Truyền thống quý báu của dân tộc

Người Việt có hai tiếng thiêng liêng "đồng bào", nghĩa là cùng một bọc, dù là dân tộc nào, sống ở miền ngược cũng như miền xuôi đều là anh em một nhà, đều là ruột thịt, thương yêu đùm bọc nhau. Mỗi người Việt đều thấm nhuần những câu ca dao, tục ngữ: “Bầu ơi thương lấy bí cùng, tuy rằng khác giống nhưng chung một giàn”; “Nhiễu điều phủ lấy giá gương. Người trong một nước phải thương nhau cùng”; “Lá lành đùm lá rách” hay “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”; “Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏ”!...

Trải qua hàng ngàn năm lịch sử, từ những cuộc kháng chiến chống ngoại xâm đến các đợt thiên tai, dịch bệnh, “Tình dân tộc, nghĩa đồng bào” của dân tộc ta ngày càng được hun đúc, trở thành nguồn sức mạnh giúp đất nước vững vàng qua mọi gian nan, thử thách.

Thời đại Hồ Chí Minh, “tình dân tộc, nghĩa đồng bào” lại càng phát huy mạnh mẽ, là yếu tố quan trọng để dân tộc ta giành độc lập, làm nên thành công Cách mạng Tháng Tám lịch sử, lập nên nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa (nay là Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam); chiến thắng 2 cuộc kháng chiến trường kỳ, đạt được nhiều thành tựu to lớn trong công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo.

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh là tấm gương mẫu mực về thực hành sẻ chia, đùm bọc đồng bào, đồng chí. Sau cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công, nước ta đã trở thành một nước độc lập. Chính quyền cách mạng non trẻ của nước ta trong thế “ngàn cân treo sợi tóc” vừa “thù trong, giặc ngoài”, vừa nạn đói hoành hành. Trước tình thế đó, trong bức thư gửi đồng bào toàn quốc, Chủ tịch Hồ Chí Minh kêu gọi: “Vậy tôi xin đề nghị với đồng bào cả nước và tôi xin thực hành trước: Cứ mười ngày nhịn ăn một bữa, mỗi tháng nhịn ba bữa. Ðem gạo đó để cứu dân nghèo”. Lời kêu gọi của Bác đã nhanh chóng được nhân dân khắp cả nước hưởng ứng. Từ “hũ gạo cứu đói” của Bác, rất nhiều mô hình sẻ chia, giúp đỡ người khó khăn, hoạn nạn được ra đời. Sự sẻ chia, đùm bọc lẫn nhau thể hiện rõ nét nhất khi đất nước phải đối mặt với những khó khăn, khi đứng trước những mất mát, đau thương bởi đói nghèo, chiến tranh, thiên tai hay dịch bệnh... Trong các cuộc kháng chiến chống quân xâm lược, trước những thiếu thốn, gian khổ, đói rét ấy, tình đồng chí, đồng đội, đồng bào lại thắm đượm khi đồng cam cộng khổ, “củ sắn chia đôi”, “bát cơm sẻ nửa”, “chăn sui đắp cùng”... Mỗi giai đoạn, bối cảnh, những phong trào hỗ trợ người khó khăn có khác nhau về tên gọi, hình thức song bản chất vẫn là tinh thần tương thân tương ái, sự đùm bọc, gắn kết lẫn nhau.

Cùng chung truyền thống tốt đẹp của dân tộc, nhân dân các dân tộc Sơn La luôn đoàn kết, yêu thương giúp nhau vượt qua thiên tai, địch họa; kiên cường, anh dũng trong các cuộc đấu tranh với giặc ngoại xâm, góp phần tích cực vào sự nghiệp cách mạng vẻ vang của dân tộc.

Nhân dân các dân tộc Sơn La luôn khắc ghi những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh khi Người về thăm và nói chuyện với cán bộ, chiến sĩ, đồng bào Khu tự trị Thái - Mèo tại Sơn La ngày 7/5/1959, nhân dịp Kỷ niệm 5 năm Chiến thắng Điện Biên Phủ: Bác mong muốn đồng bào, bộ đội và cán bộ càng phải cùng nhau đoàn kết, phấn đấu giành thắng lợi to lớn hơn nữa là tiêu diệt cho hết giặc đói, giặc dốt, làm cho mọi người đều được no ấm, đều biết chữ, làm cho mọi người được hưởng hạnh phúc, yên vui.

Người nhấn mạnh các dân tộc anh em phải đoàn kết, tất cả các dân tộc Kinh, Thái, Mường, Mèo, Mán, Xá, Puộc,... đều là anh em ruột thịt một nhà. Lời căn dặn của Bác Hồ là động lực thôi thúc đồng bào các dân tộc Sơn La phát huy tinh thần đoàn kết dân tộc, tình yêu thương đùm bọc nhau vượt qua đói khổ, xây dựng quê hương, bảo vệ Tổ quốc.

