Xã Tạ Khoa hiện có 23 bản, hơn 3.000 hộ, dân số trên 15.400 người, có 7 dân tộc Thái, Mường, Mông, Kinh, Khơ Mú, Tày, Dao cùng sinh sống. Địa bàn rộng, địa hình phức tạp, dân cư phân tán, giao thông còn nhiều hạn chế, khiến công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình (DS-KHHGĐ) gặp nhiều khó khăn.

Ông Hà Văn Hóa, Trưởng Trạm y tế xã Tạ Khoa, cho biết: Trước đây, hầu hết các bản trong xã có tỷ lệ tảo hôn, kết hôn cận huyết còn cao và số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại thấp. Trước thực tế đó, Ban Chỉ đạo công tác DS-KHHGĐ xã đã chủ động triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người dân, đưa các nội dung công tác DS - KHHGĐ vào quy ước, hương ước để bà con cùng thực hiện; lồng ghép tuyên truyền trong các cuộc họp bản. Từ đầu năm đến nay, Trạm đã tổ chức 160 cuộc truyền thông trực tiếp, thu hút hơn 6.700 lượt người nghe và tổ chức 153 cuộc truyền thông gián tiếp tại các bản.

Nội dung tuyên truyền đa dạng, từ tác hại của tảo hôn, kết hôn cận huyết thống; hệ lụy mất cân bằng giới tính khi sinh; chăm sóc sức khỏe người cao tuổi; bình đẳng giới; đến lợi ích tư vấn tiền hôn nhân, phòng chống xâm hại trẻ em và chăm sóc sức khỏe vị thành niên, thanh niên. Trạm duy trì truyền thông theo các sự kiện lớn như: Ngày Dân số thế giới (11/7), Ngày Tránh thai thế giới (26/9), Ngày Quốc tế người cao tuổi (1/10), Ngày Quốc tế trẻ em gái (11/10)... giúp nâng cao hiểu biết về công tác DS-KHHGĐ cho nhân dân. Ngoài ra, cán bộ Trạm Y tế xã còn tư vấn, phát tờ rơi về DS - KHHGĐ và chăm sóc sức khỏe sinh sản cho chị em trong độ tuổi sinh đẻ đến khám, chữa bệnh tại Trạm.

Hiện nay, Trạm Y tế xã duy trì đội ngũ cán bộ chuyên trách dân số và 22/23 bản có cộng tác viên dân số hoạt động tích cực. Trạm còn thực hiện phối hợp với Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ và các tổ chức đoàn thể tuyên truyền, vận động các cặp vợ chồng thực hiện kế hoạch hóa gia đình, giảm mất cân bằng giới tính khi sinh và phòng ngừa hôn nhân cận huyết thống.

Ông Đinh Văn Khanh, trưởng bản Tà Đò, xã Tạ Khoa, chia sẻ: Nhờ được các cán bộ dân số xã và cộng tác viên của bản vận động thường xuyên, đến từng hộ gia đình tuyên truyền, giải thích về hệ lụy của việc tảo hôn, kết hôn cận huyết và những lợi ích khi áp dụng các biện pháp tránh thai hiện đại, nhận thức của người dân dần được nâng lên. Nhiều năm trở lại đây, bản không còn xuất hiện tình trạng tảo hôn hay hôn nhân cận huyết thống. Các cặp vợ chồng trẻ đã chủ động tìm hiểu thông tin, mạnh dạn tiếp cận dịch vụ kế hoạch hóa gia đình. Nhờ vậy, trẻ em được chăm sóc chu đáo, đến trường đầy đủ, đời sống các gia đình cũng dần được cải thiện.

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp, cơ cấu dân số của xã Tạ Khoa được duy trì ổn định, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên hiện ở mức 1,7%; có 80% cặp vợ chồng sử dụng biện pháp tránh thai.Tuy nhiên, tỷ lệ mất cân bằng giới tính khi sinh của xã vẫn còn cao, với mức 113 trẻ nam/100 trẻ nữ. Trạm Y tế xã tiếp tục ưu tiên truyền thông về bình đẳng giới, nâng cao nhận thức về giới, giảm thiểu tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh, nâng cao chất lượng dân số, cải thiện sức khỏe cộng đồng.