Hiện nay, tỉnh Sơn La có hơn 274 km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Lào, nằm trên địa bàn thị xã Mộc Châu và 5 huyện: Mai Sơn, Yên Châu, Vân Hồ, Sông Mã và Sốp Cộp. Khu vực biên giới gồm 17 xã, 261 bản với dân số hơn 128.650 người thuộc 9 dân tộc anh em sinh sống. Thực hiện Chỉ thị số 01/CT-TTg, Bộ đội Biên phòng tỉnh đã phát huy vai trò nòng cốt, phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền, các ban, ngành, đoàn thể và đồng bào các dân tộc trên địa bàn thành lập và duy trì hoạt động hiệu quả của 69 tập thể, 4.150 hộ gia đình và 17.317 cá nhân tự nguyện tham gia tự quản đường biên giới và mốc quốc giới. Duy trì hoạt động 261 tổ tự quản an ninh trật tự, 1.736 nhóm liên gia tự quản, 15 tổ phụ nữ bảo vệ đường biên, 54 chốt phòng, chống dịch Covid-19, cùng hàng trăm tổ an ninh nhân dân, tổ hòa giải. Các mô hình như “Điểm sáng an ninh biên giới”, “Cụm liên kết an ninh bảo vệ đường biên, mốc giới”, “Đường thanh niên tự quản”, “Tổ liên kết bảo vệ an ninh thôn bản”... được nhân rộng, phù hợp đặc điểm cộng đồng dân cư biên giới.

Ông Phàng A Chư, Trưởng bản Pom Khốc, xã Chiềng Tương, huyện Yên Châu, chia sẻ: Được cán bộ biên phòng tuyên truyền, 178 hộ, 931 nhân khẩu của bản hiểu rõ trách nhiệm trong việc tham gia tuần tra đường biên, mốc giới, chủ động báo tin, tố giác tội phạm. Hiện nay, Tổ an ninh tự quản bản Pom Khốc đã thành lập, góp phần chung tay bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới.

Giữ gìn an ninh trật tự trên tuyến biên giới, từ năm 2015 đến nay, BĐBP tỉnh còn phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, xử lý hơn 2.100 vụ án, bắt gần 2.500 đối tượng liên quan. Ngoài đấu tranh trực tiếp, BĐBP đặc biệt chú trọng việc tuyên truyền, vận động nhân dân nâng cao ý thức cảnh giác, tích cực tham gia bảo vệ an ninh biên giới. Thông qua tuyên truyền, sinh hoạt cộng đồng, phát tờ rơi, loa phát thanh lưu động... BĐBP đã giúp người dân hiểu rõ tác hại của tội phạm ma túy, từ đó, chủ động phối hợp và mạnh dạn tố giác tội phạm, cung cấp nhiều nguồn tin có giá trị phục vụ đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Đại tá Vũ Đức Tú, Phó Chính ủy Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh Sơn La, cho biết: Qua 10 năm thực hiện Chỉ thị số 01/CT-TTg, phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới tại tỉnh Sơn La đã khẳng định tính đúng đắn, hiệu quả và sức lan tỏa mạnh mẽ. Bộ Chỉ huy BĐBP tỉnh đang tiếp tục chỉ đạo các đồn biên phòng chủ động bám dân, bám địa bàn, tuyên truyền sâu rộng về pháp luật, chủ quyền lãnh thổ, âm mưu thủ đoạn của các thế lực thù địch. Phối hợp tổ chức giao lưu văn hóa, thể thao, kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới, từ đó không chỉ gắn bó quân - dân, còn góp phần vun đắp mối quan hệ Việt Nam - Lào mãi mãi xanh tươi, đời đời bền vững.

Đến nay, 100% xã biên giới có đường ô tô đến trung tâm; hệ thống trường lớp, trạm y tế được đầu tư đồng bộ; hệ thống chính trị cơ sở ngày càng vững mạnh, với 360 chi bộ, hơn 6.300 đảng viên, trong đó trên 70% là người dân tộc thiểu số. Đây là điều kiện thuận lợi, góp phần thúc đẩy và lan tỏa mạnh mẽ phong trào Toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới tại tỉnh Sơn La.

Trong giai đoạn tiếp theo, với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị và toàn dân, cùng vai trò trung tâm, nòng cốt của lực lượng BĐBP tỉnh, Sơn La sẽ tiếp tục giữ vững thế trận biên phòng toàn dân, xây dựng khu vực biên giới hòa bình, ổn định, phát triển, là điểm tựa vững chắc nơi phên giậu Tổ quốc.