Bản Huổi Khe, xã Mường Cai (Sông Mã) hôm nay.

Huổi Khe cách trung tâm xã gần 20 km, đường ngoằn nghèo, dốc cao, đất đá gồ ghề và những rãnh sâu do những chiếc xe tải chở hàng hóa tạo nên càng khó đi hơn. Anh Sộng Bả Nênh, Phó Chủ tịch UBND xã Mường Cai, cho hay: Bản  nằm ở độ cao gần 1.000m so với mặt nước biển, khí hậu quanh năm mát mẻ, có nhiều nguồn nước nên rất thuận lợi cho gieo trồng lúa, ngô, sắn... Đặc biệt là cây dong riềng, ở đây nhà nào cũng trồng từ vài nghìn mét vuông đến vài héc ta. Mỗi năm, Huổi Khe thu về hơn 10 tỷ đồng từ tiền bán dong riềng. Tiêu biểu là hộ các ông: Sộng A Tồng, Sồng Nỏ So, Sồng Thanh Bó, Sồng A Vạn, Sồng A Cân... mỗi vụ trừ chi phí thu lãi 150-160 triệu đồng/hộ.

Qua tìm hiểu được biết, bà con Huổi Khe tập trung khai thác thế mạnh về đất đai, khí hậu, tích cực chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng hàng hóa, trong đó phát triển các cây chủ lực là ngô lai, dong riềng. Những năm qua, bản luôn được quan tâm, tạo điều kiện, phát huy tốt mọi nguồn lực đầu tư của Nhà nước thông qua các chương trình, dự án đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở hạ tầng, nhất là thủy lợi, để chủ động được nước tưới, mở rộng các mô hình kinh tế khác như trồng cỏ, chăn nuôi gia súc, trồng cam, quýt, đào ao nuôi cá, thâm canh 2,5 ha lúa ruộng… Bên cạnh đó, xã chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng mở các lớp tập huấn chuyển giao kỹ thuật, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi cho bà con trong bản, nên gần 200 diện tích đất trồng ngô, 120 ha lúa nương luôn đạt năng suất cao. Sản lượng lương thực có hạt năm 2016, đạt gần 1.300 tấn. Chăn nuôi gia súc, gia cầm được bà con trong bản duy trì và phát triển. Hiện, bản có hơn 1.100 con gia súc, 6.000 con gia cầm các loại. Ngoài ra, cả bản có khoảng 200 ao nuôi cá, phục vụ đời sống bà con trong bản, tạo sản phẩm hàng hóa. Nhờ vậy, tỷ lệ hộ nghèo của bản đã giảm xuống còn 25%, 100% trẻ em được đến trường đúng độ tuổi. Điều đặc biệt đến Huổi Khe hôm nay, không khỏi ngỡ ngàng bởi những khu rừng già xanh tốt. Dọc đường vào bản, rừng xanh bạt ngàn, đủ những loại cây gỗ thộ lộ, dổi, sấu, dẻ... thân to, mọc thẳng, một người ôm không xuể. Chính vì vậy, mà khí hậu ở Huổi Khe quanh năm mát mẻ trong lành.

Trao đổi với chúng tôi, Trưởng bản Sộng A Nênh, cho biết: Từ lâu, bà con xóa bỏ tập quán du canh, du cư, phá rừng làm nương. Mọi người đều ý thức bảo vệ rừng, PCCCR. Nhà nước đã giao đất, giao rừng, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp, chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng cho bà con nên toàn bộ gần 200 ha rừng được khoanh nuôi và bảo vệ tốt.

Kinh tế phát triển, đời sống tinh thần được cải thiện, đây là điều kiện để bà con Huổi Khe thực hiện xây dựng nếp sống văn hóa, xóa bỏ những hủ tục lạc hậu. Người dân đã dần thay đổi và nhận thức được về những hệ lụy của việc hôn nhân cận huyết thống, tảo hôn; không còn thách cưới bằng bạc trắng, không còn tình trạng để người chết trong nhà nhiều ngày, không tái trồng cây thuốc phiện... Những nét đẹp văn hóa truyền thống dân tộc được gìn giữ, phát huy, các dòng họ đoàn kết chung sức xây dựng bản mường ngày càng phát triển. Năm qua, Huổi Khe có 47/67 hộ đạt gia đình văn hóa.

Với thành quả mà Huổi Khe đạt được hôm nay, cùng với cách làm hay, sáng tạo, sự đồng tình, ủng hộ của cán bộ, đảng viên, người có uy tín và trưởng dòng họ, tin rằng, Huổi Khe sẽ ngày càng đổi mới và phát triển.