Buổi sáng, tiếp tục thảo luận về tình hình kinh tế-xã hội, đại biểu Trần Đức Thuận (Đoàn Nghệ An) cho rằng: Nhiều xã vùng sâu, vùng xa chưa có đường giao thông kiên cố, nhiều tuyến đường xã, xuống cấp nghiêm trọng. Trường học, y tế nhiều nơi xuống cấp, hạ tầng công nghệ thông tin còn hạn chế. Một số nơi thiếu giáo viên cục bộ, các bệnh viện tuyến thiếu bác sĩ chuyên khoa, trang thiết bị, ảnh hưởng đến chất lượng dạy học, chăm sóc sức khỏe cho nhân dân. Tỷ lệ nghèo, hộ cận nghèo còn cao. Trình độ sản xuất nông, lâm nghiệp thấp, thiếu liên kết thị trường; việc đào tạo cán bộ là người dân tộc thiểu số chưa đáp ứng yêu cầu...

Đại biểu đề nghị cần tổ chức đánh giá khách quan, toàn diện kết quả, nhất là các hạn chế, vướng mắc trong thực hiện 3 chương trình mục tiêu quốc gia để có biện pháp khắc phục kịp thời; nghiên cứu ban hành cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội cho đồng bào sinh sống ở miền núi, vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn trên cả nước.

Cho ý kiến về ban hành cơ chế, chính sách đặc thù cho các tỉnh, thành phố, đại biểu Hoàng Quốc Khánh (Đoàn Lai Châu) chỉ ra: Hiện nay, cả nước có 10 địa phương được áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù theo luật, nghị quyết riêng của Quốc hội. Kỳ họp này, Quốc hội xem xét cho phép chuyển tiếp áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù với 17 tỉnh, thành phố sau sắp xếp. Như vậy, sẽ không còn là đặc thù nữa mà trở thành nhu cầu chung của các địa phương. Đề nghị Chính phủ đánh giá, sơ kết, tổng kết các cơ chế, chính sách đã thực hiện mà không cần đến hết thời gian thí điểm theo quy định.

Các cơ chế, chính sách đặc thù đã chứng minh được hiệu quả, được áp dụng cho đa số địa phương thì đưa vào luật chính thức nhằm bảo đảm tính pháp lý, thống nhất, công bằng, bền vững trên phạm vi toàn quốc.

Trong bối cảnh môi trường kinh tế, chính trị toàn cầu còn biến động khó lường, phức tạp như hiện nay, một số đại biểu lo ngại việc tăng trưởng kinh tế quý I/2025 là 6,93% không đạt theo kịch bản đề ra, sẽ gây khó khăn, thách thức cho tăng trưởng bình quân các quý còn lại của năm 2025. Bên cạnh đó, tỷ lệ giải ngân của nhiều bộ, ngành, địa phương đạt thấp, làm chậm tiến độ các công trình, dự án đầu tư, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công không đạt kế hoạch.

Đại biểu Triệu Quang Huy (Đoàn Lạng Sơn) đề nghị: Chính phủ chỉ đạo bộ, ngành, chính quyền địa phương chú trọng hơn nữa công tác xây dựng, chuẩn bị đầu tư dự án để khi có được quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư dự án của cơ quan có thẩm quyền, có thể triển khai ngay, bảo đảm tiến độ, tổng mức đầu tư đã được phê duyệt.

Phát biểu giải trình về các nội dung liên quan ngành y tế, Bộ trưởng Y tế Đào Hồng Lan cho biết, Bộ Y tế đã xác định những nội dung cần phải tập trung ưu tiên, giải quyết trước mắt những điểm nghẽn để hệ thống khám chữa bệnh trở lại trạng thái bình thường sau đại dịch Covid-19, như: tập trung rà soát các quy định, quy trình ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, giảm thời gian chờ đợi của nhân dân. Tổ chức đăng ký khám chữa bệnh trực tuyến, khám chữa bệnh từ xa, tăng cường công tác hỗ trợ chỉ đạo tuyến của các bệnh viện tuyến trung ương đối với các bệnh viện tuyến dưới; tăng cường trang thiết bị, cơ sở vật chất; tăng cường hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực…

Về phòng, chống thuốc giả và thực phẩm giả, Bộ trưởng Đào Hồng Lan cho rằng, cần phải rà soát, hoàn thiện hệ thống pháp luật, chấn chỉnh đội ngũ cán bộ triển khai nhiệm vụ này. Thời gian qua, Bộ Y tế đã tham mưu Thủ tướng Chính phủ ban hành nhiều văn bản, công điện chỉ đạo. Hiện, Bộ đang trình các dự thảo văn bản luật, nghị định để hoàn thiện hành lang pháp lý, nhất là công tác thanh tra, kiểm tra, hậu kiểm. Riêng đối với thuốc và thực phẩm, là những vấn đề ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân, cần phải xử lý kiên quyết và ở mức cao nhất.

