Một buổi sinh hoạt của CLB “Mẹ chồng nàng dâu” bản He, xã Chiềng Khoang (Quỳnh Nhai)

Ở tuổi 28 nhưng chị Trần Thị T, phường Chiềng Lề (Thành phố) đã 2 lần ly dị chồng. Người chồng đầu tiên của chị anh Nguyễn Văn K, do không có việc làm ổn định, sống dựa vào bố mẹ, nên khi đứa con đầu lòng chào đời, hai vợ chồng thường xuyên xảy ra mâu thuẫn, rồi ly hôn. Khi cháu bé được 2 tuổi, chị gửi cho mẹ đẻ rồi xuống Hà Nội tìm việc làm. Tại đây, sau một thời gian tìm hiểu, chị kết hôn với anh Nguyễn Duy H, quê ở Hưng Yên. Tưởng chừng cuộc sống của chị sẽ hạnh phúc vì anh H rất quý bé Bi (con riêng của chị T). Nhưng khi về ở chung, H mới lộ rõ bản tính vũ phu, thường xuyên đánh vợ...

Cũng do tuổi còn trẻ, lại ở chung với bố mẹ chồng nên chị Tòng Thị T, xã Chiềng Khoang (Quỳnh Nhai) thường bị xét nét từ lời nói đến việc làm, không ưng mắt là mẹ chồng lại nói móc hoặc tỏ thái độ. Mỗi lần như thế, chồng lại mắng, thậm chí còn đánh. Để gia đình yên ấm, chị T cố gắng chịu đựng. Song sự nỗ lực của bản thân chị T vẫn không làm hài lòng bố mẹ chồng. Vậy là chị T quyết định tìm đến Câu lạc bộ “Địa chỉ tin cậy ở cộng đồng” của bản để nhờ tư vấn, giúp đỡ. Đến đây, chị T không chỉ được tư vấn về cách ứng xử, mà các thành viên Ban chủ nhiệm câu lạc bộ còn đến tận nhà nói chuyện phân tích với bố mẹ chồng chị. Bây giờ, cuộc sống giữa chị T và mẹ chồng đã được cải thiện rõ rệt.

Đó chỉ là vài câu chuyện trong hàng nghìn câu chuyện về bạo lực gia đình. Có thể thấy, nguyên nhân dẫn đến tình trạng này có thể xuất phát từ không có việc làm thu nhập ổn định, kết hôn sớm, ghen tuông, lạc hậu trong suy nghĩ, rượu chè, cờ bạc... Nhưng một thực tế cũng đáng phải suy ngẫm là hầu hết các nạn nhân của bạo lực gia đình có tâm lý cam chịu, không muốn tố cáo, sợ “vạch áo cho người xem lưng”, “xấu chàng hổ ai”. Và nhiều nạn nhân cho rằng đây là vấn đề tế nhị trong quan hệ gia đình không muốn để người ngoài biết. Do vậy, hầu hết các vụ việc nghiêm trọng khi có tố giác, các lực lượng chức năng mới biết và xử lý.

Từng bước ngăn chặn và giảm thiểu các vụ bạo lực gia đình trên địa bàn tỉnh, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã tham mưu cho tỉnh đưa các nội dung của công tác gia đình vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của ngành, địa phương gắn với phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá”; phối hợp xây dựng các câu lạc bộ, mạng lưới cộng tác viên, tình nguyện viên phòng, chống bạo lực gia đình ở cơ sở. Phổ biến kiến thức, phương pháp tuyên truyền, phổ biến chính sách, pháp luật về  gia đình và phòng, chống bạo lực gia đình; kỹ năng thực hiện về tư vấn phòng chống bạo lực gia đình, giáo dục khuyến khích, động viên nhân dân chấp hành pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình; mở 6 Hội nghị tập huấn cho 420 cộng tác viên thực hiện công gia đình tại các tổ, bản, tiểu khu của các huyện: Phù Yên, Bắc Yên, Vân Hồ, Sốp Cộp, Sông Mã, Quỳnh Nhai, Mường La, Thuận Châu và Yên Châu.

Cùng với đó, từ năm 2016 đến nay, Sở đã phối hợp với một số huyện, thành phố xây dựng 4 mô hình phòng, chống bạo lực bạo gia đình; duy trì hoạt động của 65 mô hình phòng, chống bạo lực gia đình, 225 câu lạc bộ gia đình phát triển bền vững, 170 nhóm phòng, chống bạo lực gia đình; nâng tỷ lệ xã, phường có mô hình điểm về phòng, chống bạo lực gia đình lên  32 %. Thông qua các mô hình đã góp phần thay đổi nhận thức, thái độ và hành vi của người dân về tác hại của bạo lực gia đình và hình thành ý thức phòng, chống bạo lực gia đình, cung cấp cho nhân dân kiến thức thi đua xây dựng gia đình văn hóa, xây dựng gia đình bình đẳng, tiến bộ, hạnh phúc. Kết quả, năm 2016, toàn tỉnh có trên 87% số hộ gia đình được tiếp cận thông tin về phòng, chống bạo lực gia đình; 65% số nạn nhân bạo lực gia đình được tiếp cận các hoạt động hỗ trợ về phòng ngừa bạo lực gia đình, tư vấn pháp lý, chăm sóc y tế, bảo vệ sự an toàn cho nạn nhân; 67% số người có hành vi bạo lực gia đình được tiếp cận các hoạt động hỗ trợ về phòng ngừa, giáo dục chuyển đổi hành vi; 32% số xã, phường, thị trấn nhân rộng mô hình phòng, chống bạo lực gia đình...

Ông Trần Tân Phong, Phó Giám đốc Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch khẳng định: Chìa khóa, để ngăn chặn bạo lực gia đình là phải làm thay đổi nhận thức của mọi người, nhất là nam giới về bình đẳng giới. Cùng với đó, phòng, chống bạo lực gia đình phải bằng nhiều giải pháp đồng bộ, lấy phòng ngừa là chính; cần chú trọng công tác tuyên truyền, giáo dục và làm tốt công tác tư vấn hòa giải và đi đôi với phòng, chống tệ nạn xã hội. Đặc biệt, nạn nhân bị bạo lực, nhất là phụ nữ cần phải lên tiếng, nâng cao tính tự chủ, sự quyết đoán để tham gia tích cực hơn nữa vào các lĩnh vực của đời sống xã hội.

Vấn nạn bạo lực gia đình đòi hỏi toàn xã hội tích cực tham gia đấu tranh. Các đơn vị, địa phương thực hiện tốt nội dung phòng, chống bạo lực gia đình trong phong trào xây dựng gia đình văn hoá, bản, tổ dân phố văn hoá, đơn vị văn hoá, góp phần xây dựng gia đình ấm no, hạnh phúc và phát triển bền vững.