Toàn tỉnh hiện có trên 350 nghìn ha đất sản xuất nông nghiệp, với các loại cây trồng chủ yếu là: Cà phê; lúa; các loại cây ăn quả nhãn, xoài, mận hậu... cùng một số loại cây công nghiệp khác. Theo các nhà khoa học, sản xuất nông nghiệp gây phát thải khí nhà kính (CO2) đứng thứ hai sau ngành năng lượng. Trong khi đó, một bộ phận nông dân trong tỉnh hiện đang sản xuất theo phương pháp truyền thống và sử dụng các loại phân bón, thuốc bảo vệ thực vật hóa học. Đây là một trong những nguyên nhân gây phát thải cao, ô nhiễm đất, ô nhiễm nguồn nước trong khu vực sản xuất. Trước thực tế trên, các địa phương trong tỉnh đã và đang tích cực vận động nhân dân chuyển đổi sang sản xuất hữu cơ và sử dụng các chế phẩm sinh học. Đồng thời, phục hồi đa dạng sinh học tại khu vực sản xuất, tái sử dụng các loại phụ phẩm làm phân bón, thức ăn chăn nuôi.

Ông Dương Gia Định, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cho biết: UBND tỉnh đã đề ra mục tiêu đến năm 2035 phấn đấu giảm ít nhất 15% phát thải khí nhà kính từ trồng trọt so với năm 2020 và xây dựng ít nhất 2 mô hình thí điểm để nhân rộng. Ngành Nông nghiệp đã tập trung đào tạo, tập huấn kỹ thuật, chính sách và công cụ đo phát thải cho cán bộ kỹ thuật cơ sở, cán bộ khuyến nông và các doanh nghiệp. Đặc biệt, tỉnh tập trung thúc đẩy liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ; nâng cao chất lượng nông sản gắn với xây dựng thương hiệu sản phẩm. Quy trình sản xuất từ trồng, chăm sóc, thu hoạch, chế biến, đóng gói, đến tiêu thụ ngày càng hoàn thiện.

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Quang Huy, xã Phù Yên, có 61 thành viên, thâm canh 130 ha lúa giống J02 theo hướng hữu cơ, đang từng bước tiếp cận với quy trình giảm phát thải khí nhà kính trong sản xuất nông nghiệp. Các thành viên đã thực hiện nghiêm quy trình sản xuất theo hướng hữu cơ, gắn với bảo vệ môi trường; thay vì đốt rơm, rạ sau thu hoạch, nông dân thực hiện vùi lấp rơm rạ kết hợp vi sinh và thực hiện tự nhân sinh khối vi sinh tại chỗ của Viện Công nghệ xanh. Kết quả được thu thập và đánh giá trong vụ lúa xuân năm nay cho thấy, mức phát thải khí nhà kính trong sản xuất còn khoảng 63%, giảm gần 20% so với trước khi áp dụng giải pháp.

Bà Cầm Thị Ngân, Giám đốc HTX dịch vụ nông nghiệp Quang Huy, cho hay: Với cách làm này, chúng tôi có thể tận dụng được rơm, rạ hoặc phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp làm phân bón cho lúa. Nhờ áp dụng quá trình sản xuất hữu cơ, hệ sinh thái trên đồng ruộng đã được phục hồi đáng kể, một số hộ thành viên đã kết hợp nuôi cá với trồng lúa để tăng thêm thu nhập. Đồng thời, nâng cao chất lượng sản phẩm, giữ vững thương hiệu gạo hữu cơ trên thị trường, với giá bán từ 35.000 đồng/kg trở lên.

Đối với HTX cà phê Bích Thao Sơn La, phường Chiềng Cơi, với 7 thành viên trồng 34 ha cà phê và liên kết 246 hộ trồng trên 164 ha cà phê vùng nguyên liệu. Trước đây, chi phí phân bón phục vụ sản xuất ở mức cao, sau đào tạo về công nghệ vi sinh và xử lý bã cà phê, chi phí phân bón giảm từ hơn 100 triệu đồng/ha/năm xuống còn từ 20-25 triệu đồng/ha/năm, năng suất đạt khoảng 25 tấn quả tươi/ha.

Đánh giá về tiềm năng phát triển nông nghiệp tuần hoàn gắn với giảm phát thải khí nhà kính của tỉnh Sơn La tại Hội thảo nông nghiệp xanh và tuần hoàn đáp ứng yêu cầu quốc tế, xúc tiến thương mại, đầu tư nông sản xanh, Tiến sĩ Nguyễn Trí Ngọc, Phó Chủ tịch Thường trực Tổng hội Nông nghiệp và PTNT Việt Nam, nhận định: Sơn La đã có nhiều chính sách hỗ trợ và định hướng phát triển nông nghiệp tuần hoàn. Đặc biệt, một số HTX đã mạnh dạn đi đầu trong sản xuất gắn với chuyển đổi xanh. Kết quả bước đầu cho thấy giá trị sản phẩm được tăng lên. Đồng thời, giảm chi phí đầu vào, cũng như tận dụng hiệu quả các loại phụ phẩm trong sản xuất nông nghiệp, góp phần xây dựng mô hình nông nghiệp tuần hoàn. Các địa phương cũng như các HTX trong toàn tỉnh có thể học tập, nhân rộng các mô hình này, từng bước đưa nông dân tiếp cận với sản xuất đáp ứng với các tiêu chuẩn quốc tế.

Với mục tiêu phấn đấu đến năm 2050, toàn tỉnh có 100% diện tích trồng trọt áp dụng quy trình canh tác bền vững, giảm phát thải; hình thành 5 vùng trồng “phát thải thấp”, các địa phương trong tỉnh đang tiếp tục nỗ lực giảm phát thải trong sản xuất nông nghiệp và chuyển đổi xanh, góp phần xây dựng tỉnh Sơn La phát triển xanh và bền vững.