Có mặt tại Trạm Y tế xã Chiềng Cang, huyện Sông Mã cảm nhận đầu tiên là trạm được xây 2 tầng, với 12 phòng chức năng đầu tư khá đồng bộ. Sự ân cần đón tiếp, thăm khám cho bệnh nhân của các y, bác sĩ cho bệnh nhân rất chu đáo. Bác sĩ Cầm Văn Phỏng, Trưởng trạm Y tế xã Chiềng Cang, chia sẻ: Là xã có 95% đồng bào dân tộc sinh sống, lại ở xa trung tâm huyện, nên cán bộ của Trạm luôn tuyên truyền, hướng dẫn bà con tiếp cận, thụ hưởng các dịch vụ chăm sóc sức khỏe chất lượng, được nhân dân tin tưởng đến khám, chữa bệnh mỗi khi ốm đau.

Trạm thực hiện tốt các chương trình mục tiêu y tế quốc gia; phòng, chống dịch bệnh hiệu quả. Hằng năm, có trên 95% trẻ trong độ tuổi được tiêm chủng đầy đủ các loại vắc xin trong chương trình tiêm chủng mở rộng; 93% phụ nữ thời kỳ thai sản được tư vấn, khám thai định kỳ, được uống viên sắt phòng thiếu máu và sinh tại cơ sở y tế.

Chị Lò Thị Hoài, bản Chiềng Cang, nói: Khi có thai, tôi đến Trạm Y tế xã khám định kỳ, được bác sĩ hướng dẫn chăm sóc, bảo đảm dinh dưỡng cho thai nhi và được tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin.

Còn tại xã vùng III Nậm Lầu của huyện Thuận Châu, có 1.666 hộ, hơn 8.000 nhân khẩu. Năm 2023, Sở Y tế triển khai Dự án “Đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống cung ứng dịch vụ y tế tuyến cơ sở”. Dự án xây mới 1 nhà 2 tầng, với 12 phòng chức năng... Ngoài ra, trạm còn được đầu tư các hạng mục phụ trợ: Nhà kho, hệ thống xử lý nước thải; tủ vắc xin, các dụng cụ y tế, tổng kinh phí hơn 5 tỷ đồng.

Cơ sở vật chất được đầu tư, trang thiết bị đồng bộ, chất lượng chăm sóc sức khỏe nhân dân được nâng lên. Hiện nay, trung bình các Trạm tiếp nhận, điều trị 10-15 lượt người bệnh/ngày, nhiều ca khó, phức tạp được phát hiện ngay tại cơ sở.

Bác sĩ Cà Văn Xiến, Trạm trưởng Trạm Y tế xã Nậm Lầu, nói: Không chỉ dừng lại việc khám những bệnh thông thường như trước đây, tay nghề của y bác sĩ ở Trạm y tế đã được nâng lên. Vừa qua, trạm được trang bị máy điện tim. Qua kết quả điện tim, chúng tôi phát hiện nhiều trường hợp có dấu hiệu hội chứng van tim, trạm đã hướng dẫn chuyển tuyến điều trị kịp thời.

Năm 2020, tỉnh Sơn La được Bộ Y tế triển khai Dự án “Đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống cung ứng dịch vụ y tế tuyến cơ sở” - Dự án thành phần tỉnh Sơn La, tổng kinh phí gần 268 tỷ đồng, do Ngân hàng Thế giới (Worldbank - WB), Quỹ Tài chính toàn cầu (GFF), Chương trình y tế của các nhà tài trợ (MDTF), Quỹ Quản lý dược phẩm tài trợ.

Dự án gồm 3 hợp phần: Xây dựng; nâng cao năng lực của trạm y tế trong quản lý các vấn đề sức khỏe ưu tiên; hỗ trợ xây dựng chính sách, thí điểm các sáng kiến, quản lý, điều phối dự án. Thời gian thực hiện dự án 5 năm, trên địa bàn các xã thuộc 10 huyện, thị xã của tỉnh, trừ huyện Sốp Cộp và Thành phố.

