Các đồng chí lãnh đạo tỉnh và huyện Sông Mã cắt băng khởi hành lô nhãn xuất khẩu sang Trung Quốc.  

Ảnh: PV

Tự hào trang sử

Cách đây 125 năm, ngày 10/10/1895, Toàn quyền Đông Dương ra Nghị định chuyển tiểu quân khu Vạn Bú thuộc đạo quan binh thứ 4 là vùng đất quân quản sang chế độ dân sự. Với việc chuyển Vạn Bú sang chế độ dân sự, chính quyền thuộc địa cho rằng địa bàn này đã được bình định. Đó cũng chính là mốc lịch sử, đánh dấu sự ra đời của tỉnh Sơn La (lúc này là tỉnh Vạn Bú), tỉnh lỵ đặt tại Pá Giạng, tổng Hiếu Trai. Ngày 7/4/1904, tỉnh lỵ chuyển từ Vạn Bú về Sơn La, rồi sau đó, ngày 23/8/1904, đổi tên tỉnh Vạn Bú thành tỉnh Sơn La. Trải qua nhiều lần thay đổi về địa giới hành chính, đến nay, tỉnh Sơn La có 11 huyện và 1 thành phố; diện tích tự nhiên trên 14 nghìn km², có 250 km đường biên giới giáp với tỉnh Hủa Phăn và tỉnh Luông Pha Băng, nước CHDCND Lào. Với vị trí đặc biệt quan trọng trong bảo vệ biên cương, toàn vẹn lãnh thổ, lịch sử Sơn La luôn gắn liền với lịch sử vẻ vang của dân tộc - xứng đáng là “phên dậu” phía Tây Tổ quốc.

Ngược dòng lịch sử, trước cách mạng Tháng Tám năm 1945, trong đêm đen nô lệ, nhân dân các dân tộc Sơn La với thân phận “cuông”, “nhốc”, sống cơ cực dưới ách đô hộ hà khắc của thực dân Pháp và sự bóc lột của chế độ phong kiến. Không cam chịu áp bức, bất công, đồng bào các dân tộc Sơn La đã tiến hành nhiều cuộc nổi dậy, khởi nghĩa chống Pháp với tinh thần quả cảm, khí phách kiên cường, song đều thất bại. Ngày 3/2/1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đánh dấu bước ngoặt lịch sử vĩ đại trong cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Tại Sơn La, vào năm 1939, đã diễn ra một sự kiện lịch sử đặc biệt quan trọng: Chi bộ Nhà tù Sơn La được thành lập bởi những đảng viên, cán bộ lãnh đạo trung kiên của Đảng bị thực dân Pháp đày lên vùng “rừng thiêng, nước độc”, với âm mưu làm chết dần, chết mòn thể xác và tinh thần của những người cộng sản. Nhưng chính từ nơi ngục tù tăm tối, những người cộng sản trung kiên ấy đã biến nhà tù thực dân thành trường học cách mạng, tỏa ánh sáng của Đảng đến với nhân dân Sơn La, gieo mầm cách mạng trong vùng Tây Bắc, là nhân tố làm nên cuộc khởi nghĩa giành chính quyền ở Sơn La và cùng cả nước tiến hành cuộc Cách mạng Tháng Tám thành công, giành chính quyền về tay nhân dân.

Sau Cách mạng Tháng Tám, quân và dân các dân tộc Sơn La quyết tâm cùng quân, dân cả nước đứng lên bảo vệ thành quả cách mạng và bước vào cuộc kháng chiến trường kỳ toàn dân, toàn diện. Với niềm tin vững chắc “kháng chiến nhất định thắng lợi”, hàng vạn con em các dân tộc hòa cùng dân công hỏa tuyến tiếp sức nhau, vận chuyển hàng ngàn tấn lương thực, thực phẩm được ra chiến trường, đóng góp to lớn vào chiến thắng của “Chiến dịch Tây Bắc” và chiến thắng Điện Biên Phủ lịch sử lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu. Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ, với khẩu hiệu “Tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”, “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”..., quân và dân các dân tộc Sơn La vừa  “chắc tay súng”, vừa “vững tay cày”, vượt lên mọi khó khăn, thử thách, đạt nhiều thành tích trong sản xuất và chiến đấu, đảm bảo ổn định các lĩnh vực của đời sống xã hội, thực hiện tốt nghĩa vụ hậu phương đối với các tỉnh Bắc Lào và tích cực chi viện cho chiến trường miền Nam, góp phần cùng nhân dân cả nước làm nên Đại thắng mùa Xuân 1975, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, đưa cả nước đi lên chủ nghĩa xã hội.

Vinh dự và tự hào, giữa những tháng năm kháng chiến hào hùng đó, đồng bào, nhân dân các dân tộc Tây Bắc và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La được đón Bác Hồ về thăm nhân dịp kỷ niệm 5 năm ngày Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ (7/5/1954 - 7/5/1959). Dù thời gian thăm Sơn La, Tây Bắc không nhiều, nhưng tình cảm và lời dạy của Bác đã truyền lửa cách mạng, khích lệ các thế hệ quân và dân các dân tộc Tây Bắc, Sơn La vượt qua khó khăn, thách thức, hoàn thành thắng lợi mọi nhiệm vụ chính trị trong các giai đoạn, thời kỳ cách mạng.

Một góc thành phố Sơn La hôm nay.

