Chuyến thăm và công tác tại Singapore lần này của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra chỉ sau hơn một năm kể từ chuyến thăm chính thức Singapore của Tổng Bí thư Tô Lâm và chuyến thăm chính thức Việt Nam của Thủ tướng Singapore Lawrence Wong hồi tháng 3/2025.  Điều này cho thấy sự coi trọng lẫn nhau và quyết tâm của lãnh đạo hai bên trong việc thúc đẩy triển khai hiệu quả nội hàm của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện trong thời gian tới.

Quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Singapore được triển khai hiệu quả

Cùng là thành viên ASEAN nằm ở khu vực châu Á-Thái Bình Dương phát triển năng động, với sự gần gũi về địa lý, tương đồng về văn hóa, chia sẻ nhiều lợi ích chung, cùng thích ứng với những thay đổi lớn lao của khu vực và thế giới, quan hệ Việt Nam - Singapore phát triển ngày càng mạnh mẽ, thực chất và hiệu quả.

Ngược dòng thời gian, trong hành trình tìm đường cứu nước đầy gian khổ vào đầu thập niên 30 của thế kỷ XX, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hai lần tới Singapore, vào tháng 3/1930 và tháng 1/1933. Tại công viên Bảo tàng Văn minh châu Á hiện nay có bia tưởng niệm tượng đài Chủ tịch Hồ Chí Minh - tượng đài đầu tiên trong chương trình tôn vinh "Những người bạn đến bờ biển chúng ta" của Singapore.

Ngay sau khi Hiệp định Paris về lập lại hòa bình ở Việt Nam được ký tháng 1/1973, Singapore là một trong những quốc gia đầu tiên thiết lập quan hệ ngoại giao với Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (nay là Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam), vào ngày 1/8/1973. Điều đặc biệt hơn nữa, Singapore cũng là một trong những nước ASEAN đầu tiên Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược cách đây 13 năm, vào tháng 9/2013. Singapore còn là quốc gia đầu tiên Việt Nam thiết lập quan hệ Đối tác Kinh tế số - Kinh tế xanh vào tháng 2/2023.

Trải qua hơn nửa thế kỷ, quan hệ Việt Nam - Singapore ngày càng đi vào chiều sâu, phát huy hiệu quả trên mọi lĩnh vực hợp tác. Điều này được thể hiện rõ qua tần suất các chuyến thăm cấp cao, các cấp và sự hiệu quả của các cơ chế hợp tác giữa hai nước.

Nổi bật là chuyến thăm chính thức Cộng hoà Singapore của Tổng Bí thư Tô Lâm (ngày 11 đến 13/3/2025). Chuyến thăm là một dấu mốc quan trọng nâng quan hệ hai nước lên một tầm cao mới. Trong chuyến thăm này, hai bên quyết định nâng cấp quan hệ Việt Nam - Singapore lên Đối tác chiến lược toàn diện, tạo ra xung lực mới cho hợp tác mọi mặt giữa hai nước. Đây là bước phát triển có ý nghĩa quan trọng, phản ánh mức độ tin cậy chính trị cao, sự gắn bó lợi ích ngày càng sâu sắc và tầm nhìn chiến lược chung của hai nước trong bối cảnh mới.

Chỉ hơn 1 tuần sau đó, Thủ tướng Singapore Lawrence Wong thăm chính thức Việt Nam (ngày 25 và 26/3/2025), cho thấy sự quan tâm cũng như sự coi trọng của Singapore trong hợp tác với Việt Nam. Trong chuyến thăm này, hai bên đã ký kết các văn kiện hợp tác giữa hai nước, trong đó có Ý định thư về Hợp tác xây dựng Chương trình Hành động triển khai quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện và các thỏa thuận trong lĩnh vực thương mại điện gió, thanh toán xuyên biên giới sử dụng mã QR, phát triển số và đổi mới sáng tạo, giao lưu nhân dân...

Hai bên nhất trí “6 hơn” trong quan hệ hợp tác, theo đó thúc đẩy tin cậy chính trị sâu sắc hơn, hợp tác quốc phòng và an ninh thực chất hơn, kết nối hai nền kinh tế hiệu quả hơn, giao lưu nhân dân gắn kết hơn, hợp tác khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo đột phá hơn và hợp tác khu vực quốc tế chặt chẽ hơn.

