Sau mấy lần lỡ hẹn, chúng tôi mới có dịp về thăm Vân Hồ. Mùa này, dọc quốc lộ 6, thiên nhiên đẹp đến nao lòng. Những cánh đào rừng, hoa ban bung nở trên các triền núi, điểm xuyết sắc xuân dịu dàng giữa mây trời, xa xa những bản làng thấp thoáng trong làn sương mờ.

Vượt qua con dốc 64, bản Chiềng Đi hiện ra yên bình và thơ mộng. Trên khoảng sân rộng giữa bản, những cậu bé dân tộc Mông hồn nhiên nô đùa, say sưa với trò chơi tu lu truyền thống, âm thanh va chạm giòn tan như đánh thức cả không gian bản làng ngày xuân.

Tại nhà văn hóa bản Chiềng Đi 2, anh Giàng A Lử cùng các thành viên đội văn nghệ đang sôi nổi tập luyện những tiết mục đặc sắc phục vụ phiên chợ cuối tuần. Anh Lử chia sẻ: Trước đây, thanh niên trong bản thường ăn tết Mông đến hết tháng Chạp, nhưng nay chỉ vui Tết khoảng 5 ngày rồi bắt tay vào lao động, sản xuất. Năm nay, du lịch cộng đồng phát triển, khách đến bản nhiều hơn, mang lại nguồn thu từ  bán nông sản, thổ cẩm, biểu diễn văn nghệ phục vụ du khách... Nhờ đó, đời sống của bà con ngày càng khấm khá, Tết cũng thêm đủ đầy.

Như để minh chứng cho câu chuyện ấy, A Lử mời chúng tôi ở lại trải nghiệm “phiên chợ Chiềng Đi” cuối tuần. Khi mặt trời dần khuất sau đỉnh núi Hua Tạt, bà con dân tộc Mông tất bật bày biện các sạp hàng.  nơi rực rỡ sắc màu khăn, túi, váy thổ cẩm; nơi bày rau cải mèo, su su, bí đỏ, đồ thủ công đan lát… tất cả đều mộc mạc, giản dị nhưng lại mang sức hút rất riêng. Phía cuối chợ, làn khói nghi ngút từ những nồi thắng cố ngựa nóng hổi, mang theo hương thơm đặc trưng lan tỏa trong không gian se lạnh của vùng cao, quyến rũ du khách dừng chân, nếm thử hương vị đặc trưng của ẩm thực núi rừng.

Dừng chân tại bản Chiềng Đi sau hành trình hơn 1.000 km, anh Cao Tuấn Kiệt cùng đoàn du khách 15 người đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, hào hứng chia sẻ: Ngay khi bước chân xuống xe, cả đoàn đã quên hết mệt mỏi bởi không khí trong lành, dễ chịu của bản làng vùng cao. Phiên chợ nhỏ, nhưng rất ấm áp, bình dị, người dân hiếu khách; đặc biệt là các món ăn của đồng bào dân tộc Mông nơi đây rất ngon và hấp dẫn. Với tôi, đây là một trải nghiệm đẹp trong hành trình du lịch Tây Bắc.

Từ Chiềng Đi, chúng tôi tiếp tục theo quốc lộ 6 về bản Hua Tạt, một trong những điểm sáng du lịch cộng đồng của xã Vân Hồ. Trên con đường bê tông sạch đẹp dẫn vào bản, anh Hạng A Tơ đang hướng dẫn các đoàn “khách Tây” tham quan phong cảnh, trải nghiệm nghề làm giấy dó và vẽ sáp ong. Vừa đi, anh vừa giới thiệu lưu loát bằng tiếng Anh về đời sống sinh hoạt của đồng bào Mông nơi đây, từ nghề làm giấy dó đến kỹ thuật vẽ sáp ong trên vải - những giá trị văn hóa được gìn giữ và trao truyền qua nhiều thế hệ.

Anh Hạng A Tơ, cho biết: Khách đến với Hua Tạt có khoảng 50% là khách quốc tế, họ yêu thích sự yên tĩnh, không gian thiên nhiên trong lành và những trải nghiệm văn hóa bản địa chân thực. Vì vậy, chúng tôi luôn chú trọng trau dồi kỹ năng giao tiếp ngoại ngữ, đồng thời, tìm cách đưa các giá trị văn hóa truyền thống trở thành những sản phẩm du lịch đặc trưng. Qua đó, vừa đáp ứng nhu cầu trải nghiệm của du khách, vừa góp phần gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa.

Về Vân Hồ những ngày xuân, bên cạnh sắc đào hồng thắm, sắc mận tinh khôi, du khách khó có thể bỏ lỡ vẻ đẹp dịu dàng của những cánh đồng hoa cải trải dài ngút tầm mắt. Hoa cải trắng, cải vàng, bung nở xen kẽ, tạo nên một bức tranh thiên nhiên trong trẻo, thơ mộng giữ núi rừng Tây Bắc.

Tại bản Lóng Luông, xã Vân Hồ, điểm “check-in” hoa cải của gia đình anh Giàng A Sánh những ngày này luôn tấp nập du khách. Anh Sánh cho hay: Từ đầu tháng 12, gia đình tôi dành hơn 1 ha đất để trồng hoa cải, mở cửa đón khách từ cuối tháng 1 đến đầu tháng 3. Trung bình mỗi ngày, vườn đón khoảng 300-400 lượt khách. Ngoài tham quan, chụp ảnh gia đình anh còn cho thuê trang phục dân tộc và bày bán các sản phẩm nông sản địa phương như rau cải, khoai sọ… góp phần tăng thêm thu nhập. 

Trao đổi về định hướng phát triển du lịch của địa phương, bà Lê Thị Minh Huế, Trưởng phòng Văn hóa Xã hội xã Vân Hồ, cho biết: Năm 2025, xã Vân Hồ đón 180.000 lượt khách, doanh thu từ du lịch đạt 54 tỷ đồng. Thời gian tới, xã tiếp tục tập trung phát triển du lịch cộng đồng theo hướng bền vững; khuyến khích các bản xây dựng sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với trải nghiệm văn hóa; chú trọng nâng cao kỹ năng làm du lịch cho người dân, từng bước tạo dựng hình ảnh Vân Hồ là điểm đến an toàn, thân thiện và giàu bản sắc.

Nét đẹp thiên nhiên hòa quện cùng sắc màu văn hóa và sự cần cù, sáng tạo của bà con vùng cao đã tô điểm cho bức tranh mùa xuân Vân Hồ thêm tươi sáng, để lại trong lòng mỗi du khách những ký ức đẹp về một vùng đất hiền hòa, mến khách.