Chị Tòng Thị Mòn, bản Chiềng Tè, thị trấn Ít Ong (Mường La) chăm sóc đàn dế.

Trò chuyện với chúng tôi về việc nuôi dế của gia đình, chị Mòn kể: Cuối năm 2019, có một gia đình ở xã Nặm Păm (Mường La) nuôi dế để phục vụ sinh hoạt, nhưng do bận công việc, nên không nuôi nữa và cho gia đình tôi giống dế để nuôi. Biết gia đình tôi nuôi dế, nhiều người trong bản, trong Thị trấn đã tìm đến mua về ăn, với giá bán 200.000 đồng/kg. Nuôi dế không đòi hỏi nhiều công chăm sóc, chi phí đầu tư nhỏ, có thu nhập thường xuyên, vì vậy tôi đã tăng số lượng nuôi dế lên 7 lồng, hiện nay tôi xuất bán bình quân 25 kg dế/tháng, thu 5 triệu đồng. Ngoài ra, bán trứng dế làm giống cho một số hộ có nhu cầu nuôi được hơn 5 triệu đồng/tháng.

Để làm lồng nuôi dế, tôi đã mua mấy thanh gỗ nhỏ đóng thành khung dài 2 m, rộng 1,2 m và cao khoảng 50 cm, sau đó dùng bạt quây xung quanh, phía trên dùng vải màn che cho thông khí và để dế không bò ra ngoài. Bên trong lồng, đặt những miếng xốp hình lồi lõm, giống như làm tổ cho dế. Thức ăn cho dế là một số loại lá cây trong vườn, như: Lá đu đủ, sắn, khoai lang, rau bí, cám gạo, ngô... mỗi ngày cho ăn 3 lần, chi phí thức ăn khoảng 5 triệu đồng/năm. Để dế lớn nhanh, không bị bệnh, cần tránh cho ăn lá còn ướt, nếu thời tiết nóng, phun sương nhẹ cho mát. Ngoài ra, khoảng 3-4 ngày  dọn vệ sinh lồng một lần.

Theo chị Mòn, trong quá trình nuôi cần nắm bắt được giai đoạn dế đẻ trứng. Khi đó, dùng khay cát sạch trộn ít mùn cưa dày khoảng 2 cm đặt vào trong lồng cho dế đẻ, sau mỗi đêm lấy máng trứng ra đặt ở nơi có nhiệt độ ấm, hằng ngày phun sương từ 2-3 lần kích thích trứng nở. Sau 5 ngày trứng nở, dế non sẽ tự bò ra, tách dế vào lồng, rồi cho rau non hoặc bột cám ngô, cám gạo để dế ăn, sau 45 ngày dế trưởng thành xuất bán được.

Thịt dế giàu chất đạm, canxi, cách chế biến đơn giản, có thể xào với măng chua hoặc rang giòn kèm gia vị xả, ớt, lá chanh, tỏi, thêm ít nước chua. Món dế rang thường có trong thực đơn các nhà hàng trên địa bàn.

Cùng với nuôi dế thương phẩm bán ra thị trường, chị Mòn còn cung cấp giống và chia sẻ kinh nghiệm nuôi dế cho trên 20 hộ dân trên địa bàn đến học. Việc nuôi dế đã giúp gia đình chị Mòn ổn định cuộc sống. Hiện chị đã có kế hoạch tăng lên 20 lồng nuôi dế, để đáp ứng nhu cầu dế thương phẩm cho thị trường.