Theo thống kê của Công an tỉnh, trong năm học vừa qua, lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 1.820 trường hợp học sinh dưới 18 tuổi vi phạm pháp luật, trong đó, trên 90% số vụ liên quan đến trật tự, an toàn giao thông. Đáng chú ý, trong tháng 10/2026, Phòng Cảnh sát giao thông, Công an tỉnh đã lập biên bản xử lý hành chính 16 trường hợp học sinh, thanh thiếu niên liên quan đến vụ việc tụ tập gây rối trật tự công cộng và hủy hoại tài sản trên địa bàn phường Chiềng Sinh.

Những con số, vụ việc trên cho thấy nguy cơ vi phạm pháp luật trong lứa tuổi học sinh vẫn tiềm ẩn nhiều phức tạp, đòi hỏi sự quan tâm, phối hợp chặt chẽ giữa gia đình, nhà trường và xã hội. Xác định rõ điều đó, Trường THPT Chuyên Sơn La đã triển khai nhiều giải pháp xây dựng môi trường giáo dục an toàn, kỷ cương. Từ năm 2025, nhà trường thành lập mô hình “Thanh niên tự quản đảm bảo an ninh trật tự”, với 18 thành viên là học sinh các lớp, tham gia giữ gìn nền nếp, nhắc nhở bạn bè chấp hành nội quy, quy định về an toàn giao thông; kịp thời nắm bắt, báo cáo giáo viên những mâu thuẫn phát sinh để có biện pháp giải quyết.

Thầy giáo Trần Doãn Quyết, Phó Hiệu trưởng Trường THPT Chuyên Sơn La, cho biết: Mục tiêu của nhà trường là xây dựng môi trường học đường an toàn, kỷ cương, văn minh và thân thiện. Vì vậy, năm học này, nhà trường triển khai mô hình “Điểm sáng về an ninh trường học, văn hóa pháp luật và công dân số”, tập trung xây dựng môi trường học đường an toàn; nâng cao ý thức chấp hành pháp luật; trang bị kỹ năng công dân số; phát huy vai trò tự quản của học sinh và tăng cường phối hợp giữa nhà trường, lực lượng công an, gia đình, các tổ chức đoàn thể.

Cùng với Trường THPT Chuyên Sơn La, hoạt động tuyên truyền, phổ biến pháp luật đang được Trường THPT Vân Hồ triển khai ngay từ đầu năm học. Nội dung tuyên truyền tập trung vào những vấn đề gần gũi với học sinh như trật tự, an toàn giao thông; phòng, chống bạo lực học đường; tác hại của ma túy, thuốc lá điện tử; an ninh mạng và các tệ nạn xã hội. Cùng với hình thức tuyên truyền trực tiếp, nhiều trường phối hợp với lực lượng Công an, cơ quan tư pháp tổ chức hoạt động ngoại khóa, giúp học sinh tiếp cận kiến thức pháp luật gắn với những tình huống trong cuộc sống.

Em Lò Minh Đức, học sinh lớp 11A1, chia sẻ: Qua nghe cán bộ Công an phổ biến quy định về an toàn giao thông và Luật An ninh mạng, chúng em hiểu rằng việc đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội cũng có thể bị xử phạt. Từ đó, mỗi học sinh cần cẩn trọng hơn trong lời nói, hành động, có trách nhiệm với những thông tin mình chia sẻ và nghiêm túc chấp hành các quy định của pháp luật.

Năm học 2026-2027, toàn tỉnh có 58 cơ sở giáo dục có cấp THPT, giáo dục thường xuyên, với khoảng 48.000 học sinh. Để chủ động phòng ngừa tội phạm, tệ nạn xã hội xâm nhập học đường, Sở Giáo dục và Đào tạo đã chỉ đạo các cơ sở giáo dục tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật; phối hợp với lực lượng chức năng trang bị kiến thức, kỹ năng phòng tránh nguy cơ vi phạm pháp luật cho học sinh. Đồng thời, chú trọng giáo dục đạo đức, lối sống, xây dựng văn hóa ứng xử và phát huy vai trò của học sinh trong giữ gìn an ninh, trật tự trường học.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, cho biết: Năm học 2026-2027, ngành tiếp tục chỉ đạo 100% cơ sở giáo dục ký cam kết thực hiện 6 chuyên đề phòng, chống vi phạm pháp luật; 58 trường có cấp THPT thiết lập kênh trao đổi thông tin với công an cơ sở. Đến nay, toàn ngành có hơn 240.000 lượt cán bộ, giáo viên và học sinh tham gia ký cam kết không vi phạm pháp luật. Ngành cũng tiếp tục tăng cường phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội trong quản lý, định hướng, giáo dục học sinh.

Để công tác giáo dục pháp luật cho học sinh thực sự phát huy hiệu quả, cùng với trách nhiệm của nhà trường, lực lượng chức năng, thì mỗi gia đình cần quan tâm quản lý, giáo dục con em, nhất là trong sử dụng phương tiện giao thông, mạng xã hội và các mối quan hệ ngoài trường học. Sự phối hợp thường xuyên, thực chất giữa gia đình, nhà trường và lực lượng chức năng sẽ tạo thành mạng lưới phòng ngừa, bảo vệ học sinh trước những nguy cơ vi phạm pháp luật, hướng tới xây dựng những trường học an toàn và hạnh phúc.