Bản Cao Đa 1, Cao Đa 2 được tách ra từ bản Cao Đa từ năm 1984, với địa hình đồi núi dốc đứng, những mái nhà sàn ẩn hiện giữa rừng xanh đại ngàn. Dòng họ Lường là cộng đồng gắn bó lâu đời, nổi tiếng với tinh thần đoàn kết và ý thức tự quản cao  nơi đây.

Dòng họ Lường ở Cao Đa hiện có 49 hộ với hơn 200 người, trong đó trên 40 người đang công tác ở nhiều lĩnh vực. Những năm qua, thành tích học tập của dòng họ ghi dấu ấn với những con số đáng nể, như: 15 người có trình độ đại học, 3 cao học, 2 cao đẳng, 10 trung cấp; có 50 người là đảng viên và 41 cháu trong độ tuổi học sinh, sinh viên đang theo học các bậc học.

Ban liên lạc dòng họ được thành lập từ năm 2018. Dòng họ cũng đã thành lập Ban khuyến học, gây quỹ với mức đóng góp 300 nghìn đồng/hộ, với số dư hằng năm khoảng 10 triệu đồng để hỗ trợ học sinh nghèo hiếu học.

Ông Lường Văn Bằng, Trưởng ban liên lạc dòng họ Lường ở Cao Đa, chia sẻ: Chúng tôi quan niệm, học để mở mang trí tuệ, để giữ lấy nếp nhà, nắm bắt khoa học kỹ thuật áp dụng vào cuộc sống, xây dựng cuộc sống ấm no, xây dựng bản làng, quê hường ngày thêm giàu đẹp. Vì vậy, luôn động viên, khuyến khích con cháu chuyên cần.

Nhắc đến dòng họ Lường, bà con luôn dành sự kính trọng cho ông Lường Văn Sáu, ở bản Cao Đa 2, người giữ lửa đoàn kết trong dòng họ cũng như bản làng. Về hưu từ năm 2014, ông Sáu kiên trì vận động bà con từ bỏ tảo hôn, mê tín, không phá rừng trái phép. Ông còn vận động hàng chục hộ hiến đất, góp hơn 200 ngày công mở rộng, bê tông hóa đường liên bản. Năm 2023, ông Sáu được tôn vinh là “Người có uy tín tiêu biểu toàn quốc”.

Ông Sáu tâm sự: Làm người có uy tín, không chỉ nói hay, mà phải làm trước, rồi từ đó, bà con hiểu, sống và làm việc theo pháp luật, đóng góp xây dựng quê hương ngày càng phát triển.

Không dừng lại ở việc tuyên truyền, nhiều thành viên trong dòng họ Lường còn trực tiếp tham gia vào các tổ tuần tra giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương. Tuần nào cũng vậy, Trung tá Lường Văn Bính, Phó Trưởng Công an xã Bắc Yên, người con của bản Cao Đa 1, lại cùng tổ công tác, trong đó có cả người thân trong dòng họ đi từng ngõ, từng tuyến đường kiểm tra, nhắc nhở thanh niên không tụ tập đêm khuya, kịp thời ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật.

Anh Bính chia sẻ: Từ nhỏ, tôi đã luôn ý thức rằng, học không chỉ để thay đổi cuộc đời mình, mà còn để góp phần giúp đỡ người khác, làm điều có ích cho cộng đồng. Chính điều đó đã thôi thúc tôi thực hiện ước mơ trở thành chiến sĩ Công an nhân dân, góp phần giữ gìn bình yên cho quê hương.

Những dịp đầu xuân mới, dòng họ Lường ở Cao Đa phấn khởi tổ chức họp họ để gặp gỡ, động viên, chia sẻ những câu chuyện trong cuộc sống, đồng thời răn dạy con cháu những điều hay, lẽ phải, vinh danh các cháu học giỏi.

Với sự đóng góp của dòng họ Lường, cả 2 bản Cao Đa 1 và Cao Đa 2 đạt chuẩn nông thôn mới năm 2019; 100% trẻ em được đến trường; trong dòng họ không còn hộ nghèo. Ngoài ra, dòng họ Lường còn là lực lượng nòng cốt trong các phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Gia đình văn hóa tiêu biểu”, tuyên truyền pháp luật, vận động xóa bỏ hủ tục, giữ gìn an ninh trật tự ở địa phương.

Anh Sa Ngọc Ngữ, Phó trưởng bản Cao Đa 1, nhận xét: Dòng họ Lường luôn gương mẫu chấp hành pháp luật, phối hợp với công an xã tuần tra, tuyên truyền phòng chống ma túy, đảm bảo trật tự an toàn giao thông.

Bà Hà Thị Ngọc Yến, Bí thư Đảng ủy xã Bắc Yên, đánh giá: Dòng họ Lường là một trong những mô hình tự quản điển hình của xã. Việc phát huy vai trò người cao tuổi, ban khuyến học, hương ước dòng họ đã góp phần ổn định xã hội, nâng cao dân trí, giữ gìn văn hóa.

Câu chuyện của dòng họ Lường là minh chứng rõ nét cho việc phát huy vai trò của dòng họ, người có uy tín trong xây dựng nông thôn mới. Ghi nhận những thành tích đạt được, Ban Chấp hành Hội Khuyến học tỉnh tặng giấy khen (các năm 2013, 2022, 2024); tặng Bằng công nhận "Dòng họ học tập", công nhận danh hiệu "Dòng học học tập xuất sắc” giai đoạn 2016-2020.