Năm 2025, ông Giàng Nhịa Sùng, trú tại bản Co Dâu, xã Nậm Ty là người dân tộc Mông, được Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh hỗ trợ trong vụ án dân sự “tranh chấp quyền sử dụng đất” với bị đơn cùng bản. Theo hồ sơ, ông Sùng khai hoang mảnh nương từ năm 2009 để trồng ngô, sắn. Sau quá trình kê khai, đo đạc, năm 2017, Nhà nước cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho ông và vợ. Tuy nhiên, cuối năm 2024, một hộ dân cùng bản đã phát nương, đốt rẫy lấn vào phần đất thuộc giấy chứng nhận của gia đình. Ông Sùng đã trình báo với chính quyền địa phương, đề nghị hòa giải nhiều lần nhưng không thành.

Do hoàn cảnh gia đình khó khăn, lại không am hiểu pháp luật, ông Giàng Nhịa Sùng đã gửi đơn đề nghị Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh hỗ trợ. Sau khi tiếp nhận vụ việc, Trung tâm đã nhanh chóng cử Trợ giúp viên pháp lý trực tiếp xuống địa bàn tìm hiểu, thu thập hồ sơ, tài liệu liên quan; đồng thời hướng dẫn ông Sùng thực hiện các thủ tục pháp lý cần thiết để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình. Qua quá trình xác minh, thu thập chứng cứ, Tòa án xác định diện tích đất tranh chấp là 6.479,4 m², trong đó 6.274,3 m² thuộc Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất của hộ ông Giàng Nhịa Sùng. Tại phiên tòa, với sự tham gia bảo vệ của Trợ giúp viên pháp lý, Hội đồng xét xử đã tuyên chấp nhận yêu cầu khởi kiện, buộc bị đơn trả lại toàn bộ diện tích đất nói trên cho ông Sùng và chấm dứt mọi hành vi lấn chiếm.

Ông Giàng Nhịa Sùng chia sẻ: Trước kia tôi rất lo vì không hiểu pháp luật, không biết phải làm sao để bảo vệ đất của mình. Nhờ cán bộ Trung tâm Trợ giúp pháp lý giải thích, hướng dẫn tận tình, tôi hiểu được quyền lợi hợp pháp của gia đình và tự tin đứng ra trước tòa. Khi Tòa tuyên mình thắng kiện, tôi vừa mừng vừa thấy biết ơn. Nhờ có trợ giúp pháp lý mà người dân nghèo như tôi cũng được pháp luật bảo vệ công bằng.

Trường hợp của ông Sùng chỉ là một trong hàng trăm người dân được hưởng lợi từ chính sách trợ giúp pháp lý miễn phí mà Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh đã thực hiện trong nhiều năm qua. Ông Tòng Văn Minh, Phó Giám đốc Trung tâm Trợ giúp pháp lý Nhà nước tỉnh, thông tin: Riêng 9 tháng năm 2025, Trung tâm đã thực hiện 358 vụ việc trợ giúp pháp lý, trong đó 350 vụ việc tham gia tố tụng, 8 vụ đại diện ngoài tố tụng. Các vụ việc chủ yếu thuộc lĩnh vực hình sự (291 vụ), dân sự, hôn nhân gia đình, đất đai (63 vụ), còn lại là các lĩnh vực khác.

Đáng chú ý, đội ngũ trợ giúp viên pháp lý trực tiếp thực hiện 130 vụ việc, luật sư cộng tác viên thực hiện 228 vụ việc. Kết quả thẩm định chất lượng cho thấy, gần 98% vụ việc đạt loại khá, tốt; không có vụ việc nào không đạt chất lượng. Qua đó, khẳng định tinh thần trách nhiệm, sự chuyên nghiệp của đội ngũ thực hiện trợ giúp pháp lý, đồng thời phản ánh hiệu quả của chính sách pháp luật trong việc bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, nhất là nhóm yếu thế.

Không chỉ tham gia bảo vệ quyền lợi tại tòa, Trung tâm còn đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến pháp luật tại cơ sở. Từ năm 2017 đến nay, đơn vị đã tổ chức hơn 770 lượt truyền thông tại các xã nghèo, 835 lượt bản đặc biệt khó khăn, phổ biến về quyền được trợ giúp pháp lý, hướng dẫn người dân viết đơn, chuẩn bị hồ sơ, cung cấp thông tin về luật hôn nhân, đất đai, hình sự, dân sự… giúp người dân hiểu và tự bảo vệ mình.

Cùng với đó, Sở Tư pháp tỉnh đã ký chương trình phối hợp tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý với 5 sở, ngành; Trung tâm ký quy chế phối hợp với Đoàn Luật sư và Hội Luật gia tỉnh; đồng thời thực hiện tốt vai trò cơ quan thường trực Hội đồng phối hợp liên ngành về trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng theo Thông tư liên tịch số 10/2018. Các cơ quan tố tụng, đồn biên phòng trên địa bàn đều được cung cấp bảng thông tin, danh sách trợ giúp viên, mẫu đơn, tờ gấp pháp luật, tạo thuận lợi cho người dân khi có nhu cầu được trợ giúp.

Chính sách trợ giúp pháp lý thể hiện tinh thần “lấy người dân làm trung tâm, công lý vì con người”, góp phần bảo đảm quyền con người, quyền công dân, nâng cao hiểu biết và ý thức chấp hành pháp luật trong cộng đồng. Mỗi vụ việc được trợ giúp thành công khẳng định hiệu quả của chủ trương nhân văn này, đồng thời củng cố niềm tin của nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước và sự công bằng của pháp luật.