Ở Mường Lạn, chuyện người dân chỉ tìm đến Trạm Y tế xã khi trong người “có bệnh” đã từng khá quen thuộc. Do đường xa, đi lại khó khăn, có những bản Nong Phụ, Pá Kạch, Nặm Lạn cách Trạm Y tế xã từ 15 - 20 km, trong đó phần lớn là đường đất. Cùng với đó, cuộc sống còn nhiều khó khăn khiến việc khám sức khỏe định kỳ chưa trở thành thói quen của nhiều gia đình, chỉ đến khi bệnh kéo dài hoặc trở nặng mới tìm đến cán bộ y tế. Vì vậy, việc đưa dịch vụ y tế đến gần dân hơn, giúp người dân được khám, phát hiện và điều trị bệnh ngay từ sớm đang là yêu cầu cấp thiết ở Mường Lạn.

Trong tháng 8/2026, xã đã tổ chức khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí đợt 1 cho trên 900 người dân, chủ yếu là người khuyết tật, người có công với cách mạng và hộ nghèo tại 13 bản trên địa bàn. Các điểm khám được bố trí tại Trạm Y tế xã Mường Lạn và linh động tại nhà văn hóa các bản, tạo điều kiện thuận lợi để người dân đến khám. Đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người mắc bệnh nặng hoặc không có khả năng đi lại, Trạm Y tế xã phối hợp với Bệnh viện Đa khoa khu vực Sốp Cộp thành lập các tổ khám lưu động tại nhà.

Tại các điểm khám, người dân được kiểm tra sức khỏe tổng quát, khám nội khoa, tai mũi họng, mắt, tư vấn chăm sóc sức khỏe. Đồng thời, được thực hiện các xét nghiệm, siêu âm và chỉ định chuyên khoa khi cần thiết. Kết quả khám được các y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Sốp Cộp, Trạm Y tế xã Mường Lạn cập nhật vào hồ sơ sức khỏe điện tử, tích hợp trên VNeID, giúp người dân thuận tiện theo dõi sức khỏe và tạo cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe toàn dân.

Bà Tòng Thị Định, bản Mường Lạn, xã Mường Lạn, chia sẻ: Năm nay tôi 62 tuổi, gần đây thấy mắt mờ, nhưng chủ quan nghĩ rằng giảm thị lực là do tuổi già, nên không đến bệnh viện để khám mắt. Khi đến Trạm Y tế xã Mường Lạn khám sức khỏe đợt giữa tháng 8 vừa qua, tôi mới biết mình mắc bệnh lý về võng mạc. Sau khi được các bác sĩ giải thích, tư vấn, tôi đã phát hiện bệnh sớm, giúp điều trị hiệu quả hơn, tránh nguy cơ suy giảm, mất thị lực về sau.

Tương tự trường hợp bà Định, anh Giàng A Lụ, bản Huổi Pá cũng bất ngờ phát hiện mình bị tăng huyết áp sau đợt khám sàng lọc tại nhà văn hóa bản. Trước đây, do thấy cơ thể vẫn khỏe mạnh nên anh chưa từng đi khám định kỳ. Anh Lụ bộc bạch: Nhờ được khám miễn phí, tôi mới biết mình mắc bệnh để kịp thời điều chỉnh chế độ ăn uống, sinh hoạt và tuân thủ phác đồ điều trị của bác sĩ. Sau lần này, tôi sẽ duy trì thói quen khám sức khỏe định kỳ. Đồng thời, vận động người thân chủ động đi tầm soát để không rơi vào tình cảnh bệnh nặng mới tìm đến viện.

Triển khai kế hoạch khám sức khỏe định kỳ và sàng lọc miễn phí năm 2026, Trạm Y tế xã Mường Lạn đã chủ động phối hợp chặt chẽ với Bệnh viện Đa khoa khu vực Sốp Cộp, đảm bảo chuẩn bị chu đáo cả về nguồn nhân lực chuyên môn lẫn trang thiết bị hiện đại. Chương trình được xây dựng với lộ trình khoa học, phân loại phù hợp cho từng nhóm đối tượng. Điểm mấu chốt là sau khi thăm khám, những trường hợp có yếu tố nguy cơ hoặc phát hiện bệnh lý sẽ được tuyến y tế cơ sở lập hồ sơ theo dõi, quản lý lâu dài, đồng thời, tư vấn và hỗ trợ chuyển tuyến điều trị kịp thời khi vượt quá khả năng chuyên môn.

Chia sẻ về tinh thần đồng hành cùng y tế cơ sở, Bác sĩ Chuyên khoa 1 Đoàn Vũ Hưng, Giám đốc Bệnh viện Đa khoa khu vực Sốp Cộp, nói: Bệnh viện đã huy động đội ngũ 20 y, bác sĩ và điều dưỡng có trình độ chuyên môn cao, chia thành 4 tổ công tác bám sát địa bàn các xã triển khai khám sàng lọc. Với phương châm “Lấy người bệnh làm trung tâm - Phòng bệnh hơn chữa bệnh”, chúng tôi sẽ tiếp tục đồng hành cùng chính quyền địa phương, đưa dịch vụ y tế chất lượng cao đến gần hơn với người dân, góp phần xây dựng hệ thống y tế vùng biên ngày càng vững mạnh.

Đội ngũ y, bác sĩ Bệnh viện Đa khoa khu vực Sốp Cộp và Trạm Y tế xã Mường Lạn đã chủ động đón tiếp, thăm khám tận tình, bảo đảm đúng quy trình chuyên môn, giúp người dân kịp thời phát hiện nhiều nguy cơ, bệnh lý tiềm ẩn. Đồng thời, lồng ghép tuyên truyền, tư vấn bà con ăn uống khoa học để chủ động nâng cao sức đề kháng. Bác sĩ Lường Văn Chung, Trưởng Trạm Y tế xã Mường Lạn, cho biết: Chúng tôi đã phát hiện nhiều trường hợp mắc bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, cơ xương khớp. Mục tiêu lớn nhất là giúp người dân thay đổi nhận thức, chủ động bảo vệ sức khỏe.

Thông qua hoạt động khám sức khỏe định kỳ và khám sàng lọc miễn phí, xã Mường Lạn đang từng bước hiện thực hóa mục tiêu quản lý sức khỏe toàn dân. Góp phần thay đổi phương thức quản lý y tế tại cơ sở, thay vì người dân chỉ khám, chữa bệnh khi đã mắc bệnh, chuyển sang chủ động rà soát, sàng lọc, theo dõi và quản lý sức khỏe ngay từ sớm, qua đó, nâng cao chất lượng chăm sóc và bảo vệ sức khỏe nhân dân ngay từ tuyến cơ sở.