Ngày 1/6/2023, ngày đầu tiên của tháng hành động phòng, chống ma túy, Tòa án nhân dân tỉnh đã mở phiên xét xử sơ thẩm hình sự đối với bị cáo Bùi Thị Minh và 10 đồng phạm bị Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Sơn La truy tố về các tội mua bán trái phép chất ma túy và tàng trữ trái phép chất ma túy theo quy định.

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh, hồi 00 giờ 40 phút ngày 16/1/2021, Tổ công tác Công an huyện Vân Hồ phối hợp với các lực lượng chức năng làm nhiệm vụ tại khu vực bản Pa Kha, xã Lóng Luông, huyện Vân Hồ, phát hiện Nguyễn Văn Dương, Lê Văn Cường có biểu hiện nghi vấn liên quan đến tội phạm ma túy, thu giữ hơn 3,6kg ma túy đá, 4 viên ma túy tổng hợp.

Từ lời khai của Dương và Cường, lực lượng chức năng bắt khẩn cấp Lường Thị Chung, Đinh Công U, Bùi Thị Minh. Từ lời khai đối tượng Minh, bắt giữ thêm 6 đối tượng liên quan đến đường dây mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy này.

Việc truy bắt mở rộng vụ án của lực lượng Công an gặp nhiều vất vả, bởi năm 2021 đang trong thời điểm dịch Covid-19 căng thẳng nhất, khó khăn trong việc tiếp cận, đấu tranh và các đối tượng lại đều sinh sống ở Hà Nội, địa chỉ cư trú trên giấy tờ và thực tế nơi ở khác nhau, khi tiếp cận được tiến hành lấy lời khai thì không hợp tác. Trong đó có đối tượng Nguyễn Xuân Quý khi cơ quan điều tra ghi lời khai thường xuyên giả vờ mắc bệnh tâm thần.

Bằng nhiều biện pháp nghiệp vụ, thu thập đầy đủ tài liệu, chứng cứ, các đối tượng đã thành khẩn khai báo. Trong vụ án này, cơ quan điều tra xác định Bùi Thị Minh với vai trò “chủ mưu” cầm đầu đường dây mua bán trái phép chất ma túy.

Thượng tá Nguyễn Cự Cường, Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh, cho biết: Mặc dù Bùi Thị Minh trước đó chưa có tiền án tiền sự, song đối tượng rất tinh vi và xảo quyệt, sẵn sàng bỏ tiền bao ăn uống thỏa thích và trả giá cao để mua và đi “ship” ma túy cho mình. Cũng vì thế, chỉ trong thời gian từ tháng 6/2020 đến ngày 16/1/2021, Bùi Thị Minh đã cấu kết với Nguyễn Văn Dương, Đinh Công U, Lường Thị Thủy, Lường Thị Chung, Diệp Thế Anh, Hoàng Văn Tài, Trần Thị Hoa và Đỗ Quang Trung (người tình của Minh đã bỏ trốn đang bị cơ quan công an phát lệnh truy nã) nhiều lần mua bán trái phép chất ma túy cho Phan Thị Bích Ngọc, Nguyễn Xuân Quý và nhiều đối tượng khác với tổng khối lượng hơn 21,5 kg ma túy. 

Cá biệt trong vụ án này phải kể đến đối tượng Nguyễn Xuân Quý, “ông trùm” cầm đầu đường dây bay lắc trong Bệnh viện Tâm thần Trung ương 1, hắn đã tự ý cải tạo buồng bệnh thành 3 buồng nhỏ, trong đó có 1 buồng phía bên trong được bố trí hệ thống âm thanh, ánh sáng, đèn nháy, đèn chiếu laze, phục vụ cho việc giao dịch và tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy. Bùi Thị Minh và các đối tượng chính là một trong số nguồn hàng của Quý để hắn bán ma túy cho đối tượng mua và sử dụng ma túy tại bệnh viện với số lượng hơn 4,5 kg ma túy đá.

Điều đáng nói ở vụ án này có 6/11 đối tượng nhiều lần bị bắt về ma túy, có tiền án, tiền sự về ma túy, song bất chấp thủ đoạn, coi thường pháp luật, không dừng lại, chưa thi hành án xong đã bị cơ quan công an bắt ở các vụ án khác. Đơn cử như: Đinh Công U bị Tòa án nhân dân huyện Mộc Châu trước đó xử phạt 36 tháng tù về tội mua bán trái phép chất ma túy; Nguyễn Văn Dương bị Tòa án nhân dân huyện Yên Châu xử phạt 3 năm tù về tội tàng trữ trái phép chất ma túy; Lê Văn Cường có nhiều tiền án, tiền sự, thường xuyên ra tù lại vào tù về tội mua bán, tàng trữ trái phép chất ma túy, đánh bạc, trộm cắp tài sản, cưỡng đoạt tài sản của công dân. Diệp Thế Anh có 2 tiền án về tội tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy và tội đánh bạc. Phan Thị Bích Ngọc, trước đó, có 2 lần bị Tòa án nhân dân quận Hai Bà Trưng, Thành phố Hà Nội xử phạt 30 tháng tù và 40 tháng về tội mua bán trái phép chất ma túy và bị xử phạt tử hình về tội mua bán trái phép chất ma túy.

