Ngày 2/8/1955, Thủ tướng Chính phủ nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa đã ký Nghị định số 566/TTg, thành lập Ban Tôn giáo trực thuộc Phủ Thủ tướng, tiền thân của Ban Tôn giáo Chính phủ ngày nay. Đồng thời, hệ thống Ban Tôn giáo các khu, tỉnh cũng được thiết lập, đặt nền móng cho ngành Quản lý nhà nước về tôn giáo. Đến ngày 27/5/2005, Thủ tướng ban hành Quyết định số 445/QĐ-TTg, lấy ngày 2/8 hằng năm là “Ngày truyền thống ngành Quản lý nhà nước về tôn giáo”, ghi nhận vai trò, vị trí của ngành trong hệ thống quản lý nhà nước.

70 năm qua, dù tổ chức, bộ máy và tên gọi có nhiều thay đổi, ngành Quản lý nhà nước về tôn giáo tỉnh Sơn La, dưới sự lãnh đạo của Ban Tôn giáo Chính phủ, Tỉnh ủy, UBND tỉnh và sự phối hợp của các sở, ban, ngành, đội ngũ công chức ngành đã nỗ lực tham mưu hiệu quả các chủ trương, chính sách về tín ngưỡng, tôn giáo. Vận động đồng bào có đạo tham gia xây dựng, bảo vệ Tổ quốc; đấu tranh với các thế lực lợi dụng tôn giáo để chống phá. Nhiều hoạt động được triển khai kịp thời, vừa bảo đảm quyền tự do tín ngưỡng, phát huy vai trò tôn giáo trong đời sống xã hội, vừa quản lý chặt chẽ theo đúng pháp luật.

Hiện nay, tỉnh Sơn La có 4 tôn giáo chính: Phật giáo, Công giáo, Tin lành và Cơ đốc giáo, với 37.485 tín đồ. Các hoạt động tôn giáo diễn ra ổn định, đúng pháp luật. Sở Dân tộc và Tôn giáo đã tham mưu UBND tỉnh triển khai đào tạo, bồi dưỡng cán bộ làm công tác tôn giáo, nâng cao chất lượng đội ngũ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới. Đội ngũ cán bộ, công chức đã tích cực tuyên truyền, vận động chức sắc, nhà tu hành và tín đồ thực hiện đúng pháp luật. Mối quan hệ giữa các tôn giáo với cấp ủy, chính quyền ngày càng gắn bó, tin tưởng.

Ông Nguyễn Viết Hưng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo, cho biết: Hằng năm, Sở tham mưu UBND tỉnh ban hành kế hoạch quản lý nhà nước về tín ngưỡng, tôn giáo; kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu quả đội ngũ cán bộ từ tỉnh đến cơ sở. Đồng thời, tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho cán bộ cơ sở, kiểm tra hoạt động các điểm nhóm tôn giáo, đối thoại với chức sắc, tín đồ để nắm bắt tâm tư, nguyện vọng. Sở cũng phối hợp với các ngành thăm hỏi, động viên các tổ chức, chức sắc tôn giáo dịp lễ trọng, giải quyết kịp thời các vấn đề tôn giáo gắn với phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân, nhất là vùng đồng bào dân tộc theo đạo.

Cơ quan tham mưu về tôn giáo các cấp bám sát địa bàn, nắm chắc tình hình cơ sở, kịp thời tham mưu cấp ủy, chính quyền ban hành chủ trương, chính sách phù hợp, tạo điều kiện thuận lợi cho công tác quản lý nhà nước về tôn giáo. Nhiều nhu cầu, nguyện vọng chính đáng của chức sắc, tín đồ được giải quyết, như: Thành lập Giáo hội Phật giáo Việt Nam tỉnh; xây dựng Khu Trung tâm văn hóa Phật giáo Rặng Tếch; chấp thuận thành lập các giáo xứ Mộc Châu, Mường La, Sơn La; thành lập Ban đại diện Hội thánh Tin Lành Việt Nam (miền Bắc) tỉnh; cấp chứng nhận sinh hoạt tập trung cho 37 điểm nhóm đạo Tin Lành...

Các lễ nghi tôn giáo như Lễ Phật đản, Vu lan, Phục sinh... được quan tâm tổ chức trang trọng, trở thành nét đẹp văn hóa, đáp ứng nhu cầu tâm linh của nhân dân. Chức sắc, tín đồ tôn giáo luôn thực hành đức tin đúng đắn, chấp hành tốt chủ trương, pháp luật, tích cực tham gia các phong trào thi đua, hoạt động từ thiện, giảm nghèo. Quan hệ giữa chính quyền và các tổ chức tôn giáo ngày càng gắn bó, cởi mở.

Linh mục Nguyễn Văn Hiệp chia sẻ: Tháng 3/2025, Giáo xứ Sơn La chính thức thành lập, với 1.152 giáo dân thuộc 9 giáo họ, là kết quả của nhiều năm nỗ lực từ Tòa Giám mục Hưng Hóa và cộng đồng giáo dân. Việc được chính quyền tỉnh chấp thuận thể hiện sự tôn trọng tự do tôn giáo, đồng thời là biểu tượng cho sự hòa hợp giữa đạo và đời.

Trong bối cảnh hội nhập sâu rộng, công tác quản lý nhà nước về tôn giáo đứng trước yêu cầu ngày càng cao, toàn diện, ngành Quản lý nhà nước về tôn giáo tỉnh tiếp tục nỗ lực làm cầu nối vững chắc giữa cấp ủy, chính quyền với các tổ chức tôn giáo, cộng đồng tín đồ, tăng ni, phật tử; phát huy vai trò tôn giáo trong phát triển địa phương, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.