Trên 60% người mắc bệnh đái tháo đường chưa được phát hiện

Theo TS. Phan Hướng Dương, Phó Giám đốc Bệnh viện Nội tiết Trung ương (Hà Nội), đái tháo đường là bệnh mãn tính không lây nhiễm đang gia tăng rất nhanh trên toàn thế giới. 80% bệnh nhân sống tại các nước đang phát triển trong đó có Việt Nam. Nguyên nhân hàng đầu là do lối sống ít vận động, tiêu thụ nhiều thực phẩm giàu năng lượng và sự đô thị hóa. Bệnh đứng thứ 4 trong số các nguyên nhân gây tử vong.

Báo động về mức gia tăng nhanh chóng của bệnh đái tháo đường và tiền đái tháo đường tại nước ta, Tiến sĩ Phan Hướng Dương cho biết, thế giới dự báo trong 20 năm 2010 - 2030 tỷ lệ mắc đái tháo đường trên toàn cầu tăng 54% thì tại Việt Nam chỉ trong 10 năm vừa qua đã tăng tới 200%. Tỷ lệ tiền đái tháo đường cũng gia tăng nhanh chóng từ 7,7% lên gần 14%.

Điều khiến các chuyên gia ngạc nhiên là tỷ lệ mắc bệnh cao nhất ở miền Tây Nam Bộ, sau đó đến duyên hải miền Trung, Đồng bằng sông Hồng (có TP. Hà Nội), và Đông Nam Bộ (TP. Hồ Chí Minh). Qua đó cho thấy, tỷ lệ mắc bệnh của Việt Nam tăng rất nhanh và trải đều trên toàn quốc chứ không chỉ tập trung ở hai thành phố lớn.

Nước ta cũng có đến gần 64% người mắc đái tháo đường nhưng không hề biết mình bị bệnh, tỷ lệ này ở các nước phát triển là 20-30%. Ngoài ra, độ tuổi mắc bệnh đái tháo đường tuýp 2 ngày càng trẻ hóa.

“Trước người 40-45 tuổi mới mắc bệnh. Tuy nhiên, hiện nay lứa tuổi mắc bệnh đang trẻ hóa. Thậm chí các bác sĩ đã khám và điều trị cho trẻ 12,13 tuổi bị đái tháo đường tuýp 2, không chỉ ở thành phố lớn như Hà Nội mà cả các tỉnh miền núi như Phú Thọ”, Tiến sĩ Dương nói.

Dinh dưỡng hợp lý để điều trị và phòng bệnh cho người tiểu đường

Mặc dù bệnh tiểu đường nguy hiểm, để lại hậu quả rất trầm trọng như: Đột qụy, mù lòa, nhồi máu cơ tim, suy thận, tổn thương bàn chân, loét chân có thể dẫn đến cắt cụt chi, tuy nhiên theo các chuyên gia, bệnh tiểu đường có thể phòng được. Theo đó, mọi người cần thực hiện chế độ ăn uống lành mạnh, có chế độ ăn thiên về thực vật, duy trì cân nặng và hoạt động thể lực hợp lý, không hút thuốc lá và uống bia rượu…; thường xuyên đi kiểm tra sức khỏe và xét nghiệm đường máu tại các cơ sở y tế, đặc biệt người trên 40 tuổi, là biện pháp hiệu quả nhất để phát hiện bệnh sớm; người mắc bệnh vẫn có thể sống khỏe và có cuộc sống bình thường nếu được phát hiện sớm, tuân thủ việc dùng thuốc và thực hiện chế độ dinh dưỡng, vận động theo lời khuyên của thầy thuốc.

Theo các chuyên gia y tế, bệnh đái tháo đường có nguyên nhân chủ yếu từ việc bổ sung dinh dưỡng không hợp lý. Người bệnh thường thiếu hoạt động thể lực, hút thuốc và lạm dụng rượu bia. Đây là nguyên nhân đáng lưu ý vì hiện có khoảng 16 triệu người Việt Nam hút thuốc, trong số nam giới uống rượu bia có 1/4 số người uống ở mức nguy hại.

Thống kê cũng cho thấy, có khoảng 2/3 số người dân ăn thiếu rau và trái cây và có tới gần 30% thiếu hoạt động thể lực. Sự gia tăng các hành vi nguy cơ đã dẫn tới các rối loạn sinh - chuyển hóa như thừa cân béo phì, rối loạn đường máu, mỡ máu, từ đó dẫn tới mắc bệnh.

PGS.TS. Nguyễn Thị Lâm, Phó Viện trưởng Viện Dinh dưỡng (Bộ Y tế) cho biết: Dinh dưỡng rất quan trọng trong điều trị bệnh đái tháo đường. Theo đó, nguyên tắc dinh dưỡng chính là phải cung cấp đủ năng lượng và các chất dinh dưỡng, không làm đường máu tăng cao sau bữa ăn, không làm tăng mỡ máu, tăng huyết áp, suy thận...

Các bữa ăn của người bị đái tháo đường luôn cần đủ 4 nhóm thực phẩm chính là: nhóm bột đường, nhóm đạm, nhóm béo, rau và trái cây. Một số thực phẩm có đường huyết thấp mà người bị đái tháo đường nên đưa vào bữa ăn như bánh mỳ đen, gạo lức, gạo lật, rau quả.

Cũng theo Phó Viện trưởng Nguyễn Thị Lâm, người bệnh đái tháo đường nên giữ ổn định số lượng glucid (chất bột đường) trong các bữa ăn phù hợp với mình, biết thay thế thức ăn giàu tinh bột. Lượng thức ăn nên rải đều trong ngày, tránh những bữa ăn lớn, nên chia thành nhiều bữa nhỏ gồm 3 bữa chính và từ 1-3 bữa phụ. Người bị bệnh đái tháo đường nên giữ đúng giờ ăn theo lịch, ăn đều đặn các bữa; không bỏ bữa ăn ngay cả khi ốm hoặc cảm thấy mệt mỏi và không muốn ăn.

Đặc biệt, người bị đái tháo đường tránh ăn hoặc uống các thực phẩm nhiều đường, đường hấp thu nhanh (như đường kính, đường mật, mật ong, các loại mứt, kẹo, nước ngọt có ga...); hạn chế ăn các thực phẩm nguồn gốc động vật có nhiều mỡ, ăn dầu thực vật thay cho mỡ động vật.../.