Trong tiếng Thái, “hốc” có nghĩa là số 6, tên gọi măng hốc vì thế gắn với thời điểm sinh trưởng của loại măng này bắt đầu mọc từ khoảng tháng 6 và kéo dài đến tháng 9 hằng năm. Khi vào mùa, những búp măng non bắt đầu nhú lên khỏi mặt đất, vươn mình theo những cơn mưa rừng, măng hốc không mọc ở những nơi bằng phẳng mà thường nằm trên các triền đồi, sườn núi dốc.

Trời còn chưa sáng rõ, chúng tôi theo chị Lò Ngọc Yến, ở bản Trạm Cọ, xã Phiêng Pằn, lên rừng hái măng hốc. Đồ nghề chuẩn bị lên rừng ngoài mũ che nắng, quần áo dài tay để tránh muỗi, côn trùng còn có chiếc thuổng để đào măng và con dao để phát bụi rậm, mở lối đi.  Vào mùa mưa, những con đường lên rừng vốn đã khó đi lại càng trơn trượt, chị Yến vừa di chuyển cẩn thận qua những triền dốc, vừa quan sát dưới các gốc tre để tìm măng. 

Giữa những bụi tre mọc cao, ngọn củ măng hốc nhô lên khỏi mặt đất khoảng 10-15 cm, nhưng phần thân lại nằm sâu dưới đất từ 20-30 cm. Củ măng to và chắc nên muốn lấy được phải dùng thuổng đào sâu, lần theo phần thân mới lấy được trọn củ. Chị Lò Ngọc Yến, cho biết: Măng hốc có kích thước khá lớn, củ bình thường nặng 4-5 kg, củ lớn có thể đạt 5-7 kg. Một buổi sáng, nếu đi hết sức thì một người có thể lấy được khoảng 50 - 60 kg măng. Măng hốc phải đào từ sáng sớm và tranh thủ mang đi bán ngay cho người thu mua hoặc đưa về chế biến, càng sớm càng tốt để măng giữ được độ tươi, không bị ngả vàng.

Măng hốc là món ăn quen thuộc trong bữa cơm của nhiều gia đình người Thái. Từ măng tươi, người dân có thể chế biến thành nhiều món ăn với hương vị khác nhau nhưng măng chua, măng xào, măng nấu canh… nhưng phổ biến nhất là món măng ớt.

Tại phường Chiềng An, anh Lèo Văn Khiêm là người chuyên thu mua măng hốc để chế biến thành măng ớt. Từ những củ măng tươi vừa được đưa từ rừng về sẽ được anh sơ chế ngay để giữ được độ giòn và vị tươi đặc trưng. Măng được bóc sạch vỏ, thái mỏng rồi ngâm trong nước muối pha loãng khoảng 3-4 tiếng hoặc để qua đêm, tùy cách làm của mỗi gia đình. Khi ngâm đủ thời gian, những lát măng mềm, chuyển sang màu trắng đục, cũng là lúc măng đã ngấm muối và sẵn sàng cho công đoạn tiếp theo.

Măng hốc sau khi ngâm đủ thời gian chỉ cần trộn đều với ớt, tỏi và một chút muối hạt, cho vào hũ, để ở nơi râm mát, ủ lên men tự nhiên, sau khoảng một tuần đã có thể thưởng thức. Vị giòn, tươi của măng hốc hòa cùng vị cay thơm của tỏi, ớt, tạo nên món măng ớt dân dã, đậm vị, càng ăn càng thấy ngon.

Anh Lèo Văn Khiêm chia sẻ: Mỗi hũ măng ớt khoảng 1 kg, được bán với giá 60.000 đồng. Khách trong tỉnh cũng như ngoài tỉnh đều khá ưa chuộng, nhiều người ăn thấy ngon rồi lại đặt mua thêm. Làm ra được sản phẩm từ măng hốc của địa phương, được mọi người biết đến và yêu thích, chúng tôi cũng thấy rất vui và tự hào, bởi đây cũng là một cách để quảng bá ẩm thực, đặc sản của vùng Tây Bắc đến với nhiều người hơn. Măng ớt làm từ măng hốc thường được dùng để ăn kèm hoặc làm gia vị chấm, ngoài ra còn có thể đem xào, nấu cùng thịt, cá… hoặc có thể kết hợp với nhiều nguyên liệu khác để tạo nên những món ăn đa dạng, đậm đà hương vị Tây Bắc.

Cùng với sự phát triển của du lịch, ẩm thực Sơn La ngày càng được nhiều du khách biết đến qua những sản vật mang đậm hương vị núi rừng. Các món ăn làm từ măng hốc vì thế cũng được nhiều khách hàng ưa chuộng. Từ những búp măng rừng, qua cách chế biến khéo léo của đồng bào dân tộc Thái, măng hốc đã trở thành món ăn mang hương vị riêng, góp thêm nét đặc sắc cho ẩm thực Sơn La - Tây Bắc.