Với sự nỗ lực của cấp ủy, chính quyền và sự đồng thuận hưởng ứng của người dân, hiện xã đạt 11/19 tiêu chí, còn 8 tiêu chí chưa đạt là: Giao thông, trường học, cơ sở vật chất văn hóa, hệ thống chính trị xã hội, thu nhập, hộ nghèo, văn hóa, môi trường. Giải bài toán này, xã đã xây dựng lộ trình cụ thể, trong đó, năm 2021, hoàn thành 3 tiêu chí: Giao thông, cơ sở vật chất văn hóa và môi trường.

Mô hình trồng cây ăn quả chất lượng cao của người dân xã Xuân Nha.

Ban Chỉ đạo xây dựng NTM xã Xuân Nha đã chỉ đạo các bản tổ chức cho nhân dân họp bàn, vận động sức dân đóng góp thực hiện các tiêu chí, nêu rõ những khó khăn và thuận lợi của địa phương để xác định tiêu chí nào dễ, cần ít vốn thì làm trước. Phân công từ 2-3 thành viên Ban chỉ đạo phụ trách 1 bản; chủ động theo dõi, kiểm tra, giám sát việc thực hiện các tiêu chí, chỉ tiêu hàng tháng.

Đồng chí Đinh Thị Thu, Chủ tịch UBND xã Xuân Nha, cho biết: UBND xã phối hợp với Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp huyện tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật sản xuất chăn nuôi, trồng trọt cho nông dân trong xã; lồng ghép các chương trình, dự án, mở các lớp đào tạo nghề cho lao động nông thôn; rà soát nhu cầu và triển khai hỗ trợ phương thức sản xuất, hỗ trợ cây trồng bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước.

Đến nay, Quỹ hỗ trợ nông dân của Hội Nông dân tỉnh đã tạo điều kiện cho 5 hội viên vay 500 triệu đồng với lãi suất thấp, để triển khai 5 mô hình nuôi bò nhốt chuồng tại bản Nà An, với 30 con bò giống và xây dựng hệ thống tưới ẩm trên diện tích trồng cỏ nuôi bò nhốt chuồng; Chương trình 135 hỗ trợ gần 600 cây xoài Đài Loan cho 46 hộ nghèo, cận nghèo của 3 bản Pù Lầu, Chiềng Hin, bản Thín... Hàng năm, người dân gieo cấy hơn 86 ha lúa xuân, năng suất 5,5 tấn/ha; 220 ha ngô, năng suất 5,7 tấn/ha; 150 ha sắn, năng suất 12 tấn/ha. Từ đầu năm đến nay, xã trồng mới 53 ha cây ăn quả, nâng diện tích cây ăn quả lên 283 ha, chủ yếu là xoài, bưởi, cam, nhãn... Hiện, toàn xã có 56 ha cho thu hoạch, sản lượng năm 2020 đạt hơn 200 tấn quả các loại.

Để thực hiện các tiêu chí nông thôn mới theo lộ trình đề ra, xã đã huy động trên 23,9 tỷ đồng, trong đó, nhân dân trong xã đóng góp gần 7,6 tỷ đồng; các nhà hảo tâm, doanh nghiệp ủng hộ trên 1,3 tỷ đồng... xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu, các công trình công cộng phục vụ đời sống của người dân. Nhờ đó, đã bê tông hóa trên 17,5 km đường nội bản, liên bản, 4 nhà văn hóa bản được tu sửa, xây dựng mới; hoàn thành 2 công trình thủy lợi kiên cố tại bản Pù Lầu, Chiềng Nưa, có tổng chiều dài trên 1,7 km...

Đến bản Mường An, xã Xuân Nha hôm nay, chúng tôi ấn tượng với màu xanh trải rộng của vườn cây ăn quả tốt tươi bao quanh từng ngôi nhà xây kiên cố, nhà sàn lợp mái ngói đỏ tươi. Đồng chí Mùi Văn Đức, Bí thư Chi bộ bản Mường An, cho biết: Cùng với sự hỗ trợ của nhà nước, nhân dân trong bản đã đóng góp trên 200 triệu đồng và hơn 4.600 công lao động để bê tông hóa 1 tuyến đường nội bản dài hơn 3 km. Có đường bê tông thuận tiện cho việc đi lại, trao đổi hàng hóa, bà con trong bản rất phấn khởi.

Thời gian về đích NTM vào năm 2023 không còn dài, khối lượng công việc còn rất lớn, đang đặt ra cho xã Xuân Nha nhiều thách thức, nhất là tỷ lệ hộ nghèo vẫn còn 39%, thu nhập người dân mới đạt 16 triệu đồng/người/năm. Với sự quyết tâm, đồng lòng, đoàn kết của cán bộ, đảng viên và nhân dân trong xã, cùng sự chung tay, giúp sức của các cấp, các ngành, tin rằng, xã Xuân Nha tiếp tục phát huy tiềm năng, lợi thế; đẩy mạnh phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, từng bước hoàn thành các tiêu chí nông thôn mới.