Đến các khoa điều trị của Bệnh viện Tâm thần tỉnh, thật đau lòng khi chứng kiến hình ảnh những cô bé, cậu bé lứa tuổi vị thành niên với khuôn mặt đờ đẫn, có em vẫn còn vết rạch chằng chịt trên cánh tay. Bên cạnh là các phụ huynh với ánh mắt lo âu, buồn bã, trò chuyện với bác sĩ trong niềm mong mỏi, hy vọng.

Đang chăm con gái 13 tuổi điều trị tại Bệnh viện, chị T.T.H, xã Mai Sơn không giấu giếm, kể: Hai vợ chồng tôi hơn 40 tuổi mới có mụn con nên yêu thương, chiều chuộng, không để con thiếu thốn gì. Nhưng vì bận kinh doanh nên thường để con xem ti vi, máy tính, điện thoại. Khi thấy con không chơi, không tiếp xúc với ai, chỉ thích ngồi trước máy tính, trò chuyện với nhóm bạn trên mạng xã hội, thường xuyên đóng cửa phòng, ở một mình, tự rạch tay..., chúng tôi mới hốt hoảng đưa con đi bệnh viện.

Sau 15 ngày điều trị, thấy con đã bắt đầu mở lòng trò chuyện, ngoan ngoãn, nghe lời bác sĩ, chị TTH không giấu nổi cảm xúc vui mừng và ngập tràn hy vọng. Chị TTH kể thêm: Khi thấy tay con có những vết rạch nông sâu chồng chất, tôi mới tìm hiểu các tài khoản mạng xã hội của con và biết con tham gia vào các “hội nhóm đồng cảm”. Ở đó, những đứa trẻ cùng tuổi đã rủ rê, chỉ dẫn nhau cách xả stress bằng việc tự làm đau bản thân. Qua sự việc của con, tôi chỉ mong tất cả những ai đang là bố mẹ của trẻ vị thành niên hãy quan tâm con nhiều hơn, tìm hiểu về tâm lý lứa tuổi và thật sự cảnh giác khi để con tiếp xúc với mạng xã hội, thiết bị điện tử, tránh những điều đáng tiếc xảy ra.

Cùng chung cảnh ngộ, chị L.T.T, xã Chiềng Hặc có con gái 18 tuổi vừa trải qua kỳ thi tốt nghiệp THPT và đã thi đỗ, chuẩn bị đi học đại học. Thế nhưng, niềm vui đỗ đạt chưa trọn vẹn thì sự bất ổn tâm lý của con lại trở thành nỗi lo lớn nhất của gia đình lúc này. Chị LTT trầm ngâm chia sẻ: Mấy tháng gần đây thấy cháu ít nói, không muốn tiếp xúc với ai, bố mẹ có lỡ to tiếng là con run bần bật, sợ hãi. Thấy con không bình thường nên gia đình quyết định đưa con đi bệnh viện mới biết con bị trầm cảm.

Đi một vòng quanh khu điều trị, chúng tôi còn được các bác sĩ giới thiệu một số trường hợp tương tự. Thậm chí có những trẻ không chỉ tự nhốt mình, không giao tiếp hay làm tổn thương cơ thể mà còn có ý định tự sát. Có những trường hợp trẻ tiếp xúc quá lâu với thiết bị điện tử dẫn đến nghiện game, nghiện mạng xã hội, sống trong thế giới ảo, ôm khư khư lấy chiếc máy tính không rời, gào khóc không cho ai tiếp cận. Hay cũng có những trường hợp trẻ bị rối loạn hành vi và nhận thức bởi sử dụng chất kích thích. Chỉ đến khi gia đình “cầu cứu”, bác sĩ đến can thiệp, làm công tác tâm lý và đưa về bệnh viện điều trị, các bệnh nhân đặc biệt này mới dần ổn định tinh thần nhưng vẫn để lại những chấn thương nặng nề về tâm lý. 

Bác sĩ CKI, Nguyễn Hưng Nguyên, Trưởng Khoa Tâm thần nữ, Bệnh viện Tâm thần tỉnh, lý giải: Đa phần các bệnh nhân trẻ tuổi khi đến điều trị đều có những biểu hiện khá giống nhau và đều có sự bắt nguồn từ việc tiếp xúc quá nhiều với thiết bị điện tử, mạng xã hội hoặc áp lực thi cử, sử dụng chất kích thích… dẫn đến rối loạn cảm xúc, hành vi, trầm cảm ở nhiều mức độ. Với những trường hợp này, việc can thiệp bắt buộc phải kết hợp giữa giáo dục, trị liệu tâm lý và dùng thuốc chuyên khoa nếu có chỉ định.

Mỗi năm Bệnh viện Tâm thần tỉnh thực hiện khoảng 8.500 lượt khám, điều trị nội trú cho khoảng 2.300 lượt bệnh nhân. Trong số đó, lượng bệnh nhân ở độ tuổi từ 12 đến 18 tuổi điều trị nội trú chiếm hơn 6%. Các bệnh nhân này khi được đưa đến bệnh viện đều đã ở tình trạng nặng, rối loạn tâm lý, nhận thức và hành vi.

Bác sĩ CKI Nguyễn Thị Liễu, Giám đốc Bệnh viện Tâm thần tỉnh, cho biết: Trong 2 năm gần đây, bệnh viện đã chủ động triển khai các đợt khám sàng lọc tại một số trường học trên địa bàn. Kết quả ghi nhận thực tế có những trường hợp trẻ bị rối loạn hành vi, rối loạn thích ứng kéo dài mà gia đình không biết. Thực tế số trẻ em mắc các rối loạn tâm lý ngoài cộng đồng lớn hơn nhiều nhưng nhiều gia đình chưa nhận thức đúng về sức khỏe tâm thần ở giới trẻ, còn mang tâm lý e ngại, sợ sự kỳ thị của dư luận nên che giấu, trì hoãn việc đưa con đi khám. Với mọi trường hợp, chúng tôi luôn nỗ lực thực hiện mọi biện pháp chuyên môn để giúp các bệnh nhân trẻ phục hồi ở mức độ tốt nhất.

Theo các bác sĩ chuyên khoa tại Bệnh viện Tâm thần tỉnh, có khoảng 300 mã bệnh liên quan đến rối loạn tâm thần mức độ từ nhẹ đến nặng, biểu hiện khác nhau, xuất phát từ nhiều nguyên nhân, gặp phải ở mọi lứa tuổi. Hiện nay, nhiều bệnh lý về rối loạn tâm thần đang có xu hướng trẻ hóa, phát hiện sớm và can thiệp y tế kịp thời chính là chìa khóa then chốt quyết định khả năng phục hồi. Hành trình ấy cần sự đồng hành sát sao từ gia đình, sự cảm thông, chia sẻ từ cộng đồng, gạt bỏ kỳ thị để giúp các bạn trẻ bước qua mặc cảm, sớm tìm lại nụ cười và trở lại cuộc sống bình thường.