 Tình người trong mưa lũ

Trải qua rất nhiều thiên tai, dịch họa những năm qua, đồng bào các dân tộc nhiều nơi trong tỉnh gánh chịu nhiều thiệt hại, đau thương, mất mát. Những lúc khó khăn, hoạn nạn ấy, lại càng sáng ngời “tình dân tộc, nghĩa đồng bào”.

Trong năm 2024, Sơn La cùng nhiều địa phương miền Bắc bị thiệt hại nặng nề do ảnh hưởng hoàn lưu cơn bão số 2, số 3 gây ra. Tại tỉnh Sơn La, mưa lũ làm 12 người chết, 1 người mất tích, 7 người bị thương; 3.735 nhà bị thiệt hại; trên 4.600 ha lúa, 600 ha rau màu, trên 1.066 ha cây trồng hằng năm bị ảnh hưởng; trên 13.000 con gia súc, gia cầm bị thiệt hại; hàng trăm công trình thủy lợi, công trình nước sinh hoạt, hệ thống điện, đường giao thông bị hư hỏng… ước thiệt hại trên 666 tỷ đồng.

Đảng, Nhà nước, Quốc hội, Chính phủ đã dành sự quan tâm đặc biệt cho vùng lũ Sơn La. Nhiều đoàn công tác của Trung ương đã đến kiểm tra tình hình thiệt hại, công tác khắc phục hậu quả. Các đồng chí lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Nhà nước, Chính phủ đã chia sẻ với những khó khăn, mất mát của nhân dân, động viên, tặng quà các hộ dân bị thiệt hại. Chính phủ đã hỗ trợ Sơn La 30 tỷ đồng từ nguồn dự phòng ngân sách Trung ương năm 2024 để thực hiện khắc phục hậu quả do ảnh hưởng của cơn bão số 3 và ổn định đời sống người dân.

Ngay khi xảy ra thiên tai, các cấp, các ngành, các lực lượng từ tỉnh đến cơ sở đã khẩn trương chỉ đạo triển khai thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả thiên tai, hỗ trợ kịp thời cho các hộ dân bị thiệt hại; ổn định đời sống của nhân dân; tập trung mọi nguồn lực, huy động phương tiện, máy móc thiết bị để khắc phục tạm thời các công trình bị ảnh hưởng bởi mưa bão.

Phát huy trách nhiệm cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu, các đồng chí lãnh đạo tỉnh cùng các đoàn công tác của tỉnh luôn sâu sát tại hiện trường, kiểm tra tình hình và chỉ đạo công tác khắc phục hậu quả thiên tai; thăm hỏi, động viên các gia đình bị thiệt hại. Tỉnh lập danh sách dự án khẩn cấp cần khắc phục ngay, sử dụng ngân sách tỉnh năm 2024 đợt 3 để triển khai 25 công trình, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 42,2 tỷ đồng và 8 dự án bố trí sắp xếp dân cư vùng thiên tai khẩn cấp 480 hộ dân; đề nghị sử dụng ngân sách Trung ương hỗ trợ, dự kiến kinh phí 292,6 tỷ đồng.

Giúp nhân dân khắc phục hậu quả hoàn lưu cơn bão số 2, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh đã chỉ đạo các đơn vị huy động 3.356 lượt cán bộ, chiến sĩ hỗ trợ di dời 683 hộ dân tại Thành phố và các huyện: Thuận Châu, Mai Sơn, Mường La, Bắc Yên, Vân Hồ đến nơi an toàn. Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh hỗ trợ 2 triệu đồng đối với người chết; Ban CHQS huyện hỗ trợ mỗi người chết 1 triệu đồng. Khắc phục hậu quả cơn bão số 3, tiếp tục huy động trên 3.400 lượt người, cùng phương tiện giúp đỡ nhân dân; dựng 96 lán trại, 44 nhà bạt, bố trí chỗ ở cho nhân dân.

