Cách đây 90 năm, ngày 28/3/1935, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ nhất tại Ma Cao (Trung Quốc), Đảng ta đã ra nghị quyết về đội tự vệ, đây là lần đầu tiên, những nguyên tắc xây dựng về chính trị cũng như quân sự của lực lượng nửa vũ trang cách mạng của Đảng được đề ra một cách cơ bản và tương đối toàn diện; thể hiện quan điểm giai cấp, quan điểm quần chúng và quan điểm thực tiễn trong đường lối cách mạng của Đảng, cũng như việc xây dựng lực lượng nửa vũ trang trong hoàn cảnh đấu tranh chính trị. Những nguyên tắc ấy là cơ sở đầu tiên của quan điểm xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân của Đảng ta sau này.

Quán triệt quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước; sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, những năm qua, tỉnh ta đã tập trung xây dựng lực lượng dân quân tự, vệ (DQTV) vững mạnh, rộng khắp. Tổ chức, biên chế DQTV đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, gắn với địa bàn và nhiệm vụ của địa phương, cơ quan, tổ chức và phù hợp với phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

Thực hiện Luật DQTV, đến nay, 100% cấp xã đã xây dựng các đơn vị dân quân cơ động xung kích làm nhiệm vụ phòng, chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn; mô hình đơn vị dân quân hoạt động gắn với đặc thù văn hóa trong cộng đồng dân cư. Tổ chức lực lượng dân quân làm nhiệm vụ tham gia đấu tranh phản bác các quan điểm sai trái của các thế lực thù địch. Các mô hình điểm đơn vị DQTV đã phát huy hiệu quả trong xây dựng lực lượng, huấn luyện, tuyên truyền vận động nhân dân chấp hành chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, góp phần cùng các lực lượng giữ vững ổn định an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, tạo môi trường thuận lợi phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.

Bộ CHQS tỉnh thực hiện tốt quy chế và kế hoạch phối hợp với các lực lượng chức năng trong thực hiện phòng chống tội phạm, tuyên truyền, thực hiện chính sách xã hội. Chỉ đạo các đơn vị thực hiện hướng dẫn của Bộ Tham mưu Quân khu 2 về xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch chiến đấu bảo vệ cơ quan, đơn vị; hướng dẫn các đơn vị xây dựng lực lượng DQTV đúng quy định. Đến nay, toàn tỉnh đã thành lập, củng cố 405 cơ sở DQTV, với quân số bảo đảm. Tổ chức Ban Chỉ huy quân sự cấp xã; Ban Chỉ huy quân sự cơ quan theo quy định. Tỷ lệ đảng viên trong lực lượng dân quân đạt 24,8%, tự vệ đạt 63,7%; thành lập 200 chi bộ quân sự cấp xã; có 680 đồng chí được đào tạo cán bộ ngành quân sự cơ sở trình độ từ trung cấp trở lên.

Với phương châm “Cơ bản, thiết thực, chất lượng”; hằng năm, tập trung huấn luyện cho 100% DQTV, kết hợp giáo dục chính trị, pháp luật và huấn luyện thực hành xử trí tình huống tại cơ sở. Coi trọng huấn luyện kỹ năng vận động quần chúng, xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh và nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh, lũ bão, cứu hộ, cứu nạn và phòng, chống cháy rừng. Thường xuyên tổ chức hội thi, hội thao, nhằm đánh giá trình độ, kỹ năng, khả năng phối hợp, nâng cao chất lượng huấn luyện quân sự, giáo dục chính trị, khả năng sẵn sàng chiến đấu của lực lượng DQTV.

Việc đào tạo chỉ huy trưởng ban CHQS cấp xã được chú trọng, nâng cao chất lượng và khả năng sẵn sàng chiến đấu, góp phần củng cố, nâng cao chất lượng cán bộ trong hệ thống chính trị ở cơ sở, nhất là các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số đặc biệt khó khăn của tỉnh.

Hằng năm, lực lượng DQTV tham gia diễn tập chiến đấu cấp xã, diễn tập khu vực phòng thủ cấp huyện, cấp tỉnh; tham gia cùng các đơn vị bộ đội diễn tập phòng, chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn. Qua đó, nâng cao năng lực lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành của cấp ủy, chính quyền địa phương, khả năng tham mưu của cơ quan quân sự, khả năng thực hành xử trí các tình huống về quốc phòng, an ninh, góp phần xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, gắn với thế trận an ninh nhân dân. Bên cạnh đó, lực lượng DQTV tích cực tham gia công tác dân vận, tuyên truyền, phổ biến pháp luật, không để các phần tử xấu kích động gây rối, làm mất ổn định an ninh trật tự, nhất là ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới.

Trong những năm tới, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp, nhiệm vụ xây dựng lực lượng DQTV vững mạnh và rộng khắp là chủ trương chiến lược, quan trọng của Đảng, vừa mang tính cấp bách, vừa cơ bản lâu dài, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong thời kỳ mới. Các cơ quan, đơn vị LLVT, cấp ủy, chính quyền các cấp tiếp tục quán triệt sâu sắc các chỉ thị, nghị quyết của Đảng, chỉ đạo của Bộ Quốc phòng, Quân khu 2 và của tỉnh về xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, gắn với thế trận an ninh nhân dân vững chắc, xây dựng lực lượng DQTV vững mạnh và rộng khắp, hoạt động hiệu quả.

Cơ quan quân sự, đơn vị DQTV các cấp tập trung tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương đẩy mạnh giáo dục, tuyên truyền cho nhân dân nhận thức sâu sắc ý nghĩa, tầm quan trọng của nhiệm vụ xây dựng lực lượng DQTV; nâng cao chất lượng tổng hợp, chính trị cho lực lượng DQTV. Tham mưu xây dựng, kiện toàn tổ chức biên chế DQTV theo hướng gọn, mạnh, tỷ lệ và cơ cấu hợp lý; trang bị đầy đủ vũ khí, công cụ hỗ trợ phù hợp tình hình, đặc điểm, yêu cầu, nhiệm vụ của từng địa phương, cơ sở.

Củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của chi bộ quân sự cấp xã; phát triển đảng viên, đoàn viên trong lực lượng DQTV. Nâng cao chất lượng huấn luyện, chú trọng giáo dục chính trị, pháp luật, công tác vận động quần chúng, gắn với huấn luyện quân sự. Đẩy mạnh tập huấn, bồi dưỡng cán bộ huấn luyện, nâng cao trình độ, khả năng sẵn sàng chiến đấu và hiệu quả phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa; xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội.

Quán triệt, triển khai thực hiện tốt Luật DQTV; bảo đảm sự thống nhất trong lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý nhà nước về công tác DQTV. Bảo đảm các chế độ, chính sách, tạo lòng tin vững chắc cho cán bộ, chiến sĩ DQTV, tích cực tham gia huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, phục vụ chiến đấu, bảo vệ an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội, góp phần bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Một số hình ảnh hoạt động của lực lượng DQTV