Về bản Quỳnh Phiêng dịp cuối năm, cũng là thời điểm các gia đình trong bản bước vào vụ làm miến dong chuẩn vị phục vụ thị trường Tết. Từ sớm tinh mơ, nhà nào cũng bập bùng bếp lửa tráng miến, khói bếp lan tỏa trên mỗi nóc nhà, mang theo hương vị của đồng quê, tạo nên bức tranh sinh động.

Thăm gia đình ông Điêu Văn Bình, một trong những hộ có thu nhập khá từ nghề làm miến dong. Trong ngôi nhà sàn khang trang, mọi người tất bật đóng miến khô thành từng túi lớn kịp gửi cho khách hàng dưới xuôi. Ông Bình chia sẻ: Trước kia, khi còn ở quê cũ là xã Pá Ma Pha Khinh (huyện Quỳnh Nhai cũ), các gia đình thường làm miến để ăn vào dịp Tết. Chuyển đến Lóng Phiêng sinh sống gần 20 năm, bà con vẫn duy trì nghề truyền thống này. Mấy năm gần đây, miến dong Quỳnh Phiêng được nhiều người biết đến, đặt mua, chúng tôi bắt đầu sản xuất với số lượng lớn làm hàng hóa để bán, tăng thêm thu nhập cho gia đình.

Nguyên liệu chính để làm miến là củ dong. Từ tháng 10 đến tháng 12 hằng năm, bà con thu hoạch dong về rửa sạch, nghiền nhỏ, lọc lấy tinh bột và để lắng nhiều lần cho đến khi bột thật mịn, trắng và không lẫn tạp chất rồi tiến hành tráng miến. Khâu tráng bột miến là công đoạn đòi hỏi sự khéo léo, giàu kinh nghiệm, nên thường do phụ nữ đảm nhận.

Chị Điêu Thị An, bản Quỳnh Phiêng, cho biết: Công đoạn tráng miến này giống như cách tráng bánh cuốn, cần phải đảm bảo bánh miến vừa chín tới, mỏng đều mà không bị rách. Sau khi tráng, bánh miến được đặt lên phên tre, để khô rồi thái thành sợi. Tiếp đó, sợi miến được mang phơi nắng một ngày ở nơi cao ráo, sạch sẽ, tránh gió bụi. Nghề làm miến dong đòi hỏi phải kiên nhẫn, tỉ mỉ trong từng công đoạn, mới làm ra được những sợi miến chất lượng tốt.

Sản phẩm miến dong Quỳnh Phiêng được sản xuất thủ công, nguyên liệu tự nhiên, không chất bảo quản, an toàn cho người tiêu dùng. Sợi miến dai ngon, dễ kết hợp, chế biến thành các món ăn hấp dẫn. Nhờ vậy, sản phẩm được khách hàng trong và ngoài tỉnh biết đến, ưa chuộng và đặt mua, mang lại nguồn thu nhập cho nhiều gia đình trong bản.

Bà Điêu Thị Hường, bản Quỳnh Phiêng, cho hay: Nhà tôi trồng hơn 6.000 m² cây dong riềng, nên chủ động nguồn nguyên liệu làm miến. Từ tháng 10 đến tháng 2 năm sau, mỗi tháng gia đình tôi sản xuất và bán ra thị trường khoảng 1 tấn miến khô với giá 80.000 - 90.000 đồng/kg, sau khi trừ chi phí, thu về hơn 40 triệu đồng/tháng. Để đáp ứng nhu cầu của khách, đặc biệt là vào dịp cuối năm, gia đình đầu tư thêm các loại máy hiện đại như máy rửa củ dong, máy nghiền, máy cắt sợi, giúp giảm sức lao động, nâng cao năng suất. Ngoài ra, tôi chủ động quảng bá sản phẩm trên các nền tảng mạng xã hội, bán trên các sàn thương mại điện tử.

Hiện nay, xã Lóng Phiêng đang vận động các hộ gia đình sản xuất miến dong ở bản Quỳnh Phiêng thành lập hợp tác xã, liên kết, phát triển sản xuất quy mô, chú trọng nâng cao chất lượng, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, tiến tới xây dựng thành sản phẩm được chứng nhận OCOP. Đồng thời, tập trung quảng bá, mở rộng thị trường tiêu thụ, giúp bà con có nguồn thu nhập ổn định từ nghề truyền thống.