Lực lượng Công an cũng luôn sát cánh giúp đỡ nhân dân khi hoạn nạn. Riêng đợt ảnh hưởng cơn bão số 3, đã huy động trên 2.700 lượt cán bộ, chiến sĩ, 400 lượt phương tiện tìm người mất tích và tham gia khắc phục hậu quả thiên tai. Phối hợp với các lực lượng tổ chức tìm kiếm 11 thi thể bàn giao về cho gia đình; phối hợp với các lực lượng chức năng ứng cứu nhiều trường hợp bị mắc kẹt trong mưa lũ. Tiêu biểu, như: Công an huyện Sông Mã ứng cứu 12 người mắc kẹt tại bãi bồi trên sông Mã đưa về nơi an toàn. Tổ công tác Công an xã Mường Bú, huyện Mường La do Đại úy Lò Văn Chiến, Phó trưởng Công an xã làm tổ trưởng đã trực tiếp lao mình xuống nước ứng cứu 5 nạn nhân thoát khỏi nguy hiểm. Lực lượng Cảnh sát PCCC và CNCH đã cứu 6 người mắc kẹt trong các ngôi nhà ngập lụt trên địa bàn huyện Thuận Châu đến nơi an toàn. Công an huyện Thuận Châu đã tổ chức 5 lượt ứng cứu, cứu được 50 trường hợp mắc kẹt (người già, phụ nữ, trẻ em) trong lũ tại địa bàn thị trấn, xã Chiềng Ly và xã Tông Cọ đến nơi an toàn. Các đơn vị công an tỉnh đã phát động phong trào quyên góp, tổ chức thăm hỏi, động viên các gia đình bị thiệt hại lớn trong đợt mưa lũ.

Tuổi trẻ Sơn La đã phát huy tinh thần xung kích vì cộng đồng, thành lập 620 đội hình tình nguyện, huy động gần 12.000 lượt ĐVTN tham gia hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ. Đồng thời, huy động quyên góp hàng trăm triệu đồng và hàng chục tấn nhu yếu phẩm và các đồ dùng sinh hoạt cần thiết hỗ trợ các địa bàn bị ảnh hưởng cơn bão số 3.

Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh và Ban Vận động cứu trợ tỉnh tổ chức phát động, kêu gọi ủng hộ, giúp đỡ nhân dân vùng bị ảnh hưởng thiên tai về vật chất, tinh thần. Đến ngày 27/9/2024, Uỷ ban MTTQ Việt Nam tỉnh đã tiếp nhận gần 66 tỷ đồng ủng hộ khắc phục hậu quả thiên tai của các cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp, các nhà hảo tâm trong và ngoài tỉnh. Tại huyện Vân Hồ, Bộ Công an đã thực hiện chương trình phát động cao điểm và khởi công xây dựng nhà ở cho đồng bào bị ảnh hưởng do thiên tai. Theo đó, 188 căn nhà sẽ được xây dựng trên 11 tỉnh khu vực miền núi phía Bắc, để hỗ trợ cho những gia đình mất nhà cửa trong đợt mưa lũ, sạt lở đất vừa qua.

Những nơi rốn lũ, bà con không đơn độc trước thiên tai mà luôn có sự đồng hành của các cấp, các ngành, các lực lượng, hội chữ thập đỏ và các tấm lòng vàng chung tay hỗ trợ. Tại bản Hua Pư, xã Chiềng Nơi, huyện Mai Sơn, thiên tai làm chết 5 người, 4 nhà bị sập đổ hoàn toàn, cuốn trôi nhiều tài sản của nhân dân. Ngay sau khi nhận được thông tin, lãnh đạo tỉnh cùng lực lượng chức năng của huyện Mai Sơn khẩn trương tiếp cận hiện trường, phối hợp với xã nhanh chóng khắc phục hậu quả và tìm kiếm nạn nhân bị mất tích. Bất kể thời tiết nắng, mưa thất thường, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang, dân quân tự vệ và nhân dân dồn sức hỗ trợ 108 hộ gia đình ở bản Ngậm, xã Song Pe, huyện Bắc Yên di chuyển nhà ra khỏi khu vực có nguy cơ sạt lở. Tại xã Ngọc Chiến, huyện Mường La, cán bộ, đảng viên và nhân dân đã phát huy đoàn kết giúp nhau dựng lại nhà, xây lại các công trình, giúp nhau gặt lúa cả ngày lẫn đêm để kịp thời thu hoạch các diện tích lúa đã chín, tránh bị lũ cuốn, ngập úng, hạn chế thiệt hại. 

Những phóng viên của Báo Sơn La không quản ngại khó khăn, nguy hiểm, kịp thời có mặt tại hiện trường thông tin tình hình thiệt hại và phản ánh sự vào cuộc của cấp ủy, chính quyền và nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, động viên chia sẻ với bà con vùng lũ. Báo Sơn La cũng đã ủng hộ, vận động quyên góp hơn 500 triệu đồng để xây cầu và tặng quà cho bà con bị ảnh hưởng thiên tai của xã Bó Sinh, huyện Sông Mã.

Mặc dù chịu ảnh hưởng không nhỏ sau 2 cơn bão liên tiếp, song người dân Sơn La vẫn mong muốn được góp sức, san sẻ khó khăn, nhằm giúp bà con vùng bị thiên tai ở các tỉnh khác sớm vượt qua khó khăn. Người dân Sơn La đã gói hàng nghìn chiếc bánh chưng, bánh ít uôi cùng nhiều nhu yếu phẩm ủng hộ, quyên góp, vận chuyển đến với vùng lũ Yên Bái, Tuyên Quang, Lào Cai...

