Công nhân Công ty thủy điện Sơn La vận hành nhà máy đảm bảo lưới điện và an toàn hồ đập.

Trên địa bàn tỉnh hiện có 105 hồ chứa thủy lợi, trong đó 15 hồ chưa có dung tích từ 0,2 đến 4,5 triệu m3 nước, còn lại là các hồ chứa nước nhỏ. Các công trình hồ chứa có ý nghĩa rất quan trọng trong việc tích nước phục vụ sản xuất nông nghiệp về mùa khô và hạn chế lũ lụt trong mùa mưa. Toàn tỉnh còn có 43 công trình thủy điện nhỏ đã hoàn thành đi vào phát điện, 12 dự án đang triển khai thi công xây dựng đập. 100% các đập thủy điện nhỏ là đập bê tông trọng lực, có 5 công trình kiểu đập tràn có cửa van, còn lại các công trình tự do không có cửa van xả lũ. Cuối tháng 7, đã có 4 hồ chứa nước tràn đạt dung tích thiết kế, các hồ còn lại đạt từ 80-95%. Sang tháng 8, toàn bộ các hồ chứa có dung tích vừa, nước qua tràn xả lũ. Đặc biệt, hồ thủy điện Sơn La hiện nước ngấp ngé lên cốt cao nhất. Do vậy, nhiệm vụ quan trọng hàng đầu hiện nay là đảm bảo an toàn hồ đập và vùng hạ du.  

Ngay từ đầu mùa mưa, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã chỉ đạo các đơn vị chuyên môn phối hợp cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn các huyện, thành phố, Công ty TNHH MTV quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La kiểm tra, đánh giá công tác đảm bảo an toàn các hồ chứa nước, lên phương án phòng, chống lũ bão chi tiết, cụ thể cho từng hồ chứa và sớm khắc phục xử lý, gia cố các điểm có nguy cơ mất an toàn. Tuy nhiên, theo báo cáo của Công ty TNHH MTV quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La, hiện có 6 công trình bị sự cố cần tập trung xử lý, gồm: Hồ chứa nước Lái Bay (Thuận Châu); hồ suối Hòm và công trình thủy lợi suối Sập (Phù Yên); hồ suối Vanh (Yên Châu); công trình thủy điện Keo Bắc (Sông Mã); hồ Tho Lóng (Quỳnh Nhai).

Theo ông Nguyễn Xuân Trường, Giám đốc Công ty TNHH MTV quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La: Trong mùa mưa lũ, mỗi hồ đập, Công ty đều bố trí cán bộ trực 24/24 giờ, cứ 2 tiếng đồng hồ lại cập nhật thông tin mực nước hồ gửi về Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Trang thông tin điều hành của Tổng cục Thủy lợi. Thường xuyên theo dõi tình hình diễn biến của thời tiết, lượng nước đến hồ trong mùa mưa, nhất là theo dõi, kiểm tra diễn biến dòng thấm qua thân đập và các điểm có nguy cơ thấm qua đập, vai đập, cống lấy nước để có các giải pháp cụ thể đảm bảo an toàn hồ chứa.

Đối với các đập thủy điện nhỏ, căn cứ các quy định về quản lý an toàn đập, hồ chứa của Chính phủ, Bộ Công Thương, tỉnh Sơn La đã chỉ đạo, đôn đốc các chủ đầu tư thủy điện nhỏ chấp hành nghiêm các quy trình vận hành hồ chứa, các phương án bảo đảm an toàn đập và hạ du. Từ đầu năm đến nay, Sở Công Thương đã tổ chức kiểm tra 5 đợt đối với các công trình thủy điện nhỏ; đôn đốc các chủ đầu tư thực hiện công tác phòng, chống lũ bão đảm bảo an toàn đập. Qua kiểm tra, cơ bản các chủ đầu tư chấp hành nghiêm các quy định về quản lý an toàn đập, các hồ chứa vận hành ổn định, an toàn. Tuy nhiên, công tác chấp hành chế độ báo cáo định kỳ của một số chủ đầu tư chưa tự giác, chưa kịp thời; vẫn còn một số công trình chủ đầu tư tự thực hiện cơi nới đập để tăng thêm nước, có thể gây mất an toàn đập

.

Ông Nguyễn Duy Nhượng, Giám đốc Sở Công Thương cho biết: Trong quá trình thi công đập, Sở Công Thương phối hợp với Sở Xây dựng thường xuyên kiểm tra, thẩm định chất lượng thi công các đập và kiểm tra, theo dõi các hồ đập thủy điện, yêu cầu chủ đầu tư xả lũ để nước ở dưới ngưỡng an toàn.

Thực hiện Công điện của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng chống thiên tai, Công ty thủy điện Sơn La đã mở 1 đợt với 1 cửa xả sâu trong tháng 7/2018 và mở 2 đợt với 1 cửa xả sâu trong tháng 8/2018. Ngày 26/6/2018, Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ về an toàn hệ thống thủy điện trên bậc thang thủy điện sông Đà đã đánh giá: Công trình thủy điện Sơn La đang làm việc ổn định, tin cậy và an toàn, đủ điều kiện tích nước và vận hành chống lũ 2018.

Trao đổi về vấn đề đảm bảo an toàn hồ đập, ông Hoàng Trọng Nam, Giám đốc Công ty thủy điện Sơn La, thông tin: Theo thống kê, dòng chảy đến hồ Sơn La dao động nhiều do tác động điều tiết của các thủy điện trên thượng lưu và cao hơn trung bình nhiều năm. Với phương châm phòng ngừa là chủ yếu, Công ty thủy điện Sơn La đã xây dựng kế hoạch phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn; toàn bộ công trình, thiết bị đã được kiểm tra, bảo dưỡng đảm bảo yêu cầu.

Hiện là thời kỳ cao điểm của mưa lũ, tình hình thời tiết vẫn diễn biến phức tạp, khó lường, các ngành, các địa phương, đơn vị quản lý khai thác các công trình thủy lợi, chủ đầu tư các đập thủy điện cần chủ động các phương án, chuẩn bị chu đáo về lực lượng, phương tiện phục vụ công tác phòng, chống bão lũ, giảm nhẹ thiên tai; nâng cao chất lượng cảnh báo; tăng cường kiểm tra các hồ đập, kịp thời xử lý trước các tình huống có thể xảy ra, đảm bảo an toàn hồ đập và vùng hạ du.