Nhân dân bản Khò Hồng, xã Chiềng Xuân (Vân Hồ) dùng can vận chuyển nước về sử dụng.

Về Chiềng Xuân đúng vào thời điểm nắng nóng diện rộng, thời tiết oi bức khó chịu, cái nắng, nóng bốc lên hầm hập, đã hơn tháng nay Chiềng Xuân không có mưa, nước phục vụ sản xuất và đời sống đã hiếm lại càng thêm hiếm. Tiếp chúng tôi tại trụ sở UBND xã, đồng chí Mùi Văn Thịnh, Bí thư Đảng ủy xã Chiềng Xuân, cho hay: Chiềng Xuân có 8 bản, với trên 700 hộ dân, thì cả 7 bản đều sử dụng nguồn nước chủ yếu là nước mó và nước tự chảy từ các khe núi. Do nguồn nước phụ thuộc vào thiên nhiên nên người dân luôn phải sử dụng tiết kiệm để có đủ nước sử dụng quanh năm.

Tìm hiểu được biết, 7/8 bản của xã đều có mó nước, bể lọc và hệ thống đường ống dẫn nước từ mó về các hộ trong bản do UBND huyện Mộc Châu và huyện Vân Hồ đầu tư xây dựng từ năm 2002. Riêng bản Suối Quanh do không có mó nước nên phải lắp đặt đường ống dài khoảng 3,5 km từ bản Sa Lai (bản giáp ranh) để cấp nước cho hơn 100 hộ dân trong bản. Người dân các bản đã góp công, góp tiền để kéo nước từ đường ống chính về gia đình. Tuy nhiên, thời gian sử dụng đã lâu, cùng với ý thức của một số người dân các bản chưa cao trong việc bảo vệ công trình, đục đường ống để lấy nước tưới cho cây trồng, nên hầu hết hệ thống đường ống đã bị hỏng, chỉ còn duy nhất đường ống tại bản Nà Sàng còn sử dụng được. Bên cạnh đó, hệ thống đường ống dẫn nước từ bể lọc đến các bản có hình chữ “U”, là nước tự chảy (nước cứng), nên bể lọc của các đường ống chỉ được dùng để lắng cặn, đất và cây cỏ, do đó, tại điểm giữa của đường ống, vôi từ nước cứng kết tinh lại làm cho lòng ống bị hẹp dần. Cùng với sự chênh lệch áp suất nước chảy từ trên cao xuống làm cho điểm giữa của đường ống phải chịu áp lực dòng chảy rất lớn, dẫn đến bị hư hỏng nhiều lần, nhất là đường ống của bản Láy đã hư hỏng hoàn toàn. Để khắc phục tình trạng trên, đoàn viên thanh niên của xã cùng với bà con các bản nhiều lần tổ chức sửa chữa bên ngoài và nạo vét vôi kết tủa ở trong đường ống, nhưng lần nào cũng vậy, được một tuần, đường ống lại bị hỏng.

Do đời sống còn khó khăn, bà con các bản trong xã chưa có phương tiện tích nước trong mùa mưa để phục vụ sinh hoạt trong mùa khô. Có những năm mùa mưa chỉ khoảng 2 tháng, lượng mưa lại ít, nên mặc dù đã sử dụng tiết kiệm nước ở mức cao nhất, nhưng vẫn không đủ để dùng trong mùa khô. Vì vậy, một số hộ dân đã phải đi bộ gần 1,5 km vào khe núi hoặc lên các mó nước vận chuyển nước về phục vụ đời sống hằng ngày. Để hiểu rõ hơn về những khó khăn của bà con do thiếu nước sinh hoạt, chúng tôi đến bản Khò Hồng. Trên đường đi, bắt gặp nhiều người dân xách can, gánh thùng đi lấy nước từ mó về. Trò chuyện với chúng tôi, anh Phàng A Lâu, bản Khò Hồng, chia sẻ: Hiện tại sắp vào mùa mưa, nhưng chúng tôi vẫn không có đủ nước để dùng. Ngoài ra, nước ở mó còn để phục vụ tưới tiêu nên càng thiếu.

Cũng từ cuộc trò chuyện với anh Phàng A Lâu và bà con trong bản, chúng tôi được biết, năm 2011, đường ống dẫn nước của bản mới được hoàn thành và đưa vào sử dụng, nhưng đến nay đã có một số đoạn bị hư hỏng. Khi nước không về đến hộ gia đình hoặc vào mùa khô, người dân chỉ còn cách đi bộ gần 1 km để gánh nước từ trong hang và mó về sử dụng. Trong nhiều cuộc tiếp xúc cử tri với đại biểu HĐND cấp xã, cấp huyện, bà con các bản trong xã đã bày tỏ nguyện vọng được các cấp, các ngành xem xét, đầu tư sửa chữa đường ống dẫn nước và mua sắm thiết bị lọc cặn vôi để có nước sạch sử dụng. Nhưng đến nay, tình trạng thiếu nước sạch để sử dụng vẫn chưa được khắc phục.

Được sử dụng nước sạch là niềm mong mỏi của bà con xã Chiềng Xuân, rất mong các cấp, các ngành xem xét để người dân nơi đây được hưởng niềm vui có nước sạch.