Quốc hội thảo luận ở hội trường về các dự án: Luật An ninh mạng, Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi).

Bảo đảm hệ thống quy hoạch được vận hành thống nhất

Trình bày Tờ trình về dự án Luật Quy hoạch(sửa đổi), Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh, điểm mới của dự thảo Luật là hoàn thiện quy định về hệ thống quy hoạch, mối quan hệ giữa các loại quy hoạch và xử lý mâu thuẫn giữa các quy hoạch; tăng cường phân cấp, phân quyền trong hoạt động quy hoạch; đơn giản hóa quy trình, thủ tục trong hoạt động quy hoạch; hoàn thiện quy định về nội dung quy hoạch; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc liên quan đến đánh giá sự phù hợp của dự án đầu tư với quy hoạch.

Về điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Bộ trưởng Tài chính nêu rõ, các nội dung quy hoạch được bổ sung, điều chỉnh nhằm phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính các cấp, thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; phấn đấu đạt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số trong giai đoạn 2026-2030 và các năm tiếp theo; thực hiện các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước về đột phá phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, giáo dục và đào tạo…

Thảo luận tại tổ, các ý kiến bày tỏ tán thành với Tờ trình của Chính phủ về sự cần thiết, phạm vi và định hướng điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia. Đại biểu Trần Thị Hiền (Đoàn Ninh Bình) cũng đã chỉ ra một số bất cập, hạn chế: Hệ thống đô thị và tổ chức không gian phát triển chưa hợp lý; tư duy phát triển dàn trải, thiếu trọng tâm, trọng điểm; còn lỏng lẻo trong cơ chế thực hiện, liên kết vùng-ngành-địa phương… Vì vậy, khi điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030 nên xem lại việc “ưu tiên vùng, ngành nào” để tránh dàn trải; bảo đảm các chỉ tiêu đưa ra đi kèm với nguồn lực thực hiện, cơ chế rõ ràng, phân cấp phù hợp; đẩy mạnh liên kết vùng-ngành-địa phương, tránh việc mỗi nơi làm “đơn lẻ”, thiếu đồng bộ. Cần bảo đảm tính khả thi và khả năng thực hiện xét theo điều kiện từng địa phương; đồng thời, tăng cường đánh giá hiệu quả, sửa đổi linh hoạt các nội dung quy hoạch cho phù hợp với tình hình thực tế, biến động quốc tế.

Thảo luận về dự án Luật Quy hoạch (sửa đổi), các ý kiến cũng nêu rõ, công tác quy hoạch thời gian qua đã bộc lộ nhiều bất cập. Do đó, sửa đổi lần này phải thật sự mạnh mẽ, bứt phá, giải quyết tận gốc các nút thắt, tạo nền tảng cho phát triển nhanh và bền vững; bảo đảm hệ thống quy hoạch được vận hành thống nhất, liên thông và hiệu quả ở cả ba cấp: quốc gia-vùng-tỉnh.

Một số đại biểu cũng nêu: Dự thảo Luật chưa quy định rõ nhưng thực tế đang đặt ra, đó là tình trạng “quy hoạch treo”. Vì vậy, Ban soạn thảo cần nghiên cứu bổ sung một điều khoản quy định trách nhiệm rà soát, xóa bỏ quy hoạch treo, trong đó yêu cầu cơ quan phê duyệt quy hoạch định kỳ kiểm tra các dự án trong quy hoạch; đồng thời, bổ sung cơ chế bồi thường thiệt hại cho người dân trong trường hợp quy hoạch bị hủy bỏ sau nhiều năm không thực hiện.

Cũng trong buổi sáng, Quốc hội thảo luận tại tổ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn.

Lượng hóa tiêu chí tài liệu mật, bảo đảm thống nhất áp dụng

Góp ý tại phiên thảo luận về dự thảo Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (sửa đổi), đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét lại quy định phạm vi bí mật nhà nước vì hiện quá rộng với 13 loại thông tin phải đóng dấu mật trong đó có cả những thông tin cần công khai cho dân biết như thông tin quy hoạch phát triển nông thôn, đô thị, thông tin về khí tượng thủy văn. Đại biểu đề nghị, việc giải mã và tiêu hủy tài liệu không nên thành lập hội đồng mà chỉ cần quy định cho người đứng đầu thực hiện và chịu trách nhiệm.

Về các hành vi bị nghiêm cấm trong bảo vệ bí mật nhà nước, đại biểu Dương Khắc Mai (Đoàn Lâm Đồng) cho biết, thực tế hiện nay vẫn có nhiều trường hợp sử dụng thiết bị lưu trữ ngoại vi không bảo đảm an ninh, an toàn, không đăng ký quản lý, sử dụng để kết nối với máy tính dùng để soạn thảo, lưu trữ bí mật nhà nước… Do đó, cần nghiêm cấm hành vi này trong luật. Bên cạnh đó, dự thảo Luật cần có quy định nêu rõ trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức trực tiếp quản lý bí mật nhà nước để tăng tính răn đe và hiệu quả quản lý.

Tại phiên thảo luận, đại biểu Nguyễn Phương Thủy (Đoàn Hà Nội) chỉ rõ những bất cập: Khi áp dụng, nhiều cơ quan có xu hướng chọn phương án đóng mật cho chắc vì không có tiêu chí định lượng, không có hướng dẫn cụ thể để phân biệt đâu là bí mật cần bảo vệ, đâu là thông tin cần công khai, công khai đến mức nào thì được coi là có thể gây nguy hại. Đại biểu đề nghị cụ thể hóa phạm vi bí mật nhà nước; rà soát chặt chẽ, chỉ giới hạn trong những trường hợp thật sự cần thiết, có tiêu chí rõ ràng; tránh suy diễn, tránh mật hóa quá mức trong luật. Cần lượng hóa tiêu chí để bảo đảm thống nhất khi áp dụng hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết nội dung này. Cùng với đó, bổ sung nội dung về cấm hành vi cố ý hoặc lạm dụng việc xác định mật đối với thông tin không thuộc phạm vi danh mục bí mật Nhà nướcđóng dấu mật để che giấu thông tin, né tránh trách nhiệm giải trình.

Sau phần thảo luận, Bộ trưởng Công an Lương Tam Quang cho biết sẽ tiếp thu tối đa ý kiến của các đại biểu Quốc hội với dự thảo Luật; sẽ giảm bớt thủ tục hành chính nội bộ nhưng có bổ sung quy định kiểm soát cũng như biện pháp bảo vệ tài liệu khi mang đi hoặc mang về hoàn trả với bí mật nhà nước; chỉnh sửa các quy định về thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, gia hạn, thời hạn bảo vệ bí mật nhà nước, giải mật, tiêu hủy tài liệu, vật chứa bí mật nhà nước cho phù hợp tình hình thực tiễn.

Chiều cùng ngày, Quốc hội thảo luận về dự án Luật An ninh mạng.