Tham gia giải trình, Bộ trưởng Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết: Bộ Tài chính đã tham mưu cho Chính phủ để trình và ban hành Nghị quyết số 154/ NQ-CP với 12 nhóm giải pháp rất trọng tâm, trọng điểm, đột phá để cùng các bộ, ngành, địa phương tiếp tục nỗ lực cố gắng triển khai trong thời gian tới. Bộ sẽ bám sát tình hình diễn biến trên thế giới, khu vực cũng như tăng cường phân tích dự báo để có cập nhật kịch bản tăng trưởng cụ thể để cả hệ thống chính trị cùng bình tĩnh, quyết tâm cao, nỗ lực lớn, suy nghĩ đột phá và hành động quyết liệt để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế tối thiểu 8%.

Bên cạnh đó, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, trong nhiệm kỳ này tất cả các dự án trọng điểm quốc gia đều đạt và vượt tiến độ. Đây là những bài học kinh nghiệm để nhiệm kỳ tới làm tốt hơn, nhất là tập trung nguồn vốn và đầu tư vào các dự án trọng tâm, trọng điểm.

Phát triển đô thị theo mô hình định hướng giao thông

Chiều qua, với đa số đại biểu tán thành, Quốc hội biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Thảo luận tại hội trường về dự án Luật Đường sắt (sửa đổi), đại biểu Hoàng Văn Cường (Đoàn Hà Nội) và một số đại biểu tán thành quy định giao ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức lập, thẩm định, phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch khu vực phát triển đô thị theo mô hình định hướng giao thông (TOD) dọc theo các tuyến đường sắt quốc gia nhằm khai thác được lợi thế từ đất đai chung quanh các nhà ga khi có đường sắt chạy qua. Việc tổ chức đấu giá, đấu thầu quỹ đất khu vực TOD sẽ lựa chọn được nhà đầu tư sử dụng đất có hiệu quả nhất, đồng thời điều tiết được lợi ích từ đất đai vào ngân sách nhà nước.

Tuy nhiên, dự thảo luật lại cho phép ủy ban nhân dân cấp tỉnh chỉ định nhà đầu tư thực hiện dự án đường sắt đồng thời làm luôn cả dự án TOD. Một số đại biểu lưu ý: Quy định nêu trên dẫn tới việc bất kỳ nhà đầu tư nào làm đường sắt cũng sẽ được thực hiện luôn cả dự án TOD, có thể dẫn đến tình trạng nhà đầu tư đề xuất làm đường sắt nhưng mục tiêu chính là để phát triển dự án TOD. Vì vậy, cần quy định rõ phần TOD bên cạnh dự án đường sắt phải do nhà nước đầu tư, sau đó tổ chức đấu thầu, đấu giá công khai. Nếu muốn ưu đãi cho nhà đầu tư thực hiện tuyến đường sắt, chỉ nên cho họ được hưởng ưu tiên khi tham gia đấu thầu, đấu giá các dự án TOD liên quan.

Nhiều ý kiến cho rằng, vốn đầu tư cho đường sắt rất lớn, cho nên việc thu hút thành phần kinh tế tư nhân tham gia có ưu điểm là huy động được nguồn vốn. Mặc dù vậy, cần phải có những quy định rất chặt chẽ, bảo đảm có cơ chế, chính sách thận trọng để tránh trường hợp dự án bị sang nhượng, nhất là những dự án ở khu vực liên quan đến nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Đại biểu Đỗ Văn Yên (Đoàn Bà Rịa-Vũng Tàu) đề nghị quy định rõ trách nhiệm thẩm định và thống nhất bằng văn bản của Bộ Quốc phòng và Bộ Công an đối với toàn bộ quá trình lập, điều chỉnh quy hoạch, chủ trương đầu tư, lựa chọn nhà thầu, nhà đầu tư đối với các tuyến đường sắt quốc gia hoặc kết nối khu vực chiến lược; không cho phép tổ chức, cá nhân nước ngoài đầu tư vào các tuyến đường sắt đi qua khu vực nhạy cảm về quốc phòng, an ninh nếu chưa được thẩm định và đánh giá rủi ro bởi cơ quan có thẩm quyền.