Thảo luận về Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú cùng Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi), đại biểu Hoàng Văn Nghiệm, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh, cho rằng các quy định trong dự thảo đã thể hiện rõ tính nhân văn, khoan hồng và bảo đảm quyền con người đối với phạm nhân. Tuy nhiên, theo đại biểu, một số quy định tại Điều 19 về thi hành quyết định hoãn chấp hành án phạt tù còn chưa đủ chặt chẽ, có thể phát sinh rủi ro trong thực tiễn. Cụ thể, quy định cho phép hoãn chấp hành án vì lý do bệnh nặng hoặc phục hồi sức khỏe nếu không được kiểm soát nghiêm ngặt sẽ dễ bị lợi dụng. Đại biểu cảnh báo đã có trường hợp phạm nhân và cán bộ quản lý lợi dụng kẽ hở pháp luật về giám định sức khỏe để trốn tránh nghĩa vụ thi hành án. Vì vậy, đề nghị cơ quan soạn thảo rà soát, bổ sung quy định cụ thể, minh bạch hơn, bảo đảm vừa thể hiện tính nhân đạo, vừa giữ kỷ cương pháp luật.

Bên cạnh đó, góp ý với Điều 23 về quyền và nghĩa vụ của phạm nhân, đại biểu nhất trí với quy định người đang chấp hành án được chăm sóc sức khỏe theo quy định của pháp luật, song đề nghị, nội dung này cần được cụ thể hóa hơn để tránh hiểu khác nhau khi áp dụng. Theo đại biểu, nên quy định rõ trách nhiệm của cơ quan thực hiện, quy trình chăm sóc, điều kiện và phạm vi được hưởng chế độ chăm sóc y tế, nhằm bảo đảm tính khả thi, thống nhất và công bằng trong thi hành án hình sự.

Tham gia thảo luận về 2 dự thảo Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam và cấm đi khỏi nơi cư trú và Luật Thi hành án hình sự (sửa đổi), đại biểu Quàng Văn Hương, Phó Chủ tịch Hội đồng dân tộc của Quốc hội cho rằng, đây là hai dự án luật liên quan trực tiếp đến quyền con người, quyền công dân, cần được rà soát kỹ lưỡng để đảm bảo tính thống nhất, chặt chẽ và dễ hiểu trong quá trình áp dụng.

Đại biểu đề nghị sửa cụm từ “trích xuất” thành “tạm xuất” tại khoản 7, Điều 2 để diễn đạt chính xác hơn hành vi “tạm đưa người bị tạm giam, tạm giữ ra khỏi nơi giam giữ”. Theo đại biểu, “trích xuất” là từ chưa phổ thông, dễ gây hiểu nhầm trong nhận thức và thực hiện. Ngoài ra, cần thống nhất sử dụng cụm “khám bệnh, chữa bệnh” thay vì “khám, chữa bệnh” trong toàn bộ dự thảo, nhằm phù hợp với tên gọi của Luật Khám bệnh, chữa bệnh hiện hành và bảo đảm kỹ thuật lập pháp. Đại biểu cũng lưu ý, trong quy định về chế độ ăn uống cho người bị tạm giữ, tạm giam, nên ghi rõ là “đồ ăn, đồ uống” để bảo đảm đầy đủ quyền lợi và điều kiện sinh hoạt cơ bản của người bị giam giữ.

Bên cạnh đó, đại biểu đề nghị làm rõ khái niệm “vùng sâu, vùng xa” trong quy định về đồn biên phòng, tránh tình trạng áp dụng thiếu thống nhất, đồng thời điều chỉnh cách tính “ngày” trong các quy định về kỷ luật, tạm giam hoặc cấm đi khỏi nơi cư trú thành “tính theo giờ”, nhằm đảm bảo chính xác thời hạn thi hành kỷ luật, tránh vi phạm quyền của người bị xử lý. Đối với Luật Thi hành án hình sự, đại biểu đặc biệt lưu ý quy định về xét miễn chấp hành án phạt tù trong trường hợp phạm nhân có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn. Đại biểu cho rằng, cần quy định rõ tiêu chí “đặc biệt khó khăn” và trách nhiệm xác nhận của chính quyền địa phương, tránh tình trạng bị lợi dụng, xác nhận không đúng thực tế. Việc xác nhận nên được thực hiện công khai, có ý kiến của cộng đồng dân cư, tương tự như cơ chế xác nhận nguồn gốc đất đai, để đảm bảo khách quan, minh bạch và đúng pháp luật.