Gần đây nhất, nhân dịp tham dự Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 48 tại Cebu, Philippines, ngày 8/5/2026, Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng đã có cuộc tiếp xúc song phương với Thủ tướng Singapore Lawrence Wong. Tại cuộc gặp, hai thủ tướng nhất trí duy trì trao đổi, tiếp xúc cấp cao, các cấp và trên các kênh; tập trung triển khai hiệu quả Chương trình Hành động quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam - Singapore giai đoạn 2025-2030. Hai bên cũng nhất trí tiếp tục phối hợp, tham vấn chặt chẽ trong các diễn đàn đa phương khu vực và quốc tế, củng cố sự đoàn kết và vai trò trung tâm của ASEAN.

Hai bên duy trì trao đổi đoàn cấp cao và các cơ chế đối thoại và hợp tác thường niên hiện có. Trong đó có việc duy trì hiệu quả cơ chế họp Hội nghị Bộ trưởng kết nối hai nền kinh tế, trên cơ sở Hiệp định khung kết nối hai nền kinh tế Việt Nam - Singapore để rà soát, tháo gỡ vướng mắc, đồng thời trao đổi các định hướng, giải pháp, kế hoạch hoạt động cụ thể nhằm tăng cường quan hệ hợp tác kinh tế, thương mại giữa hai nước.

Ngoài hợp tác song phương, hai nước cũng đã hợp tác và phối hợp chặt chẽ tại các diễn đàn khu vực và quốc tế. Hai nước cơ bản chia sẻ lập trường về các vấn đề khu vực và quốc tế, phối hợp lẫn nhau tại các diễn đàn đa phương, trong đó có Liên hợp quốc. Hai bên cũng phối hợp chặt chẽ trong khối ASEAN nhằm không ngừng nâng cao vai trò và vị thế của hai nước trong ASEAN cũng như trên thế giới, góp phần giữ vững vai trò trung tâm của ASEAN trong cấu trúc an ninh khu vực.

Hợp tác kinh tế-thương mại-đầu tư đạt nhiều thành tựu

Là hai nền kinh tế mang tính bổ trợ lẫn nhau, Việt Nam và Singapore thúc đẩy thực thi các hiệp định thương mại mà hai bên cùng tham gia nhằm tăng cường hợp tác kinh tế song phương. Cùng là thành viên của Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP), Việt Nam và Singapore khai thác hiệu quả những lợi ích mà các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới mang lại, đóng góp vào quá trình phục hồi kinh tế mỗi nước, cũng như của khu vực hậu đại dịch.

Singapore là đối tác kinh tế quan trọng hàng đầu của Việt Nam cả trên lĩnh vực đầu tư, thương mại và kết nối, tích cực hỗ trợ Việt Nam trong đào tạo nguồn nhân lực. Singapore cũng là nước đi đầu về hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi như khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh. Kim ngạch thương mại hai nước tăng theo từng năm, năm 2021 đạt 8,3 tỷ USD; năm 2022 đạt trên 9,16 tỷ USD; năm 2023 đạt 9 tỷ USD; năm 2024 đạt 10,3 tỷ USD; năm 2025 đạt hơn 31,3 tỷ USD; 4 tháng đầu năm 2026 đạt khoảng 4,5 tỷ USD.

Singapore hiện là nhà đầu tư lớn thứ hai tại Việt Nam với hơn 4.500 dự án còn hiệu lực, tổng vốn đăng ký gần 97 tỷ USD. Các dự án của Singapore trải rộng trên nhiều lĩnh vực như công nghiệp chế biến, chế tạo, hạ tầng, logistics, bất động sản, tài chính, công nghệ cao và dịch vụ hiện đại, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy chuyển đổi cơ cấu kinh tế của Việt Nam.

Biểu tượng thành công tiêu biểu trong hợp tác song phương phải kể đến là hệ thống các khu công nghiệp Việt Nam - Singapore (VSIP). Từ khu VSIP đầu tiên được khởi động năm 1996, đến nay mạng lưới VSIP đã phát triển lên đến 22 khu tại nhiều địa phương trên cả nước. Các VSIP không chỉ là mô hình hợp tác kinh tế hiệu quả, mà còn trở thành biểu tượng của lòng tin, tầm nhìn dài hạn và sự gắn kết chiến lược giữa hai nước. Trong giai đoạn mới, các VSIP đang hướng tới mô hình xanh hơn, thông minh hơn, có hàm lượng công nghệ cao hơn và gắn với phát triển bền vững. Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh cho biết, hai nước đã ký Thỏa thuận Thực thi về Tín chỉ Carbon vào năm 2025 và dự kiến triển khai các dự án trong lĩnh vực này vào cuối năm 2026.

Một điểm nhấn rất quan trọng khác là hợp tác trong các lĩnh vực mới nổi và hợp tác chiều sâu. Singapore là quốc gia đi đầu trong ASEAN về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế số, tài chính, quản trị hiện đại và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Việt Nam và Singapore hiện đang thúc đẩy hợp tác sâu rộng trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, năng lượng sạch, chuyển đổi xanh và phát triển trung tâm tài chính.

