Năm 2019, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi và phát huy giá trị Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La với quy mô 32,3 ha, gồm: Nhà tù Sơn La, Nghĩa trang liệt sĩ Nhà tù Sơn La cùng hai điểm di tích Cây đa Bản Hẹo và Mó nước. Sau hơn 7 năm triển khai, quy hoạch đã hoàn thành cắm mốc bảo vệ di tích, thực hiện nhiều hạng mục tu bổ, chỉnh trang cảnh quan, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, bảo tồn và khai thác giá trị di tích phục vụ giáo dục truyền thống, nghiên cứu khoa học và phát triển du lịch.

Tuy nhiên, trước yêu cầu phát triển mới theo Quy hoạch tỉnh Sơn La giai đoạn 2021–2030, tầm nhìn đến năm 2050, việc điều chỉnh quy hoạch được xác định là cần thiết nhằm đáp ứng định hướng phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, gắn bảo tồn di sản với xây dựng đô thị xanh, hiện đại và chuyển đổi số. Phương án điều chỉnh bổ sung các nội dung như: Giữ lại dãy nhà A trên đồi Khau Cả để tích hợp vào không gian bảo tồn; điều chỉnh định hướng thương mại, dịch vụ ưu tiên cảnh quan, không gian văn hóa và trải nghiệm; bổ sung phương án di dời thêm một số hộ dân; ứng dụng công nghệ số và phát triển công nghiệp văn hóa trong bảo tồn, phát huy giá trị di tích.

Tại cuộc họp, các thành viên Hội đồng thẩm định và chuyên gia phản biện đã tập trung góp ý về cơ sở pháp lý của quy hoạch; phương án bố trí không gian di tích, giải pháp bảo tồn, phục hồi các yếu tố gốc của di tích; kết nối hạ tầng kỹ thuật, cảnh quan; đề xuất các giải pháp phát huy giá trị di tích gắn với phát triển du lịch bền vững, công nghiệp văn hóa và chuyển đổi số.

Kết luận cuộc họp, đồng chí Hoàng Đạo Cương, Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, đánh giá cao sự chuẩn bị của tỉnh Sơn La và đơn vị tư vấn. Đồng chí đề nghị tỉnh Sơn La tiếp thu đầy đủ các ý kiến của Hội đồng, tiếp tục rà soát, hoàn thiện cơ sở pháp lý; điều chỉnh tiến độ thực hiện quy hoạch; đánh giá toàn diện hiện trạng các yếu tố gốc của di tích, đồng thời bổ sung các giải pháp bảo tồn và phát huy giá trị di sản gắn với không gian đô thị, phù hợp định hướng phát triển của tỉnh, sớm hoàn thiện các thủ tục, trình cấp có thẩm quyền xem xét, phê duyệt./.