Là một trong những đơn vị tích cực tham gia Chương trình OCOP, HTX Nông nghiệp Quyết Thanh, phường Thảo Nguyên, lựa chọn hướng đi là chế biến sâu các sản phẩm từ nông sản địa phương. Hiện nay, HTX có 5 sản phẩm OCOP, trong đó, có 4 sản phẩm 4 sao, gồm: Mận sấy gừng, mận sấy mật ong, mận sấy dẻo, chuối sấy dẻo và 1 sản phẩm 3 sao là dâu tây sấy dẻo. Các sản phẩm được phân phối tại nhiều tỉnh, thành phố, có mặt trên các sàn thương mại điện tử và hệ thống cửa hàng nông sản an toàn. Ông Phạm Văn Quyết, Giám đốc HTX Nông nghiệp Quyết Thanh, cho biết: Việc được công nhận sản phẩm OCOP giúp HTX thuận lợi hơn trong quảng bá, kết nối tiêu thụ và mở rộng thị trường. Chúng tôi tiếp tục đầu tư công nghệ chế biến, hoàn thiện mẫu mã, nâng cao chất lượng để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người tiêu dùng.

Tại xã Mai Sơn, Công ty TNHH Mạnh Thắng sau khi sản phẩm nấm linh chi OCOP 4 sao được công nhân đã tiếp tục mở rộng quy mô sản xuất, phát triển thêm nhiều dòng sản phẩm mới. Công ty đã đầu tư gần 30 tỷ đồng mở rộng nhà xưởng, lắp đặt hệ thống tủ sấy nhiệt, sấy tiệt trùng, máy thái lát, hầm hấp nấm với công suất thiết kế 30 tấn/năm. Đồng thời, hoàn thiện khu sản xuất rộng 8.000 m², gồm phòng cấy, phòng ươm sợi và xưởng nuôi dưỡng, đáp ứng yêu cầu kỹ thuật từ khâu nhân giống, chăm sóc đến thu hoạch, chế biến. Ông Đào Ngọc Thắng, Giám đốc Công ty, thông tin: Sản phẩm nấm linh chi được công nhận OCOP 4 sao đã góp phần nâng cao giá trị sản phẩm và doanh thu của doanh nghiệp. Hiện nay, Công ty tập trung phát triển các sản phẩm mới như cao nấm linh chi, trà nấm linh chi và rượu bao tử nấm để cung cấp cho thị trường trong nước, hướng tới xuất khẩu. Hiện doanh nghiệp tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 40 lao động địa phương với thu nhập từ 8-12 triệu đồng/người/tháng.

Toàn tỉnh hiện có 210 sản phẩm OCOP được công nhận, gồm 1 sản phẩm 5 sao, 59 sản phẩm 4 sao và 150 sản phẩm 3 sao. Các sản phẩm thuộc 5 nhóm chính gồm: Thực phẩm, đồ uống, thảo dược, lưu niệm và dịch vụ du lịch nông thôn. Tham gia Chương trình OCOP, các HTX, doanh nghiệp đã từng bước chuẩn hóa quy trình sản xuất, đầu tư công nghệ chế biến, hoàn thiện bao bì, nhãn mác, đăng ký nhãn hiệu, gắn tem truy xuất nguồn gốc và đẩy mạnh quảng bá, tiêu thụ trên các nền tảng số. Hiện nay, trên 80% sản phẩm OCOP được tiêu thụ ngoài tỉnh thông qua hệ thống siêu thị, cửa hàng nông sản an toàn, các sàn thương mại điện tử và kênh phân phối của doanh nghiệp.

Ngày 24/6/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 26/2026/QĐ-TTg quy định Bộ tiêu chí quốc gia về Chương trình Mỗi xã một sản phẩm (OCOP), thay thế Bộ tiêu chí trước đây. Bộ tiêu chí mới quy định 6 nhóm sản phẩm, đồng thời bổ sung các tiêu chí về phát triển theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học - công nghệ, chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ môi trường và phát huy giá trị văn hóa địa phương, tạo cơ sở để nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của các sản phẩm OCOP.

Trên cơ sở Bộ tiêu chí mới, UBND tỉnh đã ban hành Kế hoạch phát triển sản phẩm OCOP giai đoạn 2026-2030, định hướng phát triển các sản phẩm OCOP chủ lực, đặc trưng theo hướng nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị, thân thiện với môi trường; đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ. Ông Vũ Tiến Đĩnh, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: Việc triển khai Bộ tiêu chí mới giúp các địa phương rà soát, định hướng phát triển sản phẩm phù hợp với điều kiện thực tế sau sắp xếp đơn vị hành chính. Tỉnh ưu tiên phát triển các sản phẩm gắn với lợi thế của từng xã, phường; nâng hạng sản phẩm từ 3 sao lên 4 sao, tiến tới 5 sao; khuyến khích phát triển sản phẩm OCOP theo hướng xanh, kinh tế tuần hoàn, tăng cường ứng dụng công nghệ số, truy xuất nguồn gốc và xây dựng chuỗi giá trị bền vững.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Sơn La phấn đấu có 300 sản phẩm OCOP còn thời hạn chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên, trong đó có ít nhất 3 sản phẩm đạt hạng 5 sao và 100 sản phẩm đạt hạng 4 sao. Cùng với đó, phát triển thêm các chủ thể OCOP, mở rộng tiêu thụ qua hệ thống siêu thị, trung tâm thương mại và sàn thương mại điện tử; đẩy mạnh số hóa hồ sơ, truy xuất nguồn gốc và liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị. Đây sẽ là cơ sở để các sản phẩm OCOP của tỉnh tiếp tục nâng cao chất lượng, gia tăng giá trị và đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thị trường.