Con đường nhỏ về xã Sốp Cộp ngày nào nay đã trở thành quốc lộ 4G; dốc Khe Sanh, Cổng Trời từng là nỗi khiếp đảm với các lái xe đã được hạ dốc, mở rộng cua, thảm nhựa tạo thuận lợi cho người dân trao đổi lưu thông hàng hóa, thúc đẩy quá trình phát triển kinh tế - xã hội ở xã biên giới Sốp Cộp. Đứng từ khu Cổng Trời phóng tầm mắt ngắm nhìn trung tâm xã Sốp Cộp với những khu phố khang trang, sầm uất, những tuyến đường rộng mở nối liền các bản.

Không gian, diện tích xã Sốp Cộp hôm nay được mở rộng khi thực hiện sáp nhập 3 xã: Sốp Cộp, Mường Và, Nậm Lạnh. Hiện nay, xã có diện tích tự nhiên gần 467 km², hơn 25 km đường biên giới giáp với huyện Mường Son, tỉnh Hủa Phăn, nước CHDCND Lào; với 41 bản, dân số trên 24.000 người. Sau khi sáp nhập, Sốp Cộp có lợi thế về phát triển lĩnh vực nông, lâm nghiệp; quy mô dân số lớn, cơ cấu dân tộc đa dạng tạo nền tảng hình thành cộng đồng văn hóa phong phú và nguồn lực xã hội quan trọng. Cơ sở hạ tầng được đầu tư tương đối đồng bộ khi được tiếp quản trung tâm huyện cũ. Việc sáp nhập giúp quy hoạch tổng thể đồng bộ hơn, đồng thời mở rộng không gian phát triển, phát huy tiềm năng lợi thế tối đa của xã.

Đón chúng tôi, đồng chí Nguyễn Văn Mạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Sốp Cộp, thông tin: Sốp Cộp là xã biên giới có địa bàn rộng, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống nhân dân vẫn còn nhiều khó khăn. Ngay từ khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, với tinh thần 6 rõ “Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ kết quả”, cấp ủy, chính quyền xã đã lãnh đạo, chỉ đạo các phòng, ban, cơ quan, đơn vị tập trung triển khai thực hiện hiệu quả các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh trên địa bàn; nâng cao đời sống, thu nhập cho nhân dân.

Từ điều kiện thực tế địa hình đồi núi cao và dốc, xã chỉ đạo nhân dân phát triển và bảo vệ hơn 21.900 ha rừng, vừa có thêm thu nhập, vừa chống xói mòn đất. Đồng thời, chú trọng phát triển cây cà phê là cây thế mạnh của Sốp Cộp theo hướng nâng cao hiệu quả canh tác trên cùng đơn vị diện tích. Quy hoạch vùng trồng cà phê, hạn chế chuyển đổi tự phát, đảm bảo ổn định vùng sản xuất tập trung. Khuyến khích người dân tái canh các diện tích già cỗi, kém năng suất. Ưu tiên sử dụng các giống có năng suất cao, chất lượng tốt, chống chịu sâu bệnh, phù hợp điều kiện địa phương. Hiện nay, toàn xã có hơn 2.100 ha trồng cây cà phê. Niên vụ cà phê vừa qua được mùa, được giá, mang lại hiệu quả kinh tế cao, là cây thoát nghèo cho người dân nơi đây.

Vùng đất Sốp Cộp còn là nơi hợp lưu của 3 dòng suối Nậm Lạnh, Nậm Ca và Nậm Ban thuận lợi phát triển nông nghiệp. Hiện nay, Sốp Cộp hình thành những vùng sản xuất chuyên canh, như trồng lúa nước dọc theo các con suối với diện tích gieo trồng hằng năm hơn 1.500 ha. Vùng trồng cây ăn quả với diện tích hơn 300 ha, trong đó có hơn 160 ha cây ăn quả có múi tập trung ở các bản: Nà Mòn, Lọng Tòng, Phổng. Với sự hỗ trợ của các cơ quan chuyên môn, người dân tập trung sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP góp phần nâng cao chất lượng và giá trị nông sản.

Ông Tòng Văn Cáy, bản Phổng, xã Sốp Cộp, cho biết: Gia đình có 1,5 ha trồng cây cam Vinh, cam đường canh, được tập huấn, hướng dẫn kỹ thuật sản xuất, quy trình chăm sóc an toàn; việc sử dụng thuốc, phân bón được kiểm soát chặt chẽ, các quy định về an toàn lao động và áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP để nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng sức cạnh tranh. Bình quân hằng năm gia đình thu được khoảng 20 tấn cam, thu lãi hơn 200 triệu đồng.

Hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững, xã Sốp Cộp tích cực vận động nhân dân liên kết thành lập các HTX. Hiện nay, xã Sốp Cộp có 19 HTX, trong đó, 17 HTX hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm nghiệp, với 128 thành viên tham gia. Các HTX đã tích cực ứng dụng tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất, xây dựng thương hiệu sản phẩm OCOP và tiêu thụ các loại nông sản tại địa phương. Đến nay, trên địa bàn xã có 5 sản phẩm OCOP (Gạo nếp tan Mường Và, thịt trâu gác bếp Biên cương, Cam Mường Và, thịt lợn gác bếp Chung Lân, gạo tẻ Mèo Chung Lân) đã tiếp cận nhiều thị trường trong và ngoài tỉnh.

Cùng với đó, hệ thống các công trình hạ tầng cơ sở được Nhà nước đầu tư xây dựng đã tạo diện mạo mới cho xã, từng bước đáp ứng yêu cầu sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống cho nhân dân. Mừng nhất là trong năm 2025, Sốp Cộp đã hoàn thành hỗ trợ xóa 189 nhà tạm cho hộ nghèo với tổng kinh phí hơn 11 tỷ đồng; tỷ lệ hộ nghèo còn 19,4%, giảm 4,6% so với năm 2024.

Phát huy tinh thần, sức mạnh đoàn kết, ý chí tự lực tự cường, với niềm tin và kỳ vọng vào kỷ nguyên mới, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân xã Sốp Cộp tiếp tục tập trung phát triển nông lâm nghiệp toàn diện, bền vững; khai thác các nguồn lực, từng bước đầu tư xây dựng đồng bộ cơ sở hạ tầng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, xây dựng vùng đất biên cương ngày càng giàu đẹp.