Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Sơn La, giai đoạn 2022 - 2025, mỗi năm, trên địa bàn tỉnh vẫn ghi nhận từ 5 - 11 ca mắc uốn ván rốn ở trẻ sơ sinh. Riêng trong 8 tháng năm 2026 đã ghi nhận 7 ca, tăng 3 ca so với cùng kỳ năm 2025; trong đó, đa số trường hợp là con em đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu sinh sống ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, nơi điều kiện tiếp cận dịch vụ y tế còn hạn chế và còn tồn tại một số tập quán sinh đẻ, chăm sóc trẻ sơ sinh tại nhà chưa bảo đảm an toàn dẫn đến nguy cơ vi khuẩn uốn ván xâm nhập qua dây rốn, gây bệnh cho trẻ.

Đưa cháu Mùa Thị Mỹ Hạnh tới Trạm Y tế xã Chiềng Sung khám sức khỏe định kỳ, gia đình anh Mùa A Trậu, bản Cao Sơn, xã Chiềng Sung vẫn không thể quên khoảng thời gian khi con bị mắc uốn ván rốn. Do sinh cháu tại nhà và cắt dây rốn bằng kéo, sau 7 ngày cháu bé bắt đầu xuất hiện các triệu chứng bất thường như khó bú, quấy khóc, cứng hàm, co cứng người và co giật. Nhận thấy tình trạng của con ngày càng nặng, gia đình đã nhanh chóng đưa cháu đến Bệnh viện Đa khoa tỉnh Sơn La để cấp cứu. Tại đây, cháu bé được các bác sĩ chẩn đoán mắc uốn ván rốn sơ sinh và được điều trị tích cực tại Khoa Sơ sinh.

 Anh Mùa A Trậu chia sẻ: Sau khi điều trị 1 tháng thì con tôi được trở về nhà, nhưng con rất hay bị ốm, ban đêm thường giật mình, quấy khóc. Gia đình tôi hàng tháng vẫn đưa con tới Trạm Y tế xã để các bác sĩ khám và theo dõi sức khỏe cho cháu.

Bác sĩ CK1 Đỗ Thị Chinh, Khoa Sơ sinh, Bệnh viện Đa khoa tỉnh, thông tin: Bệnh uốn ván rốn nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời, tỷ lệ trẻ tử vong lên tới 80%. Nguyên nhân là do ngừng tim, ngừng thở hoặc do bội nhiễm phổi, sặc chất nôn, mất nước cấp. Trẻ khi khỏi bệnh vẫn có thể gặp các di chứng như tổn thương não, cơ, khớp và nhiều bệnh lý khác.

Chủ động phòng ngừa bệnh uốn ván rốn ở trẻ sơ sinh, ngành Y tế đã tăng cường các hoạt động truyền thông giáo dục về chăm sóc sức khỏe bà mẹ và trẻ em, phổ biến kiến thức về các biện pháp phòng bệnh, giúp người dân hiểu rõ lợi ích của khám thai, tiêm phòng uốn ván đầy đủ và sinh con an toàn tại các cơ sở y tế.

Tại tuyến cơ sở, cán bộ y tế thường xuyên đến các bản, hộ gia đình để tư vấn, hướng dẫn phụ nữ trong độ tuổi sinh đẻ, nhất là phụ nữ mang thai về cách chăm sóc thai kỳ và chăm sóc trẻ sơ sinh. Đối với những trường hợp chưa tiêm đủ vắc xin phòng uốn ván, các trạm y tế xã, phường rà soát, vận động tiêm bổ sung theo quy định, đặc biệt là tại các bản vùng cao, biên giới có tỷ lệ tiêm chủng thấp. Từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh đã tiêm vắc xin phòng uốn ván cho phụ nữ mang thai đạt 50,8%. Phấn đấu đến cuối năm 2026, nâng tỷ lệ tiêm phòng uốn ván lên trên 90%.

Bác sĩ CK2 Lê Hồng Trường, Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, khuyến cáo: Phụ nữ mang thai cần chủ động khám thai, tiêm vắc xin phòng uốn ván đầy đủ theo hướng dẫn của bác sĩ. Mũi 1 được tiêm khi thai kỳ được khoảng 20 tuần, mũi 2 tiêm sau mũi tiêm đầu 1 tháng và phải tiêm trước khi sinh ít nhất 1 tháng.  Sản phụ cần được đưa đến các cơ sở y tế khi sinh để đảm bảo an toàn cho mẹ và bé. Sau sinh, cần giữ rốn sạch sẽ, khô thoáng và theo dõi sát tình trạng của trẻ. Đặc biệt, gia đình không nên tự ý cắt, chăm sóc hoặc đắp bất kỳ loại lá, thuốc gì lên rốn trẻ khi chưa có hướng dẫn của nhân viên y tế. Khi trẻ có biểu hiện sưng đỏ vùng rốn, bỏ bú, cứng hàm, cứng người hoặc co giật, cần đưa ngay đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị kịp thời.

Uốn ván rốn ở trẻ sơ sinh là căn bệnh nguy hiểm nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa. Mỗi gia đình cần thực hiện tốt khuyến cáo của ngành Y tế, chủ động phòng bệnh từ sớm, sinh con an toàn và chăm sóc đúng cách để bảo vệ sức khỏe và sự sống của trẻ ngay từ những ngày đầu đời.