Trước đây, bản Mo, xã Chiềng Khương là bản đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo cao. Nhưng từ khi chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng được triển khai đã mang đến nguồn động lực mới cho cả bản. Dẫn chúng tôi đi thăm cây cầu Huổi Mo và hệ thống đèn năng lượng mặt trời sử dụng nguồn quỹ bảo vệ và phát triển rừng, ông Lò Văn Un, Trưởng bản Mo, thông tin: Hiện bản được giao quản lý trên 460 ha rừng, mỗi năm bản được nhận gần 200 triệu đồng từ quỹ dịch vụ môi trường rừng. Từ nguồn quỹ này, bản đã đối ứng 110 triệu đồng để cùng các nhà hảo tâm xây dựng cây cầu bê tông và xây dựng hệ thống đèn năng lượng mặt trời với 65 bóng đèn đi từ cầu tràn bản Mo và khu tái định cư, qua đó, tạo thuận lợi cho nhân dân đi lại và vận chuyển nông sản.

Sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, từ ngày 1/7, Chi nhánh khu vực V được phân công quản lý, chi trả dịch vụ môi trường rừng tại các xã: Mường Lạn, Mường Lèo, Púng Bánh, Sốp Cộp, Bó Sinh, Mường Lầm, Chiềng Sơ, Nậm Ty, Sông Mã, Chiềng Khoong, Huổi Một, Mường Hung, Chiềng Khương. Bà Lê Thị Thảo, Trưởng Chi nhánh khu vực V, cho biết: Bảo đảm việc chi trả công khai, minh bạch và chính xác, chi nhánh đã phối hợp với các hạt kiểm lâm, UBND các xã và các chủ rừng tổ chức rà soát, cập nhật bản đồ, xác định diện tích rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng trên phạm vi toàn tỉnh. Năm 2026, Chi nhánh đã xác định tổng diện tích cung ứng dịch vụ môi trường rừng có gần 87.000 ha được chi trả, với tổng số tiền chi trả trên 22,5 tỷ đồng cho 7.579 chủ rừng quản lý, bảo vệ, gồm: Hộ gia đình, cá nhân, nhóm hộ, cộng đồng, tổ chức chính trị xã hội thuộc bản, UBND các xã.

Chi nhánh khu vực V đã phối hợp với Agribank Sông Mã, UBND các xã xác minh thông tin chủ rừng, hướng dẫn chủ rừng thực hiện mở mới tài khoản lần đầu, dùng ứng dụng Mobile Banking, đăng ký rút tiền mặt tại các điểm giao dịch của ngân hàng và thực hiện các thủ tục thanh toán đảm bảo chính xác, đúng đối tượng, tạo điều kiện thuận lợi cho chủ rừng.

Cùng với tổ chức thực hiện chính sách, công tác kiểm tra, giám sát tiếp tục được tăng cường. Từ năm 2025 đến nay, chi nhánh đã tổ chức kiểm tra 22 bản sử dụng dịch vụ môi trường rừng trên địa bàn 6 xã Chiềng Khoong, Chiềng Khương, Nậm Ty, Huổi Một, Mường Lạn, Púng Bánh; xác định hiện trạng tại 14 lô rừng trên địa bàn xã Sông Mã. Nội dung kiểm tra tập trung vào việc thực hiện nghĩa vụ tài chính, quản lý, sử dụng nguồn kinh phí và công tác quản lý diện tích rừng cung ứng dịch vụ môi trường rừng. Qua kiểm tra, nhiều khó khăn, vướng mắc đã được hướng dẫn tháo gỡ kịp thời, góp phần nâng cao trách nhiệm của các đơn vị sử dụng dịch vụ môi trường rừng và chính quyền địa phương trong quá trình triển khai chính sách. Công tác tuyên truyền tiếp tục được đổi mới theo hướng đa dạng, phù hợp với từng nhóm đối tượng. Các hội nghị phổ biến chính sách được tổ chức tại cơ sở; nội dung tuyên truyền được cập nhật thường xuyên trên website, các phương tiện thông tin đại chúng và hệ thống pano, áp phích. Từ năm 2025 đến nay, đã tổ chức 3 hội nghị tuyên truyền về chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, công tác bảo vệ và phát triển rừng tại xã Bó Sinh, Chiềng Khoong, Mường Lạn, thu hút hơn 400 lượt người tham gia.

Thực hiện hiệu quả chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng, Chi nhánh khu vực V, Quỹ Bảo vệ và Phát triển rừng tỉnh đã tạo và đang hỗ trợ cho những người đang bảo vệ, duy trì hệ sinh thái rừng; làm thay đổi nhận thức của bà con nhân dân biên giới trong việc bảo vệ và giữ rừng bền vững.