Đầu tháng 8, sau những trận mưa lớn, đất, đá từ taluy dương phía sau bất ngờ trượt xuống ngôi nhà mới xây của gia đình anh Lò Văn Hưng, bản Chiềng Đông. Khối lượng đất đá lớn làm hư hỏng nhà và nhiều tài sản. Công an xã Yên Châu, Ban CHQS xã, lực lượng dân quân cùng bà con trong bản nhanh chóng có mặt, xử lý đất đá, giúp gia đình di chuyển tài sản ra khỏi khu vực nguy hiểm. Trước nguy cơ sạt lở có thể tiếp tục xảy ra, gia đình anh Hưng phải tạm rời ngôi nhà vừa xây để đến ở nhờ nhà người thân.

Nhìn ngôi nhà là tài sản tích góp của gia đình chưa thể trở về ở, anh Lò Văn Hưng tâm sự: Hiện nay, gia đình đang ở tạm nhà người thân. Ngôi nhà mới xây cũng là tài sản, vốn liếng của gia đình. Mong cấp ủy, chính quyền quan tâm hỗ trợ kinh phí di dời nhà ở để gia đình sớm có nơi ở an toàn, ổn định cuộc sống.

Không riêng gia đình anh Hưng, qua rà soát tại bản Đoàn Kết, xã Yên Châu xác định 3 hộ nằm trong vùng có nguy cơ sạt lở đất đá cao. Trong đó, 2 hộ được bố trí phương án di chuyển, một hộ tiếp tục được theo dõi diễn biến địa chất và thời tiết. Gia đình ông Sồng A Tráng là một trong những trường hợp phải di chuyển khẩn cấp, do đất, đá từ taluy dương phía sau đã trượt xuống sát tường nhà, nếu mưa lớn tiếp diễn, nguy cơ sạt lở rất cao.

Sau khi kiểm tra thực tế, Ban quản lý bản phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Tài nguyên xã tuyên truyền, vận động gia đình chuyển đến nơi ở mới. Ông Tráng chia sẻ: Được xã vận động, hỗ trợ 30 triệu đồng để di chuyển đến nơi ở mới; bà con trong bản và lực lượng dân quân cùng giúp tháo dỡ nhà, chuyển đồ đạc. Có chỗ ở an toàn, gia đình yên tâm hơn để tính chuyện ổn định cuộc sống, sản xuất lâu dài.

Qua rà soát, toàn xã có 33 hộ thuộc bản Luông Mé, Thèn Luông nằm trong vùng nguy cơ ngập lụt. Trong đó, 16 hộ thuộc bản Luông Mé là bị cô lập hoàn toàn mỗi mùa mưa đến. Xã đã xây dựng phương án, đề xuất trình Sở Nông nghiệp và Môi trường tổng hợp, trình cấp di chuyển toàn bộ các hộ bị ảnh hưởng thiên tai đến nơi ở mới. Thực tế cho thấy, di chuyển người dân ra khỏi vùng nguy cơ mới chỉ là bước đầu. Sau di chuyển là câu chuyện về địa điểm ở mới, kinh phí dựng nhà, sinh kế và điều kiện sản xuất. Vì vậy, xã đang phối hợp với các bản rà soát từng trường hợp, căn cứ điều kiện thực tế để lựa chọn phương án phù hợp, vừa bảo đảm an toàn trước mắt, vừa giúp các hộ có điều kiện ổn định lâu dài.

Cùng với bảo đảm an toàn cho các khu dân cư, xã Yên Châu tổ chức kiểm tra những công trình thiết yếu bị ảnh hưởng. Một số tuyến đường, công trình thủy lợi và hệ thống kè trên địa bàn đã xuất hiện hư hỏng. Tại Trường Tiểu học Yên Châu, một đoạn kè dài khoảng 30 m bị sạt lở, sập một phần, làm hư hỏng nhà vệ sinh. Đây là công trình nằm trong khuôn viên trường, ảnh hưởng trực tiếp đến an toàn của học sinh, giáo viên và hoạt động dạy, học. Sau khi kiểm tra hiện trạng, xã đã xây dựng phương án xử lý và triển khai nguồn kinh phí hỗ trợ 400 triệu đồng để sửa chữa, gia cố hệ thống kè.

Ông Nguyễn Văn Hưởng, Phó Chủ tịch UBND xã Yên Châu, cho biết: Theo phương án phòng tránh, ứng phó thiên tai và tìm kiếm cứu nạn năm 2026, xã Yên Châu xác định chủ động phòng ngừa từ cơ sở. Các khu vực có nguy cơ được rà soát, phân loại để xây dựng phương án ứng phó; lực lượng, phương tiện, vật tư được chuẩn bị theo phương châm “4 tại chỗ”. Cùng với đó, xã tổ chức diễn tập, kiểm tra khả năng xử lý tình huống tại các điểm xung yếu; phân công lực lượng bám địa bàn, theo dõi diễn biến thời tiết và những vị trí có nguy cơ. Khi xảy ra sự cố, lực lượng công an, quân sự, dân quân, y tế cùng các tổ, bản được huy động, ưu tiên sơ tán người dân, bảo vệ tài sản, sau đó khẩn trương khắc phục những điểm bị ảnh hưởng.

Việc chủ động xử lý những điểm sạt lở và di chuyển người dân, chuẩn bị lực lượng, phương tiện và khắc phục hạ tầng, xã Yên Châu đang chuyển mạnh từ ứng phó sang phòng ngừa từ sớm, từ xa. Trong đó, an toàn tính mạng của người dân được đặt lên hàng đầu; đồng thời quan tâm tạo điều kiện để các hộ sau di chuyển sớm ổn định nơi ở, sinh kế và tiếp tục sản xuất.