Trải qua 80 năm xây dựng, chiến đấu và trưởng thành, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự thương yêu đùm bọc của các dân tộc, sự giúp đỡ tạo điều kiện của các đơn vị và địa phương, lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Sơn La đã viết nên trang sử vàng truyền thống “Trung thành, tự lực, đoàn kết, anh dũng, chiến thắng”.

Ngược dòng lịch sử, tháng 12/1939, Chi bộ Nhà tù Sơn La được bí mật thành lập. Sự ra đời của Chi bộ Đảng Nhà ngục Sơn La đã đánh dấu một bước ngoặt mới trong cuộc đấu tranh của tù chính trị ở Sơn La, đồng thời đánh dấu giai đoạn phát triển mới của phong trào cách mạng ở Sơn La. Với sự tuyên truyền giáo dục, giác ngộ của Chi bộ nhà ngục Sơn La và truyền thống yêu nước của đồng bào các dân tộc, lần lượt hai Tổ thanh niên cứu quốc ở Mường La và Tỉnh lỵ được thành lập, tạo tiền đề cho sự ra đời của Trung đội du kích vũ trang Mường Chanh là hạt nhân xây dựng và phát triển phong trào cách mạng trong toàn tỉnh, tạo nền tảng vững chắc để ngày 26/8/1945 hàng ngàn nhân dân ở xung quanh Tỉnh lỵ tiến hành cuộc mít tinh kéo về Đồi Khau Cả giải tán binh lính, tuyên bố khởi nghĩa giành chính quyền ở Sơn La kết thúc thắng lợi.

Mặc dù giành được chính quyền ở Sơn La, nhưng cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp vẫn diễn ra hết sức căng thẳng, đòi hỏi phải có sự lãnh đạo, chỉ đạo trực tiếp của Đảng bộ địa phương. Tháng 10/1946, tại Hát Lót, Mai Sơn Chi bộ Đảng bộ tỉnh Sơn La thành lập tạo ra bước ngoặt lớn trong lịch sử cách mạng ở Sơn La. Dưới sự lãnh đạo của Chi bộ Đảng bộ tỉnh, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc Sơn La đã hăng hái xông pha tham gia vào chiến dịch giải phóng Tây Bắc năm 1952 tiêu diệt hơn 1.000 tên địch, bắt sống 5.024 tên, giải phóng vùng đất rộng 28.500 km2, với 25 vạn dân, tiễu phỉ ở Nặm Khắt, Mường Lầm, Thuận Lỵ, Co Tòng, Co Mạ, Chiềng Pấc, Muổi Nọi, Mường Piềng, Mường Giôn... diệt và bắt sống hàng ngàn tên phỉ, góp phần cùng với quân dân cả nước làm nên Chiến thắng Điện Biên Phủ “Lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lực lượng vũ trang và nhân dân các dân tộc Sơn La vừa chi viện sức người, sức của cho chiến trường miền Nam, vừa góp phần đánh bại hai cuộc chiến tranh phá hoại của đế quốc Mỹ; lực lượng phòng không ba thứ quân của Sơn La bắn rơi 76 máy bay các loại. Đồng thời, lực lượng vũ trang nhân dân Sơn La hoàn thành tốt nhiệm vụ quốc tế vẻ vang, góp phần xây dựng và phát triển mối quan hệ đặc biệt, liên minh chiến đấu Việt Nam - Lào.

Đất nước thống nhất, lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Sơn La cũng như cả nước tập trung sức lực và trí tuệ tiến hành công cuộc cách mạng đưa cả nước đi lên CNXH. Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng từ năm 1986 đến nay, Đảng ủy, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh đã lãnh đạo, chỉ đạo cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang tỉnh Sơn La tập trung triển khai thực hiện thắng lợi Nghị quyết của Đảng ủy, Bộ tư lệnh Quân khu 2 và Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Sơn La. Cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh tích cực, chủ động khắc phục khó khăn cùng nhân dân các dân tộc thực hiện thắng lợi sự nghiệp đổi mới tham gia phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, bảo đảm vững chắc về Quốc phòng - An ninh và đấu tranh làm thất bại chiến lược “Diễn biến hòa bình”, giữ vững an ninh chính trị và trật tự an toàn xã hội.

Để hoàn thành nhiệm vụ, trước yêu cầu của cách mạng trong giai đoạn mới. Đảng ủy Quân sự tỉnh đã đề ra nhiều chủ trương, biện pháp lãnh đạo trong các kỳ Đại hội Đảng bộ, làm tốt công tác tham mưu cho Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh trong tổ chức thực hiện thắng lợi nhiệm vụ Quốc phòng - quân sự địa phương hàng năm. Tiến hành tốt công tác giáo dục, bồi dưỡng kiến thức quốc phòng - an ninh cho các đối tượng, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh; gắn xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân với thế trận an ninh nhân dân vững chắc.

