Thành viên HTX kiểm tra lò sấy long nhãn.

Thành lập năm 2017, HTX Dịch vụ nông nghiệp Bảo Minh có 11 thành viên, với diện tích trồng nhãn đạt trên 50 ha; trong đó, có 36 ha được cấp mã vùng trồng xuất khẩu sang thị trường Australia và Trung Quốc. Bà Phạm Thủy Trang, Giám đốc HTX, cho biết: Ngay từ đầu vụ nhãn, HTX đã phối hợp chặt chẽ với các đơn vị, phòng, ban chuyên môn của huyện hướng dẫn các hộ thành viên áp dụng quy trình sản xuất VietGAP; tăng cường ứng dụng công nghệ cao, công nghệ sinh học trong sản xuất. Đồng thời, tuyên truyền cho người trồng nhãn nêu cao ý thức, trách nhiệm trong thực hiện vệ sinh an toàn thực phẩm; nghiêm cấm sử dụng chất kích thích, chất cấm trong quá trình chăm sóc cây nhãn.

Cũng theo bà Trang, HTX đã thâm canh, ứng dụng kỹ thuật công nghệ cao trong ghép mắt, cải tạo giống; áp dụng quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP từ cách bón phân, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật hợp lý để không ảnh hưởng tới chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường, vì vậy chất lượng quả nhãn, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm, mẫu mã đẹp, chất lượng quả thơm ngon và cho năng suất cao. Từ đầu vụ đến nay, HTX đã xuất khẩu 7 tấn nhãn tươi sang thị trường Úc và Trung Quốc. Năm nay ước sản lượng sẽ đạt 600 tấn, tuy nhiên do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, số lượng nhãn tươi này, HTX sẽ tập trung để làm long nhãn.

Trước đây, HTX dùng lò sấy than để sấy long nhãn, sản phẩm sấy khô  không có mẫu mã đẹp, độ khô không đều, bị ám khói gây ảnh hưởng đến chất lượng. Nhận thức được những hạn chế đó, năm 2018, HTX đã áp dụng công nghệ lò sấy hơi ép nhiệt kín để bảo đảm chất lượng sản phẩm từ hương vị, màu sắc, rút ngắn thời gian sấy long nhãn. Những quả nhãn tươi được thu hái về, rửa sạch, sau đó được bóc vỏ, tách hạt và đưa vào lò sấy khô bằng nhiệt điện, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Hiện, HTX có 4 lò sấy long nhãn, tổng công suất 8 tấn quả tươi/ngày. Năm 2020, HTX chế biến 300 tấn quả tươi, sau khi sấy khô thu được 30 tấn long thành phẩm. Từ giữa tháng 7 đến nay, HTX đã sản xuất được hơn 10 tấn long nhãn, tương đương với 100 tấn quả tươi. Dự kiến hết vụ nhãn năm 2021, sản lượng long nhãn của HTX sẽ đạt 60 tấn.

Chủ động tìm đầu ra cho sản phẩm, HTX đã liên kết với các doanh nghiệp tiêu thụ sản phẩm tại thị trường trong nước và nước ngoài, như kết nối với các tiểu thương chợ đầu mối nông sản tại các tỉnh Hải Phòng, Lạng Sơn, Quảng Ninh, thành phố Hà Nội... và các cửa hàng bán hoa quả lớn tại thành phố Hà Nội, Lạng Sơn, Lào Cai; tham gia tại các hội chợ nông sản tại Hà Nội và Bằng Tường (Trung Quốc). Năm 2020, HTX xuất bán 25 tấn long nhãn sang thị trường Trung Quốc và đưa vào các chuỗi siêu thị tiêu thụ trong nước với giá thành giao động từ 170 - 200.000 đồng/kg, còn năm nay, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, thị trường tiêu thụ long nhãn của HTX sẽ chủ yếu là trong nước. Hiện HTX đang đầu tư hơn 1,5 tỷ đồng để làm kho lạnh chứa nhãn phục vụ cho việc làm long.

Việc chế biến long nhãn góp phần giải quyết tình trạng khó khăn trong tiêu thụ quả nhãn tươi tại địa phương, tạo công ăn việc làm cho hàng trăm lao động nông nhàn với thu nhập trung bình 300.000 đồng/người/ngày. Chị Tòng Thị Thơm, bản Lè, xã Chiềng Khoong, phấn khởi: Hằng năm, cứ đến vụ chế biến long nhãn, tôi lại tranh thủ thời gian nông nhàn nhận làm long nhãn thuê, bình quân mỗi ngày tôi thu nhập từ 300.000 - 400.000 đồng.

Nhãn Sông Mã sở hữu hương vị thơm, ngọt; đặc biệt khi chế biến thành long nhãn sấy khô còn làm gia tăng giá trị của sản phẩm nhãn Sông Mã. HTX Bảo Minh đã đưa sản phẩm long nhãn tham gia chương trình OCOP nhằm khẳng định chất lượng, thương hiệu cũng như mở rộng đầu ra. Năm 2019, sản phẩm long nhãn sấy khô của HTX đã đạt chứng nhận OCOP hạng 3 sao cấp tỉnh.

Để mở rộng sản xuất kinh doanh, HTX dịch vụ nông nghiệp Bảo Minh tiếp tục cải thiện công nghệ sấy, làm long nhãn sạch và đóng gói bao bì, tem, nhãn mác cho sản phẩm long nhãn để nâng cao chất lượng, thu hút người tiêu dùng; đẩy mạnh kết nối với các doanh nghiệp, đưa sản phẩm long nhãn vươn xa ra thị trường quốc tế.