Trong bối cảnh biến đổi khí hậu toàn cầu, việc chuyển dịch sang năng lượng xanh, sạch, tái tạo là xu hướng tất yếu. Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến 2050, xác định phát triển năng lượng tái tạo gắn với bảo vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu là nhiệm vụ trọng tâm.

Theo quy hoạch, tỉnh được phát triển tổng công suất 10.200 MW đến năm 2030, trong đó 5.500 MW thủy điện, 3.674 MW điện mặt trời, 980 MW điện gió, 41 MW điện sinh khối. Đến tháng 9/2025, Sơn La đã đưa vào hoạt động 3.979 MW, đạt 39% công suất theo quy hoạch, cung cấp cho hệ thống điện quốc gia từ 12-15 tỷ kWh mỗi năm (chiếm 4-5% sản lượng điện toàn quốc). Thu ngân sách từ điện chiếm tới 40-50% tổng thu ngân sách địa phương.

Thủy điện còn góp phần phát triển hạ tầng, tạo việc làm cho hàng nghìn lao động với thu nhập bình quân 100-120 triệu đồng/năm. Tuy nhiên, việc triển khai các dự án năng lượng còn vướng mắc: quy hoạch tỉnh chậm điều chỉnh; sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật; hạ tầng truyền tải chưa đồng bộ; địa hình chia cắt, chi phí xây dựng lớn; giá mua điện còn thấp.

Để tháo gỡ khó khăn, Sơn La cần tập trung tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự vào cuộc đồng bộ của hệ thống chính trị, coi phát triển năng lượng là nhiệm vụ trọng tâm. Phát triển các loại hình năng lượng phù hợp với lợi thế vùng, gắn quy hoạch không gian và đời sống người dân: Thủy điện nhỏ gắn trồng rừng, điện mặt trời trên lòng hồ hoặc đất bạc màu kết hợp nông nghiệp công nghệ cao, điện gió dọc sông Đà gắn với du lịch, mở rộng điện sinh khối từ mía đường, thu hút đầu tư điện rác tại đô thị. Tháo gỡ điểm nghẽn về thể chế, đẩy nhanh quy hoạch, rút ngắn thủ tục, xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ, minh bạch. Huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích doanh nghiệp lớn và doanh nghiệp địa phương cùng tham gia. Nâng cao vai trò quản lý nhà nước, giám sát chặt chẽ tiến độ và chất lượng các dự án, lựa chọn dự án hiệu quả, bền vững.

Phát triển năng lượng tái tạo không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là trách nhiệm chính trị của tỉnh Sơn La. Với quyết tâm cao, sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND, UBND, sự tham gia của doanh nghiệp và đồng thuận của nhân dân, Sơn La phấn đấu trở thành địa phương đi đầu cả nước về năng lượng sạch, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển kinh tế xanh, bền vững, nâng cao đời sống nhân dân.