Tập trung xây dựng lực lượng thường trực “Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” với những bước đi vững chắc, toàn diện. Cấp ủy, chỉ huy các cấp đã quán triệt và triển khai thực hiện nghiêm túc các chỉ thị, nghị quyết của Quân ủy Trung ương, Bộ Quốc phòng; cấp ủy Đảng các cấp. Tổ chức tốt công tác xây dựng lực lượng, công tác động viên, tuyển quân hàng năm đạt 100% chỉ tiêu. Không ngừng nâng cao chất lượng huấn luyện, sẵn sàng chiến đấu, Tổ chức diễn tập khu vực phòng thủ cấp tỉnh, cấp huyện, cấp xã hoàn thành 100% kế hoạch bảo đảm chất lượng. Kết hợp chặt chẽ việc xây dựng Đảng bộ TSVM gắn với xây dựng cơ quan đơn vị VMTD “Mẫu mực, tiêu biểu”. Tổng kết hàng năm, 100% cấp ủy, tổ chức đảng đạt trong sạch vững mạnh, đội ngũ cán bộ, đảng viên đủ tư cách hoàn thành tốt nhiệm vụ trở lên đạt 97,3%, 100% các cơ quan, đơn vị được công nhận đơn vị vững mạnh toàn diện.

Đối với lực lượng dân quân tự vệ, tập trung tham mưu, chỉ đạo xây dựng lực lượng dân quân tự vệ của tỉnh có “số lượng hợp lý, chất lượng cao” theo đúng quy định của Luật Dân quân tự vệ. Đối với lực lượng dự bị động viên, thường xuyên được đăng ký, quản lý, phúc tra, tổ chức báo động, kiểm tra và tiến hành huấn luyện, diễn tập, luyện tập hàng năm đúng quy định. Không ngừng quan tâm củng cố, kiện toàn, nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, điều chỉnh, bổ sung nguồn và thay thế theo quy định, nâng cao chất lượng lực lượng dự bị động viên, nhất là chất lượng chính trị, tỷ lệ lãnh đạo đạt 22,48% đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.

Thực hiện chức năng đội quân công tác, Bộ CHQS tỉnh chủ động tham mưu, đề xuất Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh và trực tiếp tổ chức chỉ huy cán bộ, chiến sĩ lực lượng thường trực, dân quân tự vệ và dự bị động viên tích cực, chủ động phòng chống và khắc phục hậu quả thiên tai, bão lũ, phòng chống cháy rừng, dịch bệnh. Công tác dân vận đã bám sát sự chỉ đạo, hướng dẫn của cấp trên và tình hình thực tiễn tại địa phương, như phong trào “Quân đội chung sức xây dựng nông thôn mới”, tham gia chuyển dịch cơ cấu, chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật, nâng cao hiệu quả sản xuất, tăng thu nhập cho nhân dân. Chỉ đạo các đơn vị cơ sở giúp đỡ nhân dân khắc phục hậu quả thiên tai, phát triển kinh tế, xóa đói giảm nghèo, giúp dân xóa nhà tạm, nhà dột nát...

Ghi nhận công lao to lớn của quân và dân Sơn La, Đảng Nhà nước đã tặng danh hiệu cao quý “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân” cho Quân và dân tỉnh Sơn La (6/11/1978) và 32 đơn vị anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân; truy tặng và phong tặng danh hiệu anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân cho 14 cá nhân; 121 bà mẹ được phong tặng, truy tặng danh hiệu “Mẹ Việt Nam anh hùng”. Ngoài ra, nhiều tập thể và cá nhân được tặng thưởng Cờ và huân chương, huy chương các loại. Ghi nhận cống hiến to lớn của Quân và dân Sơn La đối với cách mạng Lào, nước cộng hòa dân chủ nhân dân Lào đã trao tặng Huân chương ÍtXaLa - huân chương cao quý nhất của Nhà nước Lào và Huân chương Lao động cho Quân và dân Sơn La.

80 năm qua, Lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Sơn La đã không ngừng phát triển và trưởng thành vượt bậc. Trước yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, phát huy truyền thống đơn vị anh hùng, lực lượng vũ trang tỉnh xác định tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, điều hành của cấp ủy, chính quyền các cấp đối với nhiệm vụ quốc phòng, an ninh. Huy động cả hệ thống chính trị, Mặt trận Tổ quốc và các thành viên, các sở, ban, ngành, các lực lượng và toàn dân tham gia xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh. Tập trung nâng cao khả năng sẵn sàng chiến đấu và sức mạnh chiến đấu của LLVT Sơn La đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ trong tình hình mới...

Lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Sơn La vô cùng tự hào về sự trưởng thành, lớn mạnh và những cống hiến xứng đáng vào thắng lợi to lớn của Đảng bộ và nhân dân các dân tộc tỉnh Sơn La. Cán bộ, chiến sĩ lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Sơn La mãi mãi đi theo con đường cách mạng của Đảng, Bác Hồ và nhân dân ta đã lựa chọn; quyết tâm xây dựng lực lượng vũ trang nhân dân tỉnh Sơn La cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại, góp phần cùng với toàn Đảng, toàn quân và toàn dân ta vững tin bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, xây dựng một nước Việt Nam hùng cường.

Một số hình ảnh hoạt động của LLVT tỉnh