Dự thảo Thông tư xác định công tác bảo vệ tòa án không chỉ dừng lại ở việc giữ gìn trật tự tại trụ sở mà còn bao gồm bảo vệ phiên tòa, con người, hồ sơ, tài liệu và cả hệ thống thông tin trên không gian mạng.

Theo đó, mỗi tòa án sẽ phải thành lập Tổ bảo vệ riêng, do người đứng đầu quyết định về số lượng và tổ chức. Tổ bảo vệ gồm Tổ trưởng, Tổ phó và các tổ viên, làm việc theo chế độ trực 24/24 giờ nhằm bảo đảm xử lý kịp thời các tình huống phát sinh.

Về tiêu chuẩn nhân viên bảo vệ, dự thảo đưa ra 2 phương án. Cả 2 phương án đều yêu cầu người làm nhiệm vụ phải là công dân Việt Nam từ đủ 18 tuổi trở lên, có lý lịch rõ ràng, phẩm chất chính trị, đạo đức tốt; tốt nghiệp trung học phổ thông trở lên; có đủ sức khỏe; đồng thời, ưu tiên người từng công tác trong lực lượng Quân đội nhân dân hoặc Công an nhân dân.

Điểm khác biệt là phương án 1 yêu cầu bắt buộc phải có chứng chỉ nghiệp vụ bảo vệ, trong khi phương án 2 không quy định điều kiện này.

Dự thảo cũng quy định công tác bảo vệ được triển khai toàn diện, bao gồm bảo vệ trụ sở; các phiên tòa, phiên họp xét xử (trừ trường hợp do lực lượng Cảnh sát nhân dân đảm nhiệm); bảo vệ Hội đồng xét xử, Thẩm phán và các chức danh tư pháp; bảo đảm an toàn đối với hồ sơ, tài liệu, chứng cứ, tài sản, phương tiện và trang thiết bị.

Bên cạnh đó, việc thiết lập và củng cố hệ thống an ninh mạng được chú trọng nhằm bảo đảm an toàn thông tin, phòng ngừa lộ, lọt bí mật Nhà nước, bí mật công tác trên không gian mạng và các phương tiện thông tin đại chúng.

Về chế độ, chính sách, lực lượng bảo vệ tòa án sẽ được cấp trang phục, giấy chứng nhận, biển hiệu, bằng chức danh và các phương tiện cần thiết; được huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ; hưởng lương và các chế độ, quyền lợi theo quy định.

Trong khi thi hành nhiệm vụ, nếu bị thương hoặc thiệt mạng, lực lượng bảo vệ có thể được xem xét hưởng chế độ như thương binh, liệt sĩ và các hình thức khen thưởng khác theo quy định.

Dự thảo cũng cho phép lực lượng bảo vệ được trang bị nhiều loại công cụ hỗ trợ như bình xịt hơi cay, dùi cui điện, dùi cui kim loại, áo giáp, găng tay chống dao; súng bắn điện, súng bắn đạn cao su, đạn hơi cay và các loại đạn liên quan.

Đồng thời, tòa án được trang bị các phương tiện kiểm tra an ninh như cửa từ, máy dò kim loại, camera giám sát, máy soi, bộ đàm.

Theo quy định, lực lượng bảo vệ có nhiệm vụ kiểm soát người và phương tiện ra vào; kiểm tra giấy tờ tùy thân; không cho mang vật dụng, tài sản vào tòa án khi không có giấy tờ hợp lệ. Trường hợp không chấp hành, bảo vệ có quyền lập biên bản tạm giữ và báo cáo lãnh đạo.

Lực lượng bảo vệ phải thường xuyên tuần tra, kiểm tra các vị trí trọng yếu; phát hiện, ngăn chặn các hành vi vi phạm, xâm nhập trái phép; phối hợp Công an địa phương khi cần thiết để bảo đảm an ninh, trật tự.

Đối với công dân đến tham dự phiên tòa, khiếu nại, tố cáo, lực lượng bảo vệ có trách nhiệm hướng dẫn đến đúng địa điểm; trường hợp tập trung đông người phải kịp thời báo cáo và phối hợp lực lượng chức năng để xử lý.

Bảo vệ cũng có quyền từ chối cho vào hoặc buộc rời khỏi tòa án đối với những trường hợp không tuân thủ quy định, gây rối trật tự phiên tòa hoặc làm ảnh hưởng đến an ninh, an toàn; đồng thời, thực hiện quyết định của Chủ tọa phiên tòa, Hội đồng xét xử về việc buộc người vi phạm rời khỏi khu vực xét xử.

Cùng với đó, lực lượng bảo vệ tham gia phòng cháy, chữa cháy; hướng dẫn đỗ xe đúng quy định; quản lý công cụ hỗ trợ, vật liệu nguy hiểm; ghi chép đầy đủ ca trực và thực hiện các nhiệm vụ khác theo phân công, góp phần bảo đảm hoạt động của tòa án diễn ra an toàn, nghiêm minh.