Đặc biệt, hai nước đang thúc đẩy các sáng kiến kết nối công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm kết nối các hệ sinh thái công nghệ, trung tâm đổi mới sáng tạo, doanh nghiệp công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao giữa hai nước. Đây là hướng hợp tác có ý nghĩa chiến lược lâu dài, phù hợp với nhu cầu phát triển của Việt Nam và thế mạnh của Singapore.

Hợp tác đào tạo nguồn nhân lực và nâng cao năng lực quản trị cũng là lĩnh vực có chiều sâu chiến lược. Singapore nhiều năm qua đã hỗ trợ Việt Nam đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý và nhân lực chất lượng cao thông qua nhiều chương trình hợp tác thiết thực. Những hợp tác này không chỉ đem lại lợi ích trực tiếp, mà còn góp phần tăng cường sự kết nối chiến lược và hiểu biết lẫn nhau giữa hai nước.

Nâng tầm quan hệ Việt Nam - Singapore và khẳng định vai trò, vị thế của Việt Nam với khu vực và thế giới

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Singapore của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm từ ngày 29 đến 31/5/2026 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc tiếp tục triển khai và cụ thể hóa khuôn khổ Đối tác chiến lược toàn diện giữa hai nước.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh quan hệ song phương đang phát triển hết sức tốt đẹp, đồng thời hai nước đều đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với những chuyển dịch nhanh chóng của kinh tế thế giới. Vì thế, chuyến thăm sẽ tiếp tục củng cố tin cậy chính trị và nâng tầm phối hợp chiến lược giữa hai nước.

Thông qua chuyến thăm, hai bên kỳ vọng thúc đẩy mạnh hơn hợp tác đầu tư, thương mại, tài chính và kết nối chuỗi cung ứng. Singapore có thế mạnh về công nghệ, tài chính, logistics, quản trị hiện đại; trong khi Việt Nam có thị trường năng động, nguồn nhân lực dồi dào và tốc độ tăng trưởng cao. Sự bổ trợ này tạo dư địa rất lớn để hai nước cùng phát triển trong giai đoạn mới. Hai bên cũng kỳ vọng sẽ mở rộng hợp tác trong trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, công nghệ bán dẫn, đô thị thông minh, kinh tế số, chính phủ số và chuyển đổi xanh.

Chuyến thăm cũng được kỳ vọng tạo động lực mới cho các VSIP thế hệ mới theo hướng xanh, thông minh và bền vững hơn, phù hợp với xu hướng phát triển toàn cầu và mục tiêu phát triển bền vững của hai nước.

Ngoài ra, trong khuôn khổ chuyến thăm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm sẽ có bài phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La vào ngày 29/5/2026. Đối thoại Shangri-La là diễn đàn an ninh hàng đầu khu vực châu Á-Thái Bình Dương do Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) tổ chức thường niên tại Singapore, quy tụ nhiều nhà lãnh đạo, bộ trưởng quốc phòng, học giả và chuyên gia chiến lược hàng đầu thế giới. Đây là diễn đàn có uy tín và ảnh hưởng lớn đối với các vấn đề hòa bình, an ninh và cấu trúc khu vực.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường, việc Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được mời phát biểu dẫn đề tại Đối thoại Shangri-La - bài phát biểu quan trọng nhất của diễn đàn - thể hiện sự coi trọng và đánh giá cao của cộng đồng quốc tế đối với vai trò, vị thế và uy tín ngày càng tăng của Việt Nam và vai trò, uy tín của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.          

Bài phát biểu của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ truyền tải quan điểm và thông điệp của Việt Nam với các nước về định hướng để xử lý các thách thức chiến lược đang đặt ra, vì hòa bình, ổn định và phát triển bền vững trong cấu trúc khu vực đang định hình.

Trong khi đó, đánh giá về sự kiện này, Đại sứ Singapore tại Việt Nam Rajpal Singh cho rằng đây là một sự ghi nhận quan trọng đối với những thành tựu mà Việt Nam đã đạt được. Hơn 30 năm kể từ khi gia nhập ASEAN, Việt Nam đã trở thành một thành viên tích cực nhất, thúc đẩy ổn định chính trị, hội nhập kinh tế và xây dựng cộng đồng gắn kết nhân dân. Sự kiện này cho thấy Việt Nam đã sẵn sàng đóng vai trò chủ động hơn trong việc giải quyết các bất ổn địa chính trị và địa kinh tế.