Nằm trong khu vực biên giới, Mường Và có 16,5 km đường biên giới với 8 mốc giới, có vai trò quan trọng trong nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia. Ban CHQS xã đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng, như: Đồn Biên phòng Nậm Lạnh, Công an huyện, Đoàn KT-QP 326 triển khai các hoạt động bảo vệ chủ quyền biên giới, phòng chống tội phạm, đặc biệt là buôn lậu, tội phạm ma túy và các hoạt động xâm nhập trái phép qua biên giới.

Ông Lò Văn Nhượng, Chỉ huy trưởng Ban CHQS xã, cho biết: Chúng tôi luôn duy trì sự phối hợp chặt chẽ với các lực lượng trong việc tuần tra, kiểm soát biên giới. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia bảo vệ biên giới, nâng cao ý thức cảnh giác đối với các âm mưu xâm phạm an ninh địa bàn. Công tác quân sự được thực hiện đồng bộ và hiệu quả, từ việc duy trì tuần tra đến bảo vệ an ninh trật tự. Mỗi năm, lực lượng quân sự xã đều tổ chức từ 20-30 lượt tuần tra biên giới, phối hợp với các lực lượng liên ngành để kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm.

Xây dựng lực lượng vũ trang địa phương vững mạnh là nhiệm vụ trọng tâm mà Ban CHQS xã Mường Và luôn chú trọng. Việc huấn luyện và rèn luyện quân sự cho các chiến sĩ dân quân, tự vệ được đơn vị triển khai thường xuyên, đều đặn. Các buổi huấn luyện tập trung vào các kỹ năng chiến đấu, chú trọng nâng cao thể lực, kiến thức về chiến lược quân sự và bảo vệ chủ quyền biên giới.

Trong các đợt huấn luyện, các chiến sĩ dân quân được trang bị đầy đủ kiến thức về phòng thủ dân sự, phòng chống cháy nổ, cứu hộ cứu nạn, đặc biệt là kỹ năng đối phó với các tình huống khẩn cấp, bảo vệ dân sự khi có sự cố xảy ra. Ban CHQS xã thường xuyên tổ chức các buổi giao lưu, học hỏi kinh nghiệm với các đơn vị bạn trên địa bàn huyện nhằm nâng cao trình độ chuyên môn và khả năng tác chiến.

Ban CHQS xã cũng không ngừng nâng cao chất lượng công tác huấn luyện, tổ chức nhiều cuộc diễn tập, kiểm tra khả năng sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng. Việc huấn luyện, diễn tập nhằm đảm bảo tính chủ động, kịp thời ứng phó với các tình huống có thể xảy ra, nhất là trên địa bàn biên giới trong những thời điểm lễ tết. Thông qua các cuộc diễn tập, lực lượng quân sự xã đã rút ra nhiều kinh nghiệm quý báu, đồng thời nâng cao khả năng phối hợp giữa các lực lượng quân sự và dân quân tự vệ. Mỗi chiến sĩ đều được huấn luyện kỹ năng chiến đấu cơ bản và kiến thức về công tác hậu cần, y tế, bảo vệ sức khỏe trong các tình huống chiến tranh.

Năm 2024, Ban CHQS đã chuẩn bị tốt giáo án, mô hình học cụ, bãi tập, sổ sách đăng ký thống kê kết quả huấn luyện - giáo dục chính trị, đảm bảo theo hướng dẫn của cấp trên; tổng quân số dân quân tham gia huấn luyện 83 đồng chí. 100% cán bộ, chiến sĩ dân quân của xã chấp hành nghiêm kế hoạch huấn luyện; bảo đảm huấn luyện đúng, đủ nội dung theo kế hoạch, chấp hành nghiêm các quy định, quy chế trong huấn luyện.

Bên cạnh đó, Ban CHQS xã còn thực hiện tốt công tác dân vận. Hằng năm, lực lượng quân sự xã tham gia vào các chương trình giúp đỡ đồng bào phát triển sản xuất, xây dựng các mô hình kinh tế. Chiến sĩ Quàng Thị Oanh, dân quân bản Cáp Ven, chia sẻ: Việc giúp đỡ nhân dân trong sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng đã tạo sự gắn bó giữa lực lượng quân sự và nhân dân địa phương. Trong năm 2024, lực lượng quân sự xã đã tham gia hàng trăm ngày công xây dựng các công trình hạ tầng, giúp đỡ nhân dân làm đường, làm nhà văn hóa cộng đồng và khắc phục hậu quả bão lũ; tham gia các hoạt động tuyên truyền về bảo vệ môi trường và xây dựng nông thôn mới.

Tập trung nhiệm vụ bảo vệ an ninh biên giới, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh, Ban CHQS xã Mường Và còn thực hiện tốt chính sách hậu phương quân đội, hỗ trợ nhân dân phát triển kinh tế; giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội ở địa phương.