Còn với đối tượng Nguyễn Xuân Quý, trước đó. bị xử phạt về hành vi gây rối trật tự công cộng, phạt tù tội cưỡng đoạt tài sản. Trước đó 3 ngày khi lực lượng Công an Sơn La bắt Quý liên quan tới vụ mua bán tàng trữ trái phép ma túy thì Công an Hà Nội đã bắt hắn liên quan đến mua bán, tổ chức sử dụng và tàng trữ trái phép chất ma túy trong Bệnh viện Tâm thần Trung ương I.

Tại phiên tòa tổ chức vào ngày 31/8/2022, Tòa án Nhân dân Thành phố Hà Nội đã tuyên phạt Nguyễn Xuân Quý tử hình. Đối với vụ án do Tòa án Nhân dân tỉnh Sơn La xét xử, Nguyễn Xuân Quý phải chịu trách nhiệm về tội mua bán trái phép 4,5kg ma túy đá.

Đau lòng hơn khi trong vụ án, các đối tượng có quan hệ vợ chồng, chị em ruột, thân thích trong gia đình. Bởi chính từ “siêu lợi nhuận” từ ma túy, đã kéo vợ Đinh Công U là Lường Thị Thủy và Lường Thị Chung (là chị ruột của Thủy); Hoàng Văn Tài, Trần Thị Hoa (vợ chồng) cùng tham gia mua bán trái phép chất ma túy.

Tại phiên tòa, bản luận tội của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân tỉnh đã phân tích, đánh giá các tình tiết, chứng cứ của vụ án một cách khách quan, toàn diện, đầy đủ; đánh giá đúng tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi phạm tội, vai trò trách nhiệm và nhân thân của các bị cáo, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ để đề xuất áp dụng pháp luật và vận dụng chính sách xử lý phù hợp.

Tại phiên toà xét xử sơ thẩm, bằng các lý lẽ thuyết phục của kiểm sát viên, các bị cáo đã cúi đầu thừa nhận hành vi phạm tội của mình và xin giảm nhẹ hình phạt. Trên cơ sở kết quả thẩm vấn và tranh tụng công khai, quan điểm của đại diện Viện Kiểm sát nhân dân. Hội đồng xét xử nhận định, hành vi của 11 bị cáo là đặc biệt nghiêm trọng, câu kết móc nối cùng người thân thực hiện hành vi phạm tội gây nguy hiểm cho xã hội, không những gây ảnh hưởng đến an ninh trật tự, đến sức khỏe con người mà còn gây khó khăn trong việc phòng chống tội phạm về ma túy và các tội phạm, tệ nạn xã hội khác, cần phải loại bỏ ra khỏi đời sống xã hội mới có tác dụng giáo dục, răn đe, phòng ngừa.

Hội đồng xét xử đã tuyên phạt tử hình đối với 10 bị cáo: Bùi Thị Minh, Trần Thị Hoa, Hoàng Văn Tài, Diệp Thế Anh, Lường Thị Chung, Lê Văn Cường, Đinh Công U, Nguyễn Văn Dương, Nguyễn Xuân Quý, Phan Thị Bích Ngọc.

Riêng đối với bị cáo Lường Thị Thủy, Tòa án nhân dân tỉnh thể hiện tính nhân đạo giảm án từ tử hình xuống phạt tù chung thân, do có chồng và chị gái ruột là hai người thân trong cùng gia đình bị tuyên tử hình và không áp dụng hình phạt bổ sung là phạt tiền đối với các bị cáo.

Phiên tòa kết thúc với 10 án tử hình, 1 án chung thân, được dư luận đánh giá là rất thích đáng, góp phần tuyên truyền về tác hại của ma tuý đến sức khoẻ của con người, có tác dụng dăn đe, giáo dục ý thức chấp hành pháp luật của nhân dân.

Phía sau bản án công minh, đúng người, đúng tội là nỗi đau cả từ kẻ phạm tội và những người thân của bị cáo. Tất cả đã quá muộn màng, đó là lời cảnh tỉnh cho những ai đang và có ý định kiếm tiền bất chính từ ma túy, hãy dừng lại trước khi quá muộn.