Đến nay, 40/200 trạm y tế xã tại 10 huyện, thị xã được xây dựng mới; dự án cung cấp trang thiết bị theo nhu cầu đáp ứng danh mục trang thiết bị tối thiểu của trạm y tế cho 200 trạm y tế xã; nâng cao chất lượng dịch vụ tại trạm y tế qua mô hình bảng điểm chất lượng được áp dụng cho 200 trạm y tế; thực hiện mô hình truyền thông, sàng lọc bệnh không lây nhiễm phổ biến tăng huyết áp, đái tháo đường, ung thư cổ tử cung; mô hình chăm sóc dinh dưỡng bà mẹ, trẻ em người dân tộc thiểu số ưu tiên những huyện, xã nghèo.

Sau 5 năm triển khai Dự án “Đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống cung ứng dịch vụ y tế tuyến cơ sở”, tỉnh Sơn La duy trì bền vững kết quả và nâng cao chất lượng cung ứng dịch vụ tại trạm y tế. Hằng năm, tỷ lệ người dân tham gia BHYT đạt 96,2%; trên 90% số trẻ em dưới 1 tuổi được tiêm đầy đủ các loại vắc-xin phòng bệnh; 55,6% số xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế xã; 100% số trạm y tế xã áp dụng bảng điểm chất lượng; 95% số nhân viên y tế xã đang hoạt động được đào tạo. Giai đoạn 2021-2024, toàn tỉnh có 340.962 lượt người được khám sàng lọc tăng huyết áp; 174.483 lượt người khám sàng lọc đái tháo đường; 22.000 lượt phụ nữ trong nhóm nguy cơ khám sàng lọc ung thư cổ tử cung.

Tại huyện Yên Châu, từ năm 2023 đến nay, bằng nguồn vốn Dự án đầu tư xây dựng và phát triển hệ thống cung ứng dịch vụ y tế tuyến cơ sở, toàn huyện có 9 trạm y tế xã được xây dựng mới, gồm: Chiềng Đông, Chiềng Hặc, Mường Lựm, Tú Nang, Chiềng Tương, Phiêng Khoài, Chiềng On, Chiềng Sàng, Yên Sơn.

Bác sĩ CKII, Lường Văn Quyết, Giám đốc Trung tâm Y tế huyện Yên Châu, thông tin: Đến nay, 14/14 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế; 100% số trạm y tế xã có đủ điều kiện khám, chữa bệnh BHYT và thực hiện được từ 98% trở lên danh mục dịch vụ kỹ thuật thuộc tuyến xã; hằng năm, các cơ sở y tế khám, điều trị cho trên 63.000 lượt người.

Ông Nguyễn Hữu Hùng, Phó Giám đốc Sở Y tế, cho biết: Giai đoạn 2021-2025, tỉnh Sơn La bố trí trên 180 tỷ đồng xây mới 25 trạm y tế xã, 4 trung tâm y tế huyện. Cơ sở vật chất của y tế tuyến cơ sở cơ bản đáp ứng việc phòng, chống dịch bệnh; bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Giai đoạn 2025-2030, Sở Y tế tỉnh tiếp tục tham mưu UBND tỉnh xây dựng, ban hành các chính sách ưu đãi cán bộ y tế xã; tiếp tục đầu tư xây dựng mới các trạm y tế xã. Phấn đấu đến năm 2030, toàn tỉnh có 96,5% số xã đạt tiêu chí quốc gia về y tế; 100% số trạm y tế xã, phường thực hiện dự phòng, quản lý, điều trị một số bệnh không lây nhiễm.

Đầu tư đúng hướng, hệ thống y tế cơ sở không chỉ đóng vai trò là “cánh tay nối dài” của y tế tuyến trên, còn là điểm chăm sóc sức khỏe đầu tiên, gần gũi nhất với người dân. Với sự quan tâm của các cấp, các ngành và sự nỗ lực của đội ngũ y tế, tuyến y tế cơ sở ngày càng phát huy vai trò phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới.