Trước tháng 4/2026, toàn tỉnh có 12 trung tâm y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế, với 390 viên chức, thực hiện tốt nhiệm vụ về y tế dự phòng, khám chữa bệnh, dân số, an toàn thực phẩm và quản lý hoạt động của các trạm y tế trên địa bàn được phân công, góp phần quan trọng trong bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân. Tuy nhiên, khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, chức năng, nhiệm vụ của trạm y tế xã, phường được mở rộng, cùng với thực hiện chăm sóc sức khỏe ban đầu, còn đảm nhiệm toàn diện các lĩnh vực y tế dự phòng, phòng chống dịch bệnh, quản lý sức khỏe người dân theo hộ gia đình, quản lý bệnh không lây nhiễm, dân số và an toàn thực phẩm.

Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, ngày 13/2/2026, UBND tỉnh đã ban hành Đề án số 527/ĐA-UBND về việc giải thể các trung tâm y tế khu vực trực thuộc Sở Y tế, chuyển nhân lực, tài sản và trang thiết bị từ các trung tâm về các trạm y tế xã, phường trực thuộc UBND cấp xã và một số đơn vị trực thuộc Sở Y tế. Đến ngày 1/4/2026, 371 viên chức được điều động về công tác tại các trạm y tế cơ sở; số còn lại được bố trí tại các bệnh viện đa khoa khu vực và Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh. Cùng với đó, 32 biên chế còn thiếu của các trung tâm y tế trước đây cũng được bổ sung cho các trạm y tế xã, phường. Ngày 15/4/2026, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định số 932/QĐ-UBND chính thức giải thể các trung tâm y tế khu vực.

Tiến sĩ Nguyễn Đức Toàn, Giám đốc Sở Y tế, cho biết: Việc giải thể các trung tâm y tế khu vực đã khắc phục tình trạng chồng chéo về chức năng, nhiệm vụ do thay đổi chính sách pháp luật, góp phần tinh gọn tổ chức bộ máy, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, tạo điều kiện để sắp xếp, bố trí hợp lý đội ngũ viên chức y tế theo vị trí việc làm, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị y tế, hạn chế lãng phí ngân sách nhà nước; nâng cao chất lượng y tế cơ sở, tăng cường nhân lực y tế dự phòng và chăm sóc sức khỏe ban đầu, nhất là trước những thách thức về dịch bệnh, già hóa dân số.

Sau sắp xếp, các trạm y tế cấp xã, phường chịu sự quản lý của UBND cấp xã và được hướng dẫn, giám sát chuyên môn từ ngành Y tế. Cơ chế này vừa bảo đảm tính chủ động của địa phương, vừa duy trì sự thống nhất về chuyên môn trong toàn ngành Y tế.

Đối với nhiều cán bộ y tế, việc điều chuyển công tác cũng mang lại những thuận lợi mới. Chị Hoàng Thúy Miên, viên chức truyền thông - dân số của Trung tâm Y tế khu vực Mường La cũ, nay được bố trí làm việc tại Trạm Y tế xã Mường Bú, chia sẻ: Nhà tôi ở xã Mường Bú nên khi được chuyển công tác về gần gia đình, tôi rất vui. Chuyên môn không thay đổi nhiều, nên tôi sẽ nỗ lực thực hiện tốt nhiệm vụ được giao, góp phần nâng cao chăm sóc sức khỏe của nhân dân.

Tương tự, Bác sĩ CKII Khuất Thanh Bình, nguyên Giám đốc Trung tâm Y tế khu vực Mộc Châu, được điều động giữ chức Phó Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Mộc Châu. Với kinh nghiệm nhiều năm công tác trong cả lĩnh vực điều trị và y tế dự phòng, đã nhanh chóng thích nghi với môi trường mới. Bác sĩ Bình chia sẻ: Nhờ trước đó, tôi đã từng có 9 năm công tác tại Bệnh viện Đa khoa Mộc Châu, nên sau thời gian làm việc về y tế dự phòng, trở lại đã bắt nhịp nhanh với công việc. Dù ở vị trí nào, tôi sẽ tiếp tục phát huy phẩm chất của người bác sĩ hết lòng vì sức khỏe nhân dân.

Tại Trạm Y tế xã Quỳnh Nhai, sau khi tiếp nhận thêm 10 viên chức thuộc các chuyên ngành bác sĩ, dược, điều dưỡng, y tế công cộng và kế toán, năng lực hoạt động của đơn vị được tăng cường rõ rệt. Bác sĩ Cầm Thị Hằng, Giám đốc Trạm Y tế xã, cho biết: Sau 2 tháng được bổ sung về nguồn lực và sử dụng các trang thiết bị y tế của Trung tâm Y tế khu vực Quỳnh Nhai cũ, việc triển khai các hoạt động của trạm tiếp tục đạt nhiều kết quả tích cực. Đảm bảo hoạt động ổn định, hiện nay, Trạm đang xây dựng đề án về thành lập các khoa, phòng để trình UBND xã phê duyệt.

Theo Thông tư số 43/2025/TT-BYT và Thông tư số 53/2025/TT-BYT của Bộ Y tế hướng dẫn chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của trạm y tế xã, phường, đặc khu thuộc tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, các trạm y tế sẽ được tổ chức theo hướng toàn diện, bảo đảm đủ các bộ phận chuyên môn về phòng bệnh, khám chữa bệnh, dân số, dược và quản lý hành chính, phù hợp với quy mô dân số và điều kiện thực tế của từng địa phương.

Việc giải thể các trung tâm y tế khu vực không đơn thuần là sắp xếp lại tổ chức bộ máy mà còn là bước chuyển quan trọng trong quá trình nâng cao năng lực y tế cơ sở. Khi nguồn nhân lực, trang thiết bị và cơ sở vật chất được đưa trực tiếp về tuyến xã, phường, các dịch vụ chăm sóc sức khỏe hiện đại sẽ đến gần người dân hơn, kịp thời hơn, hướng tới xây dựng hệ thống y tế cơ sở vững mạnh, nâng cao chất lượng bảo vệ, chăm sóc sức khỏe nhân dân trong giai đoạn mới.