Đảm bảo mọi người, mọi nhà đều có Tết

Những ngày cuối năm, giữa bộn bề công việc, nhưng các cấp, các ngành của tỉnh, cả cộng đồng chung tay chăm lo cho những gia đình chính sách, hộ nghèo, hộ có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn với nhiều hoạt động thiết thực, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc.

Qua rà roát, toàn tỉnh có 3.890 hộ với 14.761 nhân khẩu có nguy cơ thiếu đói trong dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ và giáp hạt năm 2025; tổng số gạo năm 2025 cần hỗ trợ 250.830 kg. UBND các huyện, thành phố đã khẩn trương thực hiện rà soát tình hình đời sống của nhân dân trên địa bàn tỉnh, tổng hợp báo cáo số hộ dân, số nhân khẩu, chủ động cân đối nguồn kinh phí đảm bảo xã hội của địa phương để hỗ trợ cho nhân dân.

Cấp ủy, chính quyền, các cơ quan, đơn vị, đoàn thể, doanh nghiệp trong tỉnh đã quan tâm chăm lo, tổ chức thăm hỏi, tặng quà, chuyển quà Tết cho công chức, viên chức, công nhân lao động, các thương binh, bệnh binh, thân nhân liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng, đối tượng bảo trợ xã hội, hộ nghèo, gia đình chính sách, đồng bào dân tộc vùng sâu, vùng xa... đảm bảo mọi người, mọi nhà đều được vui xuân, đón Tết. Các Sở, ban, ngành, đoàn thể tỉnh đã tổ chức làm việc, nắm tình hình phát triển kinh tế, xã hội, chúc Tết, tặng quà các xã khu vực III và các hộ gia đình chính sách dịp Tết Nguyên đán Ất Tỵ năm 2025. Tổng số quà tặng của các cơ quan, đơn vị, tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài tỉnh với số tiền trên 26,2 tỷ đồng cho 62.396 người các gia đình người có công với cách mạng, các đối tượng xã hội và hộ nghèo có hoàn cảnh khó khăn.

Hưởng ứng Phong trào thi đua "Chung tay xóa nhà tạm, nhà dột nát trên phạm vi cả nước trong năm 2025" do Thủ tướng Chính phủ phát động, tỉnh Sơn La quyết tâm thực hiện mục tiêu đến hết ngày 19/5/2025 sẽ hoàn thành hỗ trợ xây mới 2.112 nhà và sửa chữa 294 nhà cho các hộ nghèo, gia đình chính sách trên địa bàn. Tổng kinh phí cần huy động trên 135 tỷ đồng. Khắp các địa phương trong tỉnh chung tay, góp sức, mỗi huyện, thành phố phấn đấu hoàn thành ít nhất 20 nhà xây mới hoặc sửa chữa cho các hộ nghèo, gia đình chính sách được đón Tết trọn vẹn niềm vui trong những ngôi nhà mới khang trang, ấm áp nghĩa tình. Kết quả sau gần 1 tháng, tỉnh Sơn La đã huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc cùng sự chung tay của cộng đồng, hoàn thành xây mới và sửa chữa 431 ngôi nhà để trao tặng cho các gia đình chính sách, gia đình hoàn cảnh đặc biệt khó khăn trước thềm năm mới.

Những việc làm thiết thực, ý nghĩa từ các cấp, các ngành, các lực lượng chức năng, các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp đã góp phần xoa dịu nỗi đau, tiếp thêm sức mạnh cho nhân dân vùng ảnh hưởng thiên tai từng bước ổn định cuộc sống, giúp các hộ nghèo, hộ gia đình chính sách vơi bớt khó khăn, thêm nghị lực và niềm tin vào cuộc sống, không để ai bị bỏ lại phía sau. Những câu chuyện đẹp về tình người là minh chứng cho truyền thống "Tương thân tương ái", "Lá lành đùm lá rách" thể hiện “Tình dân tộc, nghĩa đồng bào” của dân tộc Việt Nam.

Xuân mới đang về rộn rã tiếng chiêng, tiếng trống, bản làng mở hội vui xuân, mọi người tay trong tay mở rộng vòng xòe đoàn kết, thêm vững niềm tin “Tình dân tộc, nghĩa đồng bào” qua hàng ngàn năm tiếp tục được bồi đắp, nhân lên, vững vàng “điểm tựa” để cả dân tộc cùng tiến lên phía trước, bước vào Kỷ nguyên mới, Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam.