Dù tuyến đường đến trung tâm xã được trải nhựa, nhưng qua nhiều năm do mưa lũ sói mòn, làm nhiều đoạn đường đã xuống cấp, đất đá lởm chởm khó đi. Phải mất hơn 1 tiếng đồng hồ chúng tôi mới đến được trung tâm xã.

Chia sẻ về những khó khăn của xã, đồng chí Thào A Trư, Phó Chủ tịch UBND xã, thông tin: Suối Tọ có 11 bản, 1.056 hộ dân, 100% là đồng bào dân tộc Mông sinh sống. Với đặc thù xã vùng cao, điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều hạn chế, tỷ lệ hộ nghèo vẫn ở mức cao. Địa hình chủ yếu là đồi dốc, đất sản xuất manh mún khiến việc đưa cơ giới hóa và ứng dụng khoa học kỹ thuật vào canh tác gặp trở ngại lớn, dẫn đến hiệu quả kinh tế không cao. Một bộ phận người dân chưa mạnh dạn đổi mới tư duy, vẫn còn tư tưởng trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ của Nhà nước nên việc thoát nghèo chưa thực sự bền vững. Hạ tầng thiết yếu như giao thông nội bản, nước sinh hoạt, trường lớp còn thiếu và xuống cấp…

Công tác giảm nghèo là nhiệm vụ trọng tâm hàng đầu, xã đẩy mạnh tuyên truyền tới nhân dân về chính sách về giảm nghèo, nâng cao nhận thức, ý thức tự nỗ lực vươn lên; thành lập tổ công tác, phân công các đảng viên hỗ trợ, giúp đỡ hộ nghèo. Đồng thời, rà soát, phân loại các hộ theo nhóm nguyên nhân nghèo để đề xuất hình thức hỗ trợ phù hợp; bố trí, lồng ghép để phát huy hiệu quả các nguồn lực, ưu tiên hỗ trợ sinh kế, phát triển sản xuất. Xã chỉ đạo các hội, đoàn thể phát huy tối đa hiệu quả các tổ ủy thác cho vay vốn ưu đãi để người dân mạnh dạn đầu tư phát triển sản xuất thoát nghèo bền vững...

Với 1.207 ha đất sản xuất nông nghiệp, xã tuyên truyền vận động bà con duy trì những cây trồng, vật nuôi có lợi thế vào sản xuất; đưa những giống cây mới có năng suất, chất lượng vào gieo trồng. Phân công các cán bộ, công chức trực tiếp tham gia, theo dõi và hỗ trợ nhân dân thực hiện các mô hình kinh tế và vận động các hộ liên kết sản xuất.

Nằm ở độ cao trên 1.000m so với mặt nước biển, khí hậu quanh năm mát mẻ và độ ẩm cao, những năm qua, nhân dân ở bản Suối Khang duy trì và phát triển trên 1.000 gốc chè shan tuyết, trong đó trên 600 gốc chè cổ thụ. Trước đây, người dân chủ yếu thu hái và chế biến chè theo phương thức thủ công, truyền thống chất lượng và giá trị chưa cao. Từ khi HTX chè shan tuyết cổ thụ Suối Khang được thành lập đã tạo bước chuyển biến rõ rệt trong sản xuất, tiêu thụ.

Chị Thào Thị Mỷ, Giám đốc HTX chè shan tuyết cổ thụ Suối Khang, chia sẻ: Đầu năm 2026, các hộ trồng chè đã liên kết thành lập HTX, mở rộng diện tích trồng chè lên 4 ha, mở vườn ươm cây giống phục vụ bà con có nhu cầu. Các thành viên được hỗ trợ vốn đầu tư máy sao chè, thiết kế bao bì sản phẩm, mở rộng sản xuất, chế biến đa dạng các sản phẩm có giá trị cao, như bạch trà có giá 1,5 triệu đồng/kg, hồng trà 600 nghìn đồng/kg, cho thu nhập từ 60-80 triệu đồng/hộ. Hiện nay, HTX đang phối hợp với các phòng chuyên môn của xã xây dựng sản phẩm OCOP từ chè shan tuyết, quảng bá thương hiệu sản phẩm và nâng cao thu nhập cho bà con.

Cùng với phát triển cây chè, hiện nay, nhân dân xã Suối Tọ khai hoang 116 ha ruộng bậc thang, trồng gần 500 ha ngô lai, 215 ha sắn cao sản và dong riềng; sản lượng lương thực có hạt đạt 2.276 tấn/năm. Đồng thời, duy trì nuôi 6.620 con gia súc, trên 18.000 con gia cầm, gắn với trồng gần 50 ha cỏ voi làm thức ăn chăn nuôi. Xã chọn một số bản có điều kiện tự nhiên thuận lợi xây dựng 8 mô hình trang trại nhóm hộ, tập trung chăn nuôi ngựa, bò quy mô trang trại, gia trại. Công tác bảo vệ quản lý, bảo vệ rừng ở Suối Tọ được đẩy mạnh với hơn 11.250 ha rừng, hằng năm được dịch vụ môi trường rừng chi trả trên 500 triệu đồng, góp phần cải thiện thu nhập cho nhiều hộ dân; tỷ lệ che phủ rừng đạt 40%. 

Không chỉ tập trung phát triển kinh tế, xã Suối Tọ đã huy động các nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia đầu tư nhiều công trình hạ tầng. Từ năm 2025 đến nay, xã hỗ trợ nhà tạm cho 41 hộ nghèo, trị giá trên 2,6 tỷ đồng; lồng ghép các nguồn vốn bê tông tuyến đường giao thông từ bản Suối Dinh đến bản Bắc Bẹ A, Bắc Bẹ B; Suối Tọ đi Suối Ngang; duy tu, sửa chữa tuyến đường Suối Dóng, Suối Ó, Suối Dinh, với tổng số trị giá hơn 31 tỷ đồng. Phối hợp với Viettel Sơn La xây dựng vị trí các cột, trạm phát sóng tại bản: Suối Gióng, Suối Ó, Suối Ngang; kéo dây mạng wifi đến 4 bản Suối Dinh, Bắc Bẹ A, Pắc Bẹ B, Pắc Bẹ C…

Ông Sa Đức Toàn, Chủ tịch UBND xã Suối Tọ, cho hay: Suối Tọ phấn đấu tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo mỗi năm giảm thấp nhất 3%; thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn đến năm 2030 so với năm 2025 tăng 15%. Xã tiếp tục huy động các nguồn lực, trong đó chú trọng đầu tư trục đường chính từ xã Phù Yên lên trung tâm xã Suối Tọ, trục đường liên kết vùng từ xã Suối Tọ - Tà Xùa, các tuyến đường liên bản, liên xã để thuận lợi cho việc đi lại, giao thương hàng hóa của người dân. Bên cạnh đó, khai thác lợi thế về tài nguyên thiên nhiên, bản sắc văn hóa và sản phẩm đặc trưng địa phương phát triển sản xuất nông nghiệp bền vững gắn với bảo vệ rừng và phát triển du lịch cộng đồng, trải nghiệm. Xã mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, hỗ trợ của các cấp, các ngành huy động thêm các nguồn lực, tạo sinh kế bền vững cho người dân.

Từ một xã nghèo, Suối Tọ đang hình thành những bước đi cụ thể, bền vững hơn trên hành trình đổi thay. Năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo của xã giảm 4% so với năm 2024, còn 26,2%. Dẫu phía trước còn nhiều khó khăn, nhưng với tinh thần đoàn kết, ý chí vượt khó và sự đồng hành của cấp ủy, chính quyền, huy vọng xã sẽ sớm thoát ra khỏi tình trạng đặc biệt khó khăn, vươn lên phát triển.