Người dân bản Ngam La, xã Ngọc Chiến (Mường La)

trồng sơn tra và được hưởng lợi từ chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng.

Xã Ngọc Chiến, huyện Mường La hiện có tổng số hơn 18.200 ha đất lâm nghiệp. Năm 2017, toàn xã có 15 bản, 52 cộng đồng và 46 nhóm chủ hộ tham gia chăm sóc, bảo vệ gần 12.000 ha, với tổng số tiền đã được chi trả gần 3,5 tỷ đồng. Trong đó, Nậm Nghiệp là một trong những bản có diện tích rừng lớn nhất xã, với hơn 1.000 ha rừng được giao bản quản lý và được hưởng lợi từ chi trả DVMTR. Những năm qua, bản còn được hỗ trợ trồng và phát triển rừng sơn tra gắn với phát triển kinh tế, tạo sinh kế, thu nhập cho bà con vùng cao dân tộc thiểu số. Ông Thào A Vạng, Bí thư chi bộ bản Nậm Nghiệp cho biết: Rừng gắn bó với cuộc sống của bà con vùng cao, bảo vệ, chăm sóc rừng tốt, bà con được chi trả DVMTR, được thu hái sơn tra, có thêm thu nhập, ai cũng phấn khởi. Từ đó, các hộ có ý thức hơn trong bảo vệ, chăm sóc rừng, không để xảy ra cháy rừng, phá rừng làm nương. Hằng năm, từ nguồn chi trả DVMTR, bản họp bàn, thống nhất trích một phần kinh phí phục vụ công tác PCCCR. Năm 2016, bản trích trên 200 triệu đồng mua cát, sỏi thực hiện bê tông 300 m đường nội bản.

Không riêng bản Nậm Nghiệp, ở hầu hết các bản đều thống nhất cao, sử dụng một phần kinh phí từ chi trả DVMTR để đầu tư xây dựng, sửa chữa các công trình công cộng như: Nhà văn hóa, đường giao thông nông thôn... Công tác quản lý quỹ được thực hiện công khai, minh bạch, nhân dân đồng tình ủng hộ. Theo thống kê, toàn tỉnh có trên 1.700 công trình công cộng được đầu tư xây dựng từ tiền chi trả DVMTR, với tổng số tiền hơn 37 tỷ đồng, góp phần thay đổi diện mạo nông thôn mới ở các xã vùng sâu, vùng xa.

Công tác chi trả DVMTR được thực hiện công khai, minh bạch và đúng đối tượng thụ hưởng đã giúp nhân dân nhận thức rõ về quyền lợi, trách nhiệm trong bảo vệ và chăm sóc rừng, các tổ chức và cá nhân được khoán bảo vệ rừng đã có sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương trong thực hiện công tác quản lý và bảo vệ rừng. Nhờ đó, tình trạng phá rừng, lấn chiếm đất rừng, khai thác lâm sản trái phép trên địa bàn tỉnh đã giảm đáng kể về số vụ và mức độ thiệt hại. Trong 7 năm thực hiện chính sách, tổng số tiền thu ủy thác từ các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng để chi trả cho các chủ rừng hàng năm khoảng 100 tỷ đồng; đến hết năm 2017, đã giải ngân chi trả trên 473 tỷ đồng tiền dịch vụ môi trường rừng cho các chủ rừng và giải ngân trên 36 tỷ đồng tiền trồng rừng thay thế cho chủ đầu tư. Tuy nhiên, trên thực tế, công tác chi trả DVMTR gặp một số khó khăn, do tình trạng nợ tiền DVMTR và trồng rừng thay thế của một số đơn vị, doanh nghiệp, ảnh hưởng không nhỏ đến  tiến độ giải ngân, tổng số nợ từ năm 2017 đến nay hơn 15 tỷ đồng. Bộ máy tổ chức của Quỹ Bảo vệ và phát triển rừng Sơn La mới giải thể các chi nhánh quỹ bảo vệ và phát triển rừng các huyện, thành phố nên khó khăn trong công tác quản lý, giám sát và thực hiện chi trả DVMTR trực tiếp tại các địa phương.

Thực hiện tốt chính sách chi trả DVMTR đã tạo sinh kế, nâng cao ý thức, trách nhiệm của các chủ rừng trong thực hiện công tác quản lý, bảo vệ và phát triển rừng, gắn  lợi ích giữa người được hưởng lợi và người cung cấp, sử dụng các DVMTR, góp phần nâng độ che phủ rừng, bảo vệ môi trường và phòng chống biến đổi khí hậu, thiên tai trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng cơ sở hạ tầng nông thôn, thay đổi diện mạo nông thôn mới trên địa bàn vùng sâu, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.