùng sinh sống tại 10 bản (đồng bào dân tộc Mông chiếm hơn 90%), trình độ dân trí không đồng đều, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo theo tiêu chí đa chiều chiếm hơn 90%. Nguyên nhân cái nghèo một phần là do địa hình chủ yếu là đồi núi, bị chia cắt, một phần do tập quán canh tác chưa được đổi mới, chỉ quanh quẩn trồng ngô, sắn, lúa nương trên đất dốc bạc màu không được cải tạo; việc áp dụng kỹ thuật vào sản xuất còn khá lạ lẫm.Trong khoảng 1.200 ha sản xuất nông nghiệp thì lúa nương chiếm hơn 900 ha, đất dốc, bạc màu, năng suất rất thấp, lúc được mùa cũng chưa tới 2 tấn/ha. Trong khi đó, tiềm năng, thế mạnh của Sam Kha có thể tận dụng đó là diện tích rộng để quy hoạch các bãi chăn thả, phát triển chăn nuôi đại gia súc; diện tích rừng tương đối lớn có thể phát triển nuôi ong hay khai hoang ruộng nước tại khu vực ven suối...

Đồng chí Vàng A Tộng, Bí thư Đảng ủy xã nói với chúng tôi: Để tìm hướng thoát nghèo, Sam Kha đã tổ chức nhiều cuộc họp bàn các chủ trương, tìm hướng đi phù hợp để phát triển kinh tế - xã hội. Theo đó, xã tập trung chỉ đạo người dân chuyển dịch cơ cấu kinh tế, thực hiện thâm canh tăng vụ trên diện tích đất ruộng 2 vụ, chuyển đổi đất nương bạc màu sang trồng rừng, quy hoạch các bãi chăn thả, trồng cỏ chăn nuôi đại gia súc, khai hoang ruộng nước, đảm bảo nguồn lương thực tại chỗ, thực hiện tốt công tác khoanh nuôi, bảo vệ rừng. Đặc biệt, tranh thủ nguồn vốn đầu tư của các chương trình, dự án đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng cơ sở và ưu tiên vốn cho sản xuất, góp phần xóa đói giảm nghèo. Để hiện thực hóa điều này, rất mong huyện cử cán bộ khuyến nông đến xã mở các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật trồng trọt và chăn nuôi cho bà con. Các cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng mô hình kinh tế phù hợp để hướng dẫn bà con học tập, làm theo.