Ảnh: PV

Vững bước tương lai

Sơn La hôm nay tự hào về những thành quả trên các lĩnh vực kinh tế, xã hội, quốc phòng, an ninh mà Đảng bộ, quân và nhân dân các dân tộc trong tỉnh đạt được những năm qua, đặc biệt là sau gần 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo. Tốc độ tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2016-2020 ước đạt 5,46%/năm. Quy mô kinh tế tăng mạnh, ước thực hiện năm 2020, tổng sản phẩm GRDP (theo giá hiện hành) đạt 56.009 tỷ đồng, đứng thứ 5/14 tỉnh Trung du và miền núi phía Bắc. GRDP bình quân đầu người năm 2020 ước đạt 44,1 triệu đồng/người/năm. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch rõ nét; sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thủy sản phát triển khá toàn diện; triển khai đồng bộ, hiệu quả các cơ chế chính sách, nhất là chính sách phát triển cây ăn quả, phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao. Với cách làm bài bản, đúng hướng, Sơn La hiện là địa phương có diện tích trồng cây ăn quả lớn nhất miền Bắc; đã xuất khẩu được 16 mặt hàng nông sản sang các thị trường 12 nước, trong đó có các thị trường khó tính, như: Mỹ, Nhật, Úc, Pháp... Sản xuất công nghiệp có bước phát triển, định hướng phát triển rõ nét các ngành công nghiệp chủ lực của tỉnh; có 33 nhà máy chế biến nông sản, trong đó có 10 nhà máy chế biến xuất khẩu; có nhà máy với thiết bị công nghệ hiện đại bậc nhất thế giới; trong tương lai, tỉnh ta phấn đấu trở thành trung tâm chế biến nông sản của vùng Tây Bắc. Toàn tỉnh có 51 nhà máy thủy điện với tổng sản lượng 10 tỷ kWh/năm, lớn nhất khu vực phía Bắc, trong đó có Nhà máy thủy điện Sơn La lớn nhất khu vực Đông Nam Á, không chỉ giúp tỉnh trở thành “thủ phủ điện năng” của Việt Nam, mà diện tích lòng hồ cũng mở ra tiềm năng to lớn để Sơn La phát triển du lịch và nghề nuôi trồng thủy sản. Hoạt động du lịch đã đạt được những kết quả khả quan. Tỉnh tập trung xây dựng và phát triển Khu du lịch quốc gia Mộc Châu trở thành một trong những động lực phát triển du lịch vùng Trung du và miền núi phía Bắc; chú trọng phát triển du lịch theo ba hướng chính: phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nghỉ dưỡng cuối tuần; du lịch văn hóa, lịch sử, thắng cảnh, làng nghề; du lịch sinh thái rừng, du lịch trải nghiệm nông nghiệp xanh. Việc tổ chức các lễ hội định kỳ, như: Lễ hội Trà Mộc Châu; Ngày hội Xoài Yên Châu; Ngày hội Nhãn Sông Mã, tổ chức Hội hoa xuân... đã góp phần tăng cường sự hiện diện của Sơn La trên bản đồ du lịch cả nước. Trong giai đoạn 2016-2020, mỗi năm tỉnh ta đón trên 2 triệu lượt khách du lịch, tổng doanh thu từ hoạt động du lịch trong 5 năm ước đạt 6.600 tỷ đồng, tăng bình quân 17,8%/năm. Cùng với đó, hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội được quan tâm đầu tư. Chương trình xây dựng nông thôn mới đạt kết quả tích cực. Ước đến hết năm 2020, toàn tỉnh có 49 xã đạt chuẩn nông thôn mới, bằng 209% kế hoạch đề ra, bình quân đạt 13,5 tiêu chí/xã, không còn xã khó khăn đạt dưới 5 tiêu chí về nông thôn mới; thành phố Sơn La được công nhận hoàn thành nhiệm vụ xây dựng nông thôn mới năm 2019. Lĩnh vực VH-XH có nhiều chuyển biến tích cực, chất lượng giáo dục, y tế được nâng lên; truyền thống và bản sắc văn hóa đồng bào các dân tộc được gìn giữ và phát huy; chính sách đối với người có công, đồng bào dân tộc thiểu số và người nghèo được quan tâm thực hiện. Đời sống của nhân dân được cải thiện rõ rệt, ngày càng được nâng lên. Các vấn đề xã hội được tập trung giải quyết; an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội tiếp tục giữ vững với bước đột phá trong việc đấu tranh quyết liệt với tệ nạn, tội phạm về ma túy, tội phạm hình sự... Tiềm lực quốc phòng, quân sự được bảo đảm. Quan hệ đối ngoại và hợp tác quốc tế được tăng cường, mở rộng; đặc biệt là quan hệ hợp tác hữu nghị đặc biệt với các tỉnh Bắc Lào; quan hệ hợp tác với các tổ chức quốc tế, Đại sứ quán các nước được duy trì, phát triển. Công tác xây dựng Đảng, củng cố hệ thống chính trị đạt được những kết quả quan trọng, thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủ và quy chế làm việc, nội bộ đoàn kết, thống nhất, xã hội đồng thuận; đã xóa được thôn bản chưa có đảng viên, chưa có chi bộ. Tổ chức bộ máy của các cơ quan Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị xã hội tiếp tục được sắp xếp, kiện toàn, hoạt động ngày càng đổi mới, hiệu quả.

Hơn một thế kỷ dựng xây và phát triển, với những nỗ lực và ý chí vươn lên không ngừng, Sơn La hôm nay đã mang diện mạo, tầm vóc mới. Những thành tựu đạt được sẽ là tiền đề, là động lực để Đảng bộ, nhân dân các dân tộc tỉnh ta vững tin trên con đường xây dựng quê ngày một văn minh, giàu đẹp, thực sự là viên ngọc sáng của miền Tây